ਗ਼ਜ਼ਲ

ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ਼ ਤੁਰਨਾ ਤਰਸ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ 

ਖ਼ੁਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਨਾ ਹੈ ਕਿਸੇ ਖਾਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ 

ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਬੜੀਆਂ ਔਕੜਾਂ ਦੇ ਰੂ-ਬਰੂ ਹੋਏ

ਹੋਵੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸੱਖਣਾ ਉਹ ਦਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਥੇਰੀ ਦੇਰ ਹੈ ਜਦ ਬੀਜ ਬੀਜਾਂਗੇ 

ਕਿ ਓਦੋਂ ਤੀਕਰਾਂ ਤਾਂ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਵੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਪਰਿੰਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਵਖਤੇ ਏਸ ਲਈ ਉੱਡਣ

ਉਡਾਰੀ ਨਾ ਭਰੀ ਤਾਂ ਪੇਟ ਪਾਪੀ ਭਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਸਮਾਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ ਜੇ ਬੁਰਾ ਨਾ ਹੌਸਲਾ ਹਾਰੋ

ਇਹਨਾਂ ਆਸਾਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਪੱਥਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

ਖਿਜਾਵਾਂ ਤੇ ਬਹਾਰਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਹੀ ਹਕੀਕਤ ਹੈ 

ਜਿਦ੍ਹਾ ਪੱਤਾ ਨਹੀਂ ਝੜਿਆ ਕੋਈ ਤਰਵਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ 

ਇਹ ਜੀਵਨ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗੂੰ ਹੈ ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਵਰਗੇ

ਇਹਨੂੰ ਲੜਨਾ ਹੀ ਪੈਣਾ ਹੈ ਇਹ ਓਦਾਂ ਸਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਦੋ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ

ਖ਼ਤਾ ਕੀਤੀ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਫਿਰ ਸਜ਼ਾ ਕਾਹਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ

ਇਹ ਬਦਨਾਮੀ ਹੀ ਐਵੇਂ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਕਾਹਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ

ਖਿੜੇ ਮੱਥੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਸਦਾ ਹੀ ਤਿਉੜੀਆਂ ਰੱਖੇ 

ਮਿਲੀ ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੋ ਕੇ ਕਜ਼ਾ ਕਾਹਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਮੌਸਮ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ 

ਫਿਜ਼ਾ ਜੇਕਰ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਬੇਵਫਾ ਕਾਹਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ

ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਕਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੁਆਲੇ ਉੱਡਦੇ ਰਹਿਣਾ 

ਇਹਨਾਂ ਤਿਤਲੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਅਦਾ ਕਾਹਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ 

ਬਣਾ ਕੇ ਪੌੜੀਆਂ ਏਦਾਂ ਹੀ ਸਭ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਰਹਿੰਦੇ 

ਸਿਆਸੀ ਲੀਡਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਲਾ ਕਾਹਤੋਂ ਮਿਲੀ ਹੈ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ 

ਮਰ ਮਰ ਕੇ ਜਿਉਣਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਲਪਦੇ ਰਹਿਣਾ

ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ ਸਦਾ ਹੀ ਉਲਝਦੇ ਰਹਿਣਾ

ਤਰੀਕਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹਰਗਿਜ਼ ਨਰੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗਾਨੀ ਲਈ 

ਦੁਪਹਿਰੇ ਊਂਂਘਦੇ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਰਾਤੀਂ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣਾ 

ਕਲੀ ਕੋਈ ਜਦੋਂ ਮਹਿਕੇ ਰੰਗੀਲੀ ਸ਼ਾਮ ਵੀ ਹੋਵੇ 

ਕਿਸੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਗਮਗੀਨ ਹੋਣਾ ਤੜਫਦੇ ਰਹਿਣਾ

ਬੜਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਹੁੰਦਾ ਰੁੱਖ ਦੇ ਵਾਂਗਰ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ

ਬੜਾ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਮੌਸਮਾਂ ਸੰਗ ਬਦਲਦੇ ਰਹਿਣਾ

ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਸਤਿਕਾਂ ਅੰਦਰ ਚਿਣਗ ਚਾਨਣ ਦੀ ਨਾ ਹੋਵੇ 

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਮ ਤੱਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਟਕਦੇ ਰਹਿਣਾ 

ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਤਲਖ਼ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸੱਚ ਵੀ ਇਹੋ

ਕਿ ਆਪਾਂ ਮੋਮਬੱਤੀ ਵਾਂਗ ਹਰ ਪਲ ਪਿਘਲਦੇ ਰਹਿਣਾ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤਕੜੇ ਦਾ ਤਾਂ ਸੱਤੀਂ ਵੀਹੀਂ ਸੌ ਵੀ ਲੋਕੀਂ ਜਰ ਲੈਂਦੇ ਨੇ

ਮਾੜਾ ਬੰਦਾ ਸਾਹਵੇਂ ਹੋਵੇ ਮੂੰਹ ਵੀ ਪਾਸੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਨੇ

 

ਐਨੀ ਵੱਡੀ ਲਛਮਣ ਰੇਖਾ ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾੜਾ ਹੈ ਇਹ

ਤਾਂ ਹੀ ਦੱਬੇ ਕੁਚਲੇ ਹੋਏ ਘੁੱਟ ਸਬਰ ਦਾ ਭਰ ਲੈਂਦੇ ਨੇ

 

ਰੱਜੇ ਪੁੱਜੇ ਜਦ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਵੱਡੀ ਕੋਠੀ ਉਸਰ ਜਾਂਦੀ 

ਛੋਟੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਬਸ ਛੋਟਾ ਜੇਹਾ ਘਰ ਲੈਂਦੇ ਨੇ

 

ਲੋਕ ਤਾਂ ਏਥੇ ਐਨੇ ਕੁ ਵੀ ਲਾਈਲੱਗ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਨੇ ਕਿ 

ਕਾਲੇ ਕੱਛੇ ਵਾਲੇ ਕਹਿਕੇ ਡਾਂਗਾਂ ਥੱਲੇ ਧਰ ਲੈਂਦੇ ਨੇ

ਜਿੰਨਾ ਤਾਈਂ ਵੋਟਾਂ ਪਾ ਕੇ ਸੌਂਪੀ ਤਾਕਤ ਰਾਜ ਭਾਗ ਦੀ 

ਓਹੀ ਦੇਖੋ ਬਣੇ ਲਗਾੜੇ ਕੱਚੀਆਂ ਲਗਰਾਂ ਚਰ ਲੈਂਦੇ ਨੇ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

 ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਕੁਝ ਹੈ

ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਭਟਕਣ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਕੁਝ ਹੈ 

ਜੀਵਨ ਖੁੱਲੇਆਮ ਜਿਹਾ ਨਾ ਬੀਤੇ ਹੁਣ ਇਹ 

ਏਸ ਦੁਆਲੇ ਵਲਗਣ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਕੁਝ ਹੈ 

ਭਾਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬੱਚੇ ਓਧਰ ਤੋਰ ਰਹੇ ਹਾਂ 

ਫੇਰ ਵੀ ਏਧਰ ਤੜਫਣ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਕੁਝ ਹੈ 

ਰੂਪ ਬਦਲ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਨੇ 

ਵਾਂਗ ਪਰਿੰਦਿਆਂ ਫੜਕਣ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਕੁਝ ਹੈ

ਕਦੇ ਨਾ ਆਈ ਰਾਸ ਸਿਆਸਤ ਸਮਿਆਂ ਦੀ 

ਅੱਖਾਂ ਅੰਦਰ ਰੜਕਣ ਵਰਗਾ ਕੁਝ ਕੁਝ ਹੈ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਚੰਗੇ ਮਾੜੇ ਦਿਨ ਤਾਂ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ,

ਲੋਕ ਡਰਾਉਂਦੇ ਤੇ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ।

ਹਰ ਬੰਦੇ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਔਗੁਣ ਵੀ 

ਆਪਣੀ ਨਿੰਦਾ ਚੁਗਲੀ ਸਾਰੇ ਸਹਿੰਦੇ ਨੇ ‌‌।

ਦੁਨੀਆ ਇੱਕ ਅਖਾੜਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ,

ਤੱਕੜੇ ਲੈਂਦੇ ਢਾਹ ਤੇ ਮਾੜੇ ਢਹਿੰਦੇ ਨੇ । 

ਹਰ ਬੰਦੇ ਦਾ ਏਥੇ ਆਪਣਾ ਰੁਤਬਾ ਹੈ, 

ਕੁਝ ਕੁਰਸੀ ਕੁਝ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬਹਿੰਦੇ ਨੇ ।

ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸਿਰ ਸੁੱਟਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ 

ਵਿਰਲੇ ਜੋ ਸਿੰਘਾਸਨ ਦੇ ਸੰਗ ਖਹਿੰਦੇ ਨੇ ।

(

ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਆਮ ਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਰਦੇ ਨੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ 

ਨੇਤਾ-ਗਣ ਤਾਂ ਭਾਸ਼ਣ-ਬਾਜ਼ੀ ਕਰਦੇ ਨੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ 

ਕੀ ਕਦੇ ਅੰਬਾਨੀ,ਟਾਟੇ,ਬਿਰਲੇ ਦਾ ਪੁੱਤ ਫੌਜੀ ਹੋਇਆ 

ਕਿਰਸਾਨਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਠਰਦੇ ਨੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ 

ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮਾਂ ਦੇ ਜਾਏ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਭਰਤੀ 

ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਲੀ ਹੋਈਆਂ ਥਾਵਾਂ ਭਰਦੇ ਨੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ 

ਜੋ ਬੈਠੇ ਨੇ ਕੁਰਸੀ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਖਾ ਖਾ ਢਿੱਡ ਵਧਾਇਆ

ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਜੰਗ ਦੀਆਂ ਉਹ ਡਰਦੇ ਨੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ 

ਤੰਗੀ ਤੁਰਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਹਰ ਥਾਂ ਤੁਰ ਜਾਂਦੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਖਾਤਰ 

ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਜਿਹੜੇ ਪੁਜਦੇ ਸਰਦੇ ਨੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ 

ਜਿਹਨਾਂ ਜੰਗ ਸਿਆਸਤ ਕੀਤੀ ਉਹ ਬੈਠੇ ਨੇ ਮਹਿਲਾਂ ਅੰਦਰ

ਝੂਠ ਕੁਫ਼ਰ ਉਹ ਬੋਲ ਕੇ ਪਾਉਂਦੇ ਪਰਦੇ ਨੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਡੁਲ੍ਹੇ ਬੇਰਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਚੁਣ ਲਈਏ ਬਚ ਜਾਵਾਂਗੇ

ਝਗੜੇ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੇ ਮਿਲ ਕੇ ਰਹੀਏ ਬਚ ਜਾਵਾਂਗੇ 

ਦੌਲਤ ਸ਼ੁਹਰਤ ਚੌਧਰ ਹਰ ਥਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਇਹ ਸਮਝੋ

ਕਾਇਮ ਰੱਖੀਏ ਭਾਈਚਾਰਾ ਤੇ ਭਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੀਏ ਬਚ ਜਾਵਾਂਗੇ 

ਚੋਰੀ,ਠੱਗੀ ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਜੋ ਕਰਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾ ਲਾਓ

ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਸੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਮੂੰਹ ਤੇ ਕਹੀਏ ਬਚ ਜਾਵਾਂਗੇ 

ਅੰਨੀ ਦੌੜ ਹੈ ਪੈਸੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜੀ ਫਿਰਦੀ ਸਾਰੀ ਇਹ ਦੁਨੀਆ 

ਨੇਕੀ ਕਰੀਏ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਨਾ ਪਈਏ ਬਚ ਜਾਵਾਂਗੇ

ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਜੋ ਤੁਰੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਰਸਮਾਂ 

ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਈਏ ਤੇ ਨਾ ਲੀਹੋਂ ਲਹੀਏ ਬਚ ਜਾਵਾਂਗੇ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬੇਰੰਗ ਹੋਏ ਗੁਲਸ਼ਨ ਅੰਦਰ ਫੁੱਲ ਉਗਾਈਏ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ

ਰੁੱਖਾਂ ਵਰਗੇ ਇਨਸਾਨਾ ਸੰਗ ਯਾਰੀ ਲਾਈਏ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ 

ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਕਰੀਏ ਜਿਥੇ ਲੋੜ ਪਵੇ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ 

ਜੱਗ ਭਾਉਂਦਾ ਪਾਈਏ ਤੇ ਮਨਭਾਉਂਦਾ ਖਾਈਏ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ

ਬਹੁਤਾ ਹੀ ਮਨ ਅੱਕ ਗਿਆ ਇੱਕੋ ਹੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ 

ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਥਾਂ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇ ਓਥੇ ਜਾਈਏ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ 

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨੇ ਹੀ ਬਹੁਤੇ ਚੰਦ ਚੜ੍ਹਾ ਰੱਖੇ ਨੇ 

ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਹੁਣ ਯਾਰ ਬਣਾਈਏ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ 

ਕੂੜ ਹਨੇਰਾ ਏਥੇ ਏਨਾ ਕੁ ਵਧ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਾਂ ਹੁਣ 

ਇਸ ਨਗਰੀ 'ਚੋਂ ਚੁਪ ਚੁਪੀਤੇ ਚਾਲੇ ਪਾਈਏ ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਹੈ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਰੁੱਤ ਕਰੁੱਤੀ ਕਾਸਤੋਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਵਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ,

ਭੁੱਲ ਗਈ ਹੈ ਰੀਤ ਸਾਰੀ ਕੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ।

ਉੱਠ ਕੇ ਬਹੁਤੇ ਜਣੇ ਮਹਿਫ਼ਲ ਭਰੀ 'ਚੋਂ ਤੁਰ ਗਏ ,

ਸੱਚ ਹੀ ਜਦ ਬੋਲਿਆ ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਭਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ।

ਜਦ ਕਚਿਹਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਫਿਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ,

ਤਦ ਗਵਾਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਟੋਲੀ ਉਲਟ ਸਾਰੀ ਹੋ ਗਈ । 

ਬਰਫ਼ ਸਾਰੀ ਖੁਰ ਗਈ ਪਾਣੀ ਵੀ ਸਾਰਾ ਵਹਿ ਗਿਆ ,

ਸੁੱਕੀ ਨਦੀ ਉਹ ਫਿਰ ਪਿਆਸੀ ਤਾਂ ਵਿਚਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ।

 

ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਭਾਰ ਦਿਲ ਤੇ ਦੁੱਖ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਰਿਹਾ ,

ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ।

ਹਰ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਦੇਸੀਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਹੁਣ ਆਉਂਦੀ ਰਹੇ,

ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੰਮੀ ਉਡਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ।

ਲੱਭਦੇ ਹੋ ਸੁਖ ਸਹੂਲਤ ਏਸ ਥਾਂ ਪਰ ਦੇਖ ਲਓ,

ਕਤਲੋਗਾਰਤ ਵੱਢਾ ਟੁੱਕੀ ਮਾਰੋ ਮਾਰੀ ਹੋ ਗਈ ।

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

 

ਰੁੱਖ,ਪਰਿੰਦਿਆਂ,ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੇ ਗਰਮੀ ਸਰਦੀ ਸਹਿ ਜਾਣੀ ਹੈ

ਲੇਖਕ, ਸ਼ਾਇਰ,ਕਲਾਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹਿ ਜਾਣੀ ਹੈ

ਕਿੰਨੀ ਦੂਰੋਂ ਕਿੰਨੇ ਉੱਚੇ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ ਵਗਦੀ  

ਇਹ ਨਦੀ ਵੀ ਆਖ਼ਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਾਗਰ ਅੰਦਰ ਲਹਿ ਜਾਣੀ ਹੈ

 

ਜੀਵਨ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਗ਼ਮੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਸੰਗਮ ਯਾਰੋ 

ਲੱਖਾਂ ਆਏ ਲੱਖਾਂ ਤੁਰ ਗਏ ਯਾਦ ਹੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਰਹਿ ਜਾਣੀ ਹੈ

 

ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਹ ਕਾਹਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਕੱਲ ਖ਼ੌਫ਼ ਸਤਾਈ ਜਾਂਦਾ 

ਹੇਰਾ ਫੇਰੀ ਚੋਰ ਬਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਮਕਾਰੀ ਸਾਡੇ ਹੱਡੀਂ ਬਹਿ ਜਾਣੀ ਹੈ

ਬਹੁਤੀ ਮਾਇਆ ਦੋ ਨੰਬਰ ਵਿੱਚ 'ਕੱਠੀ ਕਰਕੇ ਪਾਇਆ ਬੰਗਲਾ 

ਥੋਥੀ ਹੈ ਬੁਨਿਆਦ ਏਸ ਦੀ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਢਹਿ ਜਾਣੀ ਹੈ

ਹਾਕਮ ਨੇ ਹੁਣ ਤੀਕਰ ਸਾਡਾ ਸਬਰ ਪਰਖਿਆ ਹੋਣਾ ਲੇਕਿਨ 

ਸਾਡੀ ਗ਼ੈਰਤ ਆਖਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਨਾਲ ਸਿੰਘਾਸਨ ਖਹਿ ਜਾਣੀ ਹੈ 

(ਬਲਜੀ

ਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

 

ਗ਼ਜ਼ਲ

 

ਚੋਰ ਬਜ਼ਾਰੀ ਬਹੁਤ ਵਧੀ ਹੈ ਵਧੀਆਂ ਹੇਰਾ ਫੇਰੀਆਂ 

ਏਸ ਲਈ ਦਾਣਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰ ਗਈਆਂ ਢੇਰੀਆਂ

ਐਵੇਂ ਉੱਚੀਆਂ 'ਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਉੱਡ ਮੇਰੇ ਐ ਦਿਲਾ 

ਅੰਬਰ ਤੀਕ ਗ਼ੁਬਾਰ ਚੜ੍ਹੇ ਨੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇਖ ਹਨੇਰੀਆਂ  

 

ਜੇਕਰ ਕਿਧਰੇ ਇਸ਼ਕ ਮੁਹੱਬਤ ਵਾਲਾ ਝਗੜਾ ਵੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ 

ਓਦੋਂ ਮੇਰੀ ਹਾਉਮੈ ਮਰਦੀ ਮਰਨ ਆਕੜਾਂ ਮੇਰੀਆਂ 

ਸ਼ਾਂਤ ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਵਗਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ 

ਉਸਦੇ ਵੀ ਅੰਗ ਸੰਗ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਘੁੰਮਣ-ਘੇਰੀਆਂ

ਵਾਜਿਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਹੀ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਈਏ

ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਮਸਲਾ ਬਣਦਾ ਅਸੀਂ ਜੋ ਕਰੀਆਂ ਦੇਰੀਆਂ 

ਅੱਜ ਕੱਲ ਭਾਵੇਂ ਨਵੇਂ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਆਏ  

ਤਾਂ ਵੀ ਆਉ ਅਸੀਂ ਲਗਾਈਏ ਪਿੱਪਲ ਨਿੰਮਾਂ ਬੇਰੀਆਂ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੋਕਾਂ ਖਾਤਰ ਜੋ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦੇ, ਉਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪੱਖੀ ਨੇ

ਹੱਕਾਂ ਖਾਤਰ ਜੋ ਨਹੀਂ ਲੜਦੇ, ਉਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪੱਖੀ ਨੇ

ਧੁਖਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਪਰ ਗੋਲੇ ਬਾਰੂਦੀ ਵਾਂਗ

ਭਾਂਬੜ ਬਣਕੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਮੱਚਦੇ, ਉਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪੱਖੀ ਨੇ

ਸੱਦਾ ਪੱਤਰ ਜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਭੇਜੇ ਤਾਂ ਓਥੇ ਫਿਰ 

ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਬਹਿਸਾਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪੱਖੀ ਨੇ

ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰਵਾਨੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ 

ਬੋਚ ਬੋਚ ਕੇ ਜੋ ਪੱਬ ਧਰਦੇ,ਉਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪੱਖੀ ਨੇ

 

ਆਟਾ ਦਾਲ ਸਹੂਲਤ ਨਿਰਧਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ  

ਜਿਹੜੀ ਲੈਂਦੇ ਪੁੱਜਦੇ ਸਰਦੇ, ਉਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪੱਖੀ ਨੇ

ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਹਨੇਰੇ ਅੰਦਰ,ਜੋ ਕਰਦੇ ਨੇ ਕਾਲਾ ਧੰਦਾ 

ਚਾਨਣ ਕੋਲੋਂ ਜਿਹੜੇ ਡਰਦੇ,ਉਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਪੱਖੀ ਨੇ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਦ ਵੀ ਮਨ ਦਾ ਕਾਗਜ਼ ਕੋਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਿਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ 

ਜੀਵਨ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਝੋਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਿਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ 

ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਹਿਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਦ ਵੀ ਬੈਠਾ ਹੋਵਾਂ ਤਾਂ  

ਕੰਮ ਕਾਰ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਨਾ ਭੋਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਿਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ

ਮਨ ਮਸਤਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਕਾਂ ਛੱਡਦੀ ਖਾਮ ਖ਼ਿਆਲੀ ਹੋਵੇ 

ਰੁੱਤਾਂ ਬਦਲਣ ਫੇਰਾ ਤੋਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਿਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ

ਬਹੁਤੀ ਦੌਲਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ 

ਜੇਕਰ ਖਾਂਦਾ ਸੁਸਰੀ ਢੋਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਿਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ 

ਕਰਦੇ ਨਾ ਉਹ ਲੋਕ ਤਰੱਕੀ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 

ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਖੋਰਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਲਿਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

 

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਮਸਤਿਕ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਇਹੋ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਸਦਾ,

ਸਾਦ ਮੁਰਾਦੇ ਬੰਦੇ ਕਾਹਤੋਂ ਰਹਿੰਦੇ ਮੰਦੜੇ ਹਾਲ ਸਦਾ।

 

ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਈਆਂ ਵੱਡੀ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਕੀਤੀ ਹੋਣੀ,

ਧਨ ਨਹੀਂ 'ਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਛੇਤੀ ਨੇਕ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਸਦਾ।

 

ਬਹੁਤਾ ਪੈਸਾ ਲੁੱਟ ਕੇ ਲੈ ਗਏ ਬੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ,

ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਨਾਲ ਬਹਾਨੇ ਟਾਲ ਸਦਾ।

ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਸੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਲੁੱਟ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਕੀਤੀ,

ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦਿੱਤਾ ਕੇਵਲ ਆਟਾ ਦਾਲ ਸਦਾ।

ਅੰਨਦਾਤੇ ਦੀ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਮਿਹਨਤ ਬੇਕਾਰ ਗਈ, 

ਤੰਗੀ ਤੁਰਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੰਘਦਾ ਉਸਦਾ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਸਦਾ।

ਫਿਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਲੋਤੇ ਹੋਏ ਲੇਬਰ ਚੌਂਕ ਉਦਾਸੇ ਲੋਕ,

ਆਵਾਜਾਈ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਬੇਫਿਕਰੀ ਦੀ ਚਾਲ ਸਦਾ।

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

 

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕਦੇ ਜੇ ਖੁਸ਼ਨੁਮਾ ਮੌਸਮ ਦੁਬਾਰਾ ਫੇਰ ਆਵੇ ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਜਾਣਾ 

ਮੁਹੱਬਤ ਤੇ ਵਫਾ ਦਾ ਜਾਲ ਕੋਈ ਜੇ ਵਿਛਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਜਾਣਾ

ਬੜਾ ਹੀ ਦਰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੁਦਾਈ ਵਿਛੜੇ ਹੋਏ ਪਿਆਰੇ ਦੀ 

ਉਦ੍ਹੀ ਫੋਟੋ ਅਗਰ ਸੋਚੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਵਿਖਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਜਾਣਾ 

ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਰ ਗਏ ਪ੍ਰਦੇਸੀਆਂ ਦਾ ਹੇਰਵਾ ਸਮਝੋ ਤਾਂ ਓਦੋਂ ਵੀ 

ਵਤਨ ਆਪਣੇ ਦਾ ਚੇਤਾ ਜੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਕਰਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਜਾਣਾ

 

ਬਥੇਰਾ ਭਟਕਦੇ ਆਏ ਹਾਂ ਔਝੜ ਰਸਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ 

ਪਗਡੰਡੀ ਕੋਈ ਹਰਿਆਵਲੀ ਜੇ ਦਿਲ ਲੁਭਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਜਾਣਾ

ਤੁਸੀਂ ਉਜੜੇ ਹੋਏ ਬੇਜਾਨ ਖੰਡਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਭੁੱਲਣਾ ਯਾਰੋ 

ਜਦੋਂ ਵੀ ਤਿਤਲੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਖ਼ਾਬ ਆਵੇ ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਜਾਣਾ

ਬੜਾ ਹੀ ਵਧ ਗਿਆ ਲਾਲਚ ਤੇ ਬਹੁਤੀ ਲਾਲਸਾ ਵਧ ਗਈ 

ਕਦੇ ਜੇ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਚਿਣਗ ਉੱਠੇ ਤੇ ਜਗਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਜਾਣਾ

 

ਪਤਾ ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ ਉਹ ਏਥੇ ਹੈ

ਕਿ ਲਾਰੇ ਫੇਰ ਜੰਨਤ ਦੇ ਕੋਈ ਐਵੇਂ ਲਗਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਜਾਣਾ

ਜਰਾ ਬਚਿਓ ਕਿ ਹੁੰਦੀ ਹੁਸਨ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਬੜੀ ਡਾਢੀ 

ਭਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਜ਼ਰਾਂ ਚੋਰੀਓਂ ਕੋਈ ਮਿਲਾਵੇ ਤਾਂ ਸੰਭਲ ਜਾਣਾ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤਪਦਾ ਸੂਰਜ ਹੈ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕੰਡੇ ਨੇ

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਫਰ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਵੰਡੇ ਨੇ 

ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸਾਰੇ ਐਬਾਂ ਨੂੰ ਹਾਊਮੈ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡਿਆ ਹੈ

ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨੁਕਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਛੱਜੀਂ ਪਾ ਪਾ ਛੰਡੇ ਨੇ 

ਮਾਰੂਥਲ ਵਰਗੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਲੀ ਆਵੇ ਕਿੱਦਾਂ 

ਮੇਰੇ ਚੌਗਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਰੁੱਖ ਪੱਤਿਆਂ ਬਿਨ ਰੰਡੇ ਨੇ

ਕਿਰਚਾਂ ਛਵੀਆਂ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਈ ਲੱਗਦੀ ਹੈ

ਧਰਮਾਂ ਨੇ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਚੰਡੇ ਨੇ 

ਕੁੱਤਾ ਰਾਜ ਸਿੰਘਾਸਨ ਬੈਠਾ ਚੱਕੀ ਚੱਟੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਲੋਕੀਂ ਜਦ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਦੇ ਉਹਨਾਂ ਖਾਤਰ ਡੰਡੇ ਨੇ

ਉੱਤਰ ਕਾਟੋ ਯਾਰ ਚੜ੍ਹੇ ਇਹ ਖੇਡ ਹੈ ਅੱਜ ਸਿਆਸਤ ਦੀ

ਸਭ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੀ ਏਥੇ ਰਲਵੇਂ ਮਿਲਵੇਂ ਫੰਡੇ ਨੇ

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਦੌਲਤ ਆਖਰ ਕਿਸਨੇ ਖੋਹੀ ਹੈ

ਨਿਰਧਨ ਲਾਚਾਰਾਂ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਬਸਤੀ ਅੰਦਰ ਠੰਡੇ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਉਲਝਿਆ ਇਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅਜਬ ਤਾਣਾ ਹੈ ਅਜੇ

ਫਿਰ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਚੋਗ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਦਾਣਾ ਹੈ ਅਜੇ

 

ਕਹਿ ਦਿਆਂ ਕਿੱਦਾਂ ਹੁਣੇ ਮੈਂ ਅਲਵਿਦਾ ਐ ਦੋਸਤੋ 

ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਬਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣਾ ਹੈ ਅਜੇ

ਮਿਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਨਿਆਂ ਏਥੇ ਵੀ ਓਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ 

ਰਾਜ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ ਕਾਦਰ ਵੀ ਕਾਣਾ ਹੈ ਅਜੇ

ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਵੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸਵਾਲ 

ਓਹੀ ਸਾਊ ਆਦਮੀ ਤੇ ਬੀਬਾ ਰਾਣਾ ਹੈ ਅਜੇ 

ਸਮਝਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੀ ਹੈ ਅੰਤਰ-ਆਤਮਾ

ਸਾਡੀਆਂ ਕਸਵੱਟੀਆਂ ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਬਾਣਾ ਹੈ ਅਜੇ

ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਝੂਠ ਕਹਿੰਦੇ ਰਾਜ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੈ 

ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਲੋਟੂ ਲਾਣਾ ਹੈ ਅਜੇ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਭਰਮ ਵਫ਼ਾ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਐ-ਪਰ ਟੁੱਟਿਆ

ਘੜਾ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਕੱਚਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕਰ ਟੁੱਟਿਆ 

ਰੁੱਖ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਗ਼ਲਤ ਚੁਣੀ ਸੀ ਪੰਛੀ ਨੇ

ਚਾਰ ਕੁ ਤੀਲੇ ਅਜੇ ਧਰੇ ਸੀ ਘਰ ਟੁੱਟਿਆ 

ਉਹ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ 

ਜਿੰਨਾ ਖਾਤਿਰ ਵੀ ਬਾਪੂ ਮਰ ਮਰ ਟੁੱਟਿਆ

ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਸੁਫ਼ਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਸਦਾ ਹੀ 

ਮਾਦਾ ਵੀ ਟੁੱਟਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਤੇ ਨਰ ਟੁੱਟਿਆ

ਸੰਸਕਾਰ ਤਹਿਜ਼ੀਬ ਵੀ ਮਨਫੀ ਹੋਏ ਏਦਾਂ 

ਏਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਔਲਾਦਾਂ ਦਾ ਡਰ ਟੁੱਟਿਆ 

ਸਾਦ ਮੁਰਾਦੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਤਕਦੀਰ ਇਹ ਹੁੰਦੀ  

ਆਖਿਰ ਨੂੰ ਮਿੰਨਤਾਂ ਤਰਲੇ ਕਰ ਕਰ ਟੁੱਟਿਆ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

 

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹਰ ਮਸਲੇ ਤੇ ਟੰਗ ਅੜਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ 

ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਧਾਣੀ ਪਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

 

ਵਧ ਗਈ ਜੁੰਮੇਵਾਰੀ ਐਨੀ ਕਿ ਹੁਣ ਆਪਾਂ 

ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਅੜੀ ਪੁਗਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਖ ਕੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਵੱਟ ਹੈ ਪਾਇਆ

ਉਹਦੇ ਦਰ ਤੇ ਅਲਖ ਜਗਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਨਾ ਹੱਥ ਅੱਪੜੇ ਤਾਂ ਥੂਹ ਕੌੜੀ ਕਹਿਕੇ 

ਟੀਸੀ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

ਮਹਿਫ਼ਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਝੂਠੀ ਵਾਹ ਵਾਹ 

ਅੱਜ ਕੱਲ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਕਰਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

ਸੁਣੀ ਸੁਣਾਈ ਗੱਲ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰੀਦਾ ਨਾਹੀਂ 

ਖੰਭਾਂ ਦੀ ਹੁਣ ਡਾਰ ਬਣਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ

ਬਣ ਕੇ ਜੀਣਾ ਹੈ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਦਾ ਮਾਲਕ 

ਸਭ ਦੀ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾਉਣੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹੁਨਰ ਇਲਮ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਬੜਾ ਹੈ

ਹਰ ਕਿਰਤੀ ਕਾਮਾ ਵੀ ਉਮਦਾ ਫ਼ਨਕਾਰ ਬੜਾ ਹੈ 

 

ਪੱਥਰ ਦੇ ਬੁੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਪੂਜ ਲਵਾਂਗਾ ਏਸੇ ਕਰਕੇ

ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਤਘਾੜੇ ਲਈ ਪਿਆਰ ਬੜਾ ਹੈ

ਗ਼ਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਦੁੱਖ ਤਕਲੀਫਾਂ ਆਪਣੀ ਥਾਵੇਂ ਨੇ

ਘਾਟੇ ਨਫਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਹਰ ਕੋਈ ਹੱਕਦਾਰ ਬੜਾ ਹੈ 

ਜਦੋਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਕੁਝ ਕਠਨਾਈ ਤਾਂ ਆਉਂਦੀ

ਵਕਤ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਹੀ ਨਾ ਕਹੀਏ ਕਿ ਬਦਕਾਰ ਬੜਾ ਹੈ 

ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸੁੱਖੀਂ ਸਾਦੀਂ ਪ੍ਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹੇ ਨੇ

ਵੱਡੇ ਕਰਮਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪਰਿਵਾਰ ਬੜਾ ਹੈ 

ਇੱਜ਼ਤ ਸੱਥਾਂ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਪਰਖੀ 

ਉਂਝ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਹਰ ਬੰਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬੜਾ ਹੈ 

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੋਨੇ ਹੀ ਉਸ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਨੇ

ਉੱਚਾ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਸਾਵਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਬੜਾ ਹੈ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

 

ਗਾੜ੍ਹੇ ਮੁੜ੍ਹਕੇ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਦੌਲਤ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇ

ਸਾਲਾਂ ਬੱਧੀ ਮਗਰੋਂ ਆਈ ਸ਼ੁਹਰਤ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇ

ਉੱਚੀ ਕਰਕੇ ਧੌਣ ਜਿਉਣਾ ਮਕਸਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 

ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇ ਜਿਸਦੀ ਜੇਕਰ ਗ਼ੈਰਤ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇ 

ਬੇ-ਕਦਰੀ ਏਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਏਥੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ 

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇ

ਨੀਵੇਂ ਵਹਿਣਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਕੋਈ ਤੁਰਦਾ ਹੈ ਓਦੋਂ ਹੀ 

ਜਦੋਂ ਉਹਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰੜ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇ

ਕੀ ਆਖੋਗੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਜੇ ਲੁਤਫ਼ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ 

ਜੇਕਰ ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਰੌਣਕ ਤੇ ਰੰਗਤ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਦਲਦੇ ਪਹਿਰਾਵਿਆਂ ਦੇ ਰੂ-ਬਰੂ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਸੁਰਖ਼ਰੂ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ

ਉਂਗਲੀ ਫੜ ਤੁਰਨ ਜਿਹੜਾ ਸਿੱਖਿਆ ਮੈਥੋਂ ਕਦੇ
ਸਿੱਖ ਕੇ ਚਾਲਾਂ  ਉਹ ਮੇਰਾ ਹੀ ਗੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ 

ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੇ ਬੰਦ ਬੂਹੇ ਕਰ ਲਏ
ਹਰ ਸਬੰਧੀ ਸਾਕ ਤੋਂ ਬੇ-ਆਬਰੂ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ 

ਦਿਲ ਦਾ ਮਹਿਰਮ ਦੂਰ ਹੋਇਆ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ
ਅੰਬਰਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤਾਰਾ ਧਰੂ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ

ਕੱਲ-ਮ-ਕੱਲਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਮੈਂ
ਸਾਜ਼ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਜਿਓਂ ਘੁੰਗਰੂ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ

ਜਦ ਕਚਿਹਰੀ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਪਈਆਂ ਤਾਂ ਓਦੋਂ ਵੀ
ਬਹਿਸ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ))

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਥੋੜੇ ਲੋਕੀਂ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਬਹਾਰਾਂ ਮਾਣ ਰਹੇ ਨੇ 

ਬਾਕੀ ਤਾਂ ਬਸ ਐਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਘੱਟਾ ਛਾਣ ਰਹੇ ਨੇ 

ਬਹੁਤੇ ਬੰਦੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਚਲੋ ਕਮਾ ਲਈਏ ਦੌਲਤ 

ਵਿਰਲੇ ਟਾਂਵੇਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਭੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਰਹੇ ਨੇ 

ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂਅ ਉੱਤੇ ਬੜੀ ਸਿਆਸਤ ਹੋਈ ਹੈ 

ਬਾਬੇ ਡੇਰੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੀ ਖਾਣ ਰਹੇ ਨੇ

ਭੋਲੇ ਨੇ ਲੋਕੀਂ ਕਿ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਮਾਰਨ

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਫਿਰ ਕਰਦੇ ਗੁਣ-ਗਾਣ ਰਹੇ ਨੇ 

ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਸੰਤਾਪ ਭੋਗਦੇ ਨੇ ਕੁਝ ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ   

ਏਥੋਂ ਕਰੀਏ ਹਿਜਰਤ ਸਾਰੇ ਇਹੋ ਠਾਣ ਰਹੇ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ) 

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਮੰਜ਼ਿਲ ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਮਿਲੇ ਨਾ ਰਾਹੀਆਂ ਦੇ ਨਾ ਰਾਹ ਮੁਕਦੇ ਨੇ

ਸਿਰੜੀ ਬੰਦੇ ਤੁਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਧਰਤੀ-ਅੰਬਰ ਗਾਹ ਮੁਕਦੇ ਨੇ

ਉਂਝ ਤਾਂ ਬੰਦਾ ਵਕਤ ਤੋਂ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਉਸਦੇ  ਰਹਿੰਦੇ ਖੂੰਹਦੇ ਸਾਹ ਮੁਕਦੇ ਨੇ

ਟੁੱਟੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਕੀਚਰ ਤੋਂ  ਸੰਭਲ ਕੇ ਹੀ ਲੰਘਣਾ  ਪੈਣਾ
ਚਲਦੀ ਰਹੇ ਘੜੀ ਦੀ ਸੂਈ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਲ ਧਾਹ ਮੁਕਦੇ ਨੇ

ਜਦ ਵੀ ਕੋਈ ਘੋਰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਕੋਮਲ ਭਾਵ ਵਿਅਕਤੀ ਓਦੋਂ ਵੀ ਸਾਰਾ ਗ਼ਮ ਖਾਹ ਮੁਕਦੇ ਨੇ 

ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਅੱਧਵਾਟੇ ਹੀ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਸਾਕ ਸਬੰਧੀ
ਓਦੋਂ ਵੀ ਤਾਂ ਠੁੰਮਣਾ ਦਿੰਦੇ ਕਈ ਵਸੀਲੇ  ਵਾਹ ਮੁਕਦੇ ਨੇ

ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦਾ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਮੰਜਾ ਮੱਲੀ ਰੱਖਿਆ
ਦੁਨੀਆ ਤੇ ਉਹ ਛਾ ਜਾਂਦੇ ਜੋ ਇੱਕੋ ਵਾਰੀ ਠਾਹ ਮੁਕਦੇ ਨੇ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਇਹ ਯੁੱਗ ਹੈ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਅਤੇ ਕਲਮਾਂ ਵੀ ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਢਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਬਥੇਰਾ ਸ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦਿਨੇ ਰਾਤੀਂ ਤੇ ਬੰਦਾ ਸਹਿਮਿਆ ਰਹਿੰਦਾ

ਕਿ ਸਾਡੇ ਰਹਿਨੁਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚਾਲਾਂ ਫਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੇਖ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ੁਹਰਤ ਰੁਤਬਿਆਂ ਖਾਤਿਰ

ਜ਼ਮੀਰਾਂ ਬੇਜ਼ਮੀਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਰਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦਾ ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ ਪਰਜਾ ਨੂੰ

ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਪਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੇ ਛਿੜਦੀ ਜੰਗ ਤਾਂ ਓਦੋਂ 

ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਗਏ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਗਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਬੜਾ ਨਾਕਾਮ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੀ ਨਲਾਇਕੀ ਹੈ

ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਅਦਾਵਾਂ ਛਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

 

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੱਖਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਕਾਤਿਲ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗਲਤੀ ਮਾਫ਼ ਕਿਵੇਂ

ਰੁੰਡ-ਮਰੁੰਡੀ ਟਹਿਣੀ ਤਾਈਂ ਫਿਰ ਮਿਲਣਾ ਇਨਸਾਫ਼ ਕਿਵੇਂ

ਮੈਂ ਵੀ ਚਾਹੁੰਨਾ ਮਿੱਠੇ ਮਿੱਠੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਆਰੇ ਗੀਤ ਲਿਖਾਂ

ਲੇਕਿਨ ਸਿਰਜਣ ਵਾਲਾ ਕੋਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਵੇ ਸਾਫ ਕਿਵੇਂ 

ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੰਝ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ

ਸਾਗਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦਾ ਬਣਕੇ ਭਾਫ ਕਿਵੇਂ 

ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖੂੰਨੀ ਪੰਜੇ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਲਹਿਰਾਉਂਦੇ ਦਿੱਸਣ

ਹਾਕਮ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਚੁੱਕੀਏ ਝੰਡਾ ਬਦੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਿਵੇਂ

ਸਭ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਹੱਸਣਾ ਰੱਜ ਕੇ ਸੌਣਾ ਆਉਂਦਾ ਨਹੀਂ 

ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਸਤਕ ਤੇ ਛਾਇਆ ਰਹੇ ਗਿਲਾਫ ਕਿਵੇਂ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਇਹ ਯੁੱਗ ਹੈ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਅਤੇ ਕਲਮਾਂ ਵੀ ਹੁਣ ਤਾਂ ਸਿੱਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਢਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਬਥੇਰਾ ਸ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਦਿਨੇ ਰਾਤੀਂ ਤੇ ਬੰਦਾ ਸਹਿਮਿਆ ਰਹਿੰਦਾ

ਕਿ ਸਾਡੇ ਰਹਿਨੁਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚਾਲਾਂ ਫਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੇਖ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸ਼ੁਹਰਤ ਰੁਤਬਿਆਂ ਖਾਤਿਰ

ਜ਼ਮੀਰਾਂ ਬੇਜ਼ਮੀਰੇ ਬੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਰਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਉਹ ਜੋ ਵੀ ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਬੈਠਦਾ ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ ਪਰਜਾ ਨੂੰ

ਸਰਕਾਰਾਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਪਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਜਦੋਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੇ ਛਿੜਦੀ ਜੰਗ ਤਾਂ ਓਦੋਂ 

ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਗਏ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਲਾਸ਼ਾਂ ਗਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

ਬੜਾ ਨਾਕਾਮ ਹੋਇਆ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੀ ਨਲਾਇਕੀ ਹੈ

ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਅਦਾਵਾਂ ਛਲਦੀਆਂ ਏਥੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

 

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਥੇਰੇ ਫਲਸਫੇ ਏਥੇ ਤੇ ਨਾਅਰੇ ਨੇ ਬੜੇ ਉੱਚੇ

ਮਜ਼ਹਬ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਜੈਕਾਰੇ ਨੇ ਬੜੇ ਉੱਚੇ

 

ਨਦੀ ਖਾਮੋਸ਼ ਵਹਿੰਦੀ ਏਸਦਾ ਨਿਰਮਲ ਬੜਾ ਪਾਣੀ

ਇਦ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਠਿੱਲ ਤਾਂ ਪੈਂਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨੇ ਬੜੇ ਉੱਚੇ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗ ਮੇਲ ਹੋਣਾ ਜਾਪਦਾ ਹੁਣ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਸੌਖਾ

ਅਸੀਂ ਨੀਵੀਂ ਜਗ੍ਹਾ ਬੈਠੇ ਪਿਆਰੇ ਨੇ ਬੜੇ ਉੱਚੇ

ਬੜੀ ਹੀ ਦੂਰ ਤੋਂ ਜੋ ਟਿਮਟਿਮਾਉਂਦੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੱਕੋ

ਅਸਾਡੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਿਤਾਰੇ ਨੇ ਬੜੇ ਉੱਚੇ

ਬਰਾਬਰ ਏਸ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿੰਜਣਾ ਚਾਹੁੰਨਾ

ਮਗਰ ਕੁਝ ਖੇਤ ਮੇਰੇ ਦੇ ਕਿਆਰੇ ਨੇ ਬੜੇ ਉੱਚੇ

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਝੂਟ ਕੇ ਜਾਣਾ ਮੈਂ ਉੱਚੀ ਪੀਂਘ ਹੈ ਪਾਈ

ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੌਫ਼ ਡਾਢਾ ਹੈ ਹੁਲਾਰੇ ਨੇ ਬੜੇ ਉੱਚੇ 

ਬੜਾ ਬੋਝਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕੋਮਲ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਤਾਈਂ

ਕਦੇ ਵੀ ਸੂਤ ਨਹੀਂ ਆਉਣੇ ਖਲਾਰੇ ਨੇ ਬੜੇ ਉੱਚੇ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹਰ ਵੇਲੇ ਗ਼ਮਗੀਨ ਫ਼ਸਾਨਾ ਢੁਕਦਾ ਨਹੀਂ

ਵਕਤ ਦਾ ਪਹੀਆ ਗਿੜਦਾ ਜਾਵੇ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ

ਸਭ ਦਾ ਚੋਗਾ ਵੱਖਰਾ ਖਿੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ

ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦੇ ਅੱਗੋਂ ਥਾਲੀ ਚੁਕਦਾ ਨਹੀਂ

ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਐਨਾ ਕੁਝ ਦਿੱਤਾ

ਸਦੀਆਂ ਤੀਕਰ ਖਾਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਦਾ ਨਹੀਂ

ਬਰਫ਼ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੀ ਰਹਿਣੀ ਹੈ

ਅਤੇ ਸਾਗਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਸੁਕਦਾ ਨਹੀਂ

ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਖੁਸ਼ਾਮਦ ਝੂਠੇ ਨੂੰ ਹੀ

ਸੱਚਾ ਬੰਦਾ ਹਰ ਇੱਕ ਅੱਗੇ ਝੁਕਦਾ ਨਹੀਂ

ਬੜਾ ਸਿਆਣਾ ਉਹ ਸਰੋਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਗੱਲ ਸਿਆਣੀ ਅੱਧ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਟੁਕਦਾ ਨਹੀਂ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਾਣੀਏ ਹੁਣ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮੋਹ ਪਰੁੰਨਾ ਫਲਸਫਾ

ਛੱਡ ਦੇਈਏ ਨਫ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਕੋਹੜ ਭਰਿਆ ਮਾਜਰਾ

 

ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਨੇ ਰੋਲਿਆ ਹਰ ਬਸ਼ਰ ਨੂੰ

ਕੋਈ ਆਵੇ ਦੇਵੇ ਇਹਨਾਂ ਭਟਕਿਆਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪੰਧ ਐਨਾ ਰੰਗਲਾ ਹੋਵੇ ਜਨਾਬ

ਝਰਨਿਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹੁਸੀਨ ਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ

ਸ਼ੀਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਪਰਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਕੇ ਆਵੇ ਕਿਵੇਂ

ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਉਡਾਰੀ ਭਰਨ ਦਾ ਉਹ ਹੌਸਲਾ‌‌

ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਖ਼ਾਬ ਅੰਦਰ ਸੋਚਿਆ ਏਦਾਂ ਨਾ ਸੀ

ਖੇਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਫਰੇਬੀ ਖੇਡ ਜਿਹੜੀ ਦਿਲਰੁਬਾ

ਏਸ ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਸੀ ਕਦੇ ਰੌਣਕ ਬੜੀ

ਏਥੇ ਵੀ ਕਿੰਨੀ ਤਬਾਹੀ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ ਜ਼ਲਜ਼ਲਾ

ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਨ ਦਾ ਕਰੀਏ ਉਪਾਅ

'ਕੱਲਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਬਣੇਗਾ ਰਸਤਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਫਲਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਹੁਤੇ ਲੋਕੀਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜ ਕੇ ਤੁਰਦੇ ਬਣੇ 

ਕੰਢਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਪੀਆਂ ਨੂੰ ਭਾਲ ਕੇ ਤੁਰਦੇ ਬਣੇ

ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਸਫ਼ਰ ਔਖਾ ਜਾਪਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਘੜੀ 

ਸੌਖਿਆਂ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਗਾਂ ਮੋੜ ਕੇ ਤੁਰਦੇ ਬਣੇ 

ਬੇਵਫ਼ਾਈ ਇਸ ਕਦਰ ਮਹਿਰਮ ਨੇ ਕੀਤੀ ਅੰਤ ਨੂੰ 

ਬੇਰੁਖੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾੜ ਕੇ ਤੁਰਦੇ ਬਣੇ 

ਹੇਠੀ ਕੀਤੀ ਚੱਲਦੀ ਮਹਿਫ਼ਲ ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਬੇਵਜ੍ਹਾ 

ਕੈੜੀ ਸੌੜੀ ਗੱਲ ਕੋਈ ਬੋਲ ਕੇ ਤੁਰਦੇ ਬਣੇ 

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸੇਕ ਜਿਸਦਾ ਸਾੜਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸਦਾ 

ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਅੱਗ ਐਸੀ ਬਾਲ ਕੇ ਤੁਰਦੇ ਬਣੇ

 

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਮਲਾਹਾਂ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਲਿਆ 

ਬੇੜੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਜੋ ਡੋਬ ਕੇ ਤੁਰਦੇ ਬਣੇ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

94173-24432

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਹੁੰ ਲੱਗੇ ਜੇ ਕਿਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਮਾੜਾ ਸੋਚਾਂ ਮਾੜਾ ਆਖਾਂ

ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸੁਖੀ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਾ ਆਖਾਂ

ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਾਂ ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਦਮ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ

ਲੇਕਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲਾਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਊੜਾ ਆੜਾ ਆਖਾਂ 

ਦਰਿਆ ਡੂੰਘਾ ਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਜਾਣਾ ਵੀ ਹੈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ

ਪੱਤਣ ਤੇ ਬੇੜੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦੇ ਹਾੜਾ ਆਖਾਂ

ਮਹਿਰਮ ਨੇ ਵੀ ਰੰਗ ਵਟਾਏ ਜੇਕਰ ਪੈਂਡਾ ਔਖਾ ਆਇਆ

ਉਹਦੀ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ ਸਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾੜਾ ਆਖਾਂ

ਬੰਦਾ ਓਹੀਓ ਖਰਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਬੁਰੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਬਤ

ਲੱਖ ਸਲਾਮਾਂ ਕਰਾਂ ਓਸਨੂੰ ਤੇ ਸਮਿਆਂ ਦਾ ਲਾੜਾ ਆਖਾਂ

ਜਦੋਂ ਬਣਾਵੇਂ ਦੂਜੀ ਮੂਰਤ ਪਹਿਲੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਬਣਾਵੇਂ

ਰੱਬਾ ਤੈਨੂੰ ਏਸੇ ਕਰਕੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਬੁੱਤ-ਘਾੜਾ ਆਖਾਂ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕਦੇ ਜੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਖਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਮਿਲ਼ੇਗਾ

ਨਤੀਜਾ ਫੇਰ ਮਾੜਾ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਮਿਲ਼ੇਗਾ

ਬੜਾ ਸੌਖਾ ਜਿਹਾ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਫਲਸਫਾ ਸਮਝੋ

ਗਣਿਤ ਰੁੱਤਾਂ ਦਾ ਜੇ ਨਾ ਸਮਝਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਮਿਲ਼ੇਗਾ

ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਸੁੱਕਣੇ ਦਰਿਆ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਹੋਣੈ

ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਵਰਤਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਮਿਲ਼ੇਗਾ

ਬੜੇ ਮੂੰਹ ਜ਼ੋਰ ਏਥੇ ਵਗ ਰਹੀ ਜੋ ਪੌਣ ਕੀ ਕਰੀਏ

ਇਹਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਵਰਜਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਮਿਲ਼ੇਗਾ

ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਲਹਿੰਦੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਹੁਣ ਆ ਗਏ ਏਥੇ

ਗਿਆ ਨਾ ਫੇਰ ਓਧਰ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਮਿਲ਼ੇਗਾ

ਮਸਲਾ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੀਚ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਤੁਰੇ ਫਿਰੀਏ

ਕਿ ਜੀਵਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੇ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਮਿਲ਼ੇਗਾ

ਸਦਾ ਸੰਤਾਪੀਆਂ ਜੂਹਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵਾਂਗਰਾਂ ਰਹਿ ਕੇ

ਅਸੀਂ ਕਿਰਦਾਰ ਜੇ ਨਾ ਬਦਲਿਆ ਤਾਂ ਕੀ ਮਿਲ਼ੇਗਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਉਦ੍ਹੇ ਦਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਜੇਕਰ ਭਰੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

ਮੁਹੱਬਤ ਹੀ ਜੇ ਇੱਕ ਤਰਫਾ ਕਰੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

ਬੜੀ ਹੀ ਘੁੱਟਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜੀਣੀ ਨਹੀਂ ਸੌਖੀ

ਮਗਰ ਇੱਕ ਆਰਜ਼ੂ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮਰੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

ਘੜਾ ਕੱਚਾ ਨਦੀ ਗਹਿਰੀ ਉਹਦੀ ਤਕਦੀਰ ਵੀ ਕੱਚੀ

ਨਦੀ ਇਸ਼ਕੇ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਨੇ ਤਰੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

ਵਫ਼ਾ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਜਿਹੜੇ ਉਹ ਮਿੱਤਰ ਬੇਵਫਾ ਨਿਕਲੇ

ਕਿ ਨਿਕਲੀ ਦੋਸਤੀ ਜੇ ਨਾ ਖਰੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

ਕਦੇ ਨਾ ਭੁਗਤਿਆ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਬਣਕੇ ਸੱਚ ਦਾ ਰਹਿਬਰ

ਤਲੀ ਤੇ ਜਾਨ ਉਸ ਖਾਤਰ ਧਰੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਮਨਚਾਹਿਆ ਬੜਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ

ਮਿਲੀ ਨਾ ਸੁਫ਼ਨਿਆਂ ਵਾਲੀ ਪਰੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹਰ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਦਰਦ ਅਵੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ

ਮੇਰਾ ਹੀ ਪਰਛਾਵਾਂ ਝੱਲਾ  ਨਾਲ ਤੁਰੇ

ਮਹਿਰਮ ਦੀ ਨਾ ਭੁੱਲੇ ਯਾਦ ਭੁਲਾਇਆਂ ਵੀ
ਚੀਚੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਛੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ

ਭੀੜ ਬਣੀ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਨੇ
ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਫੜਿਆ ਪੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ

ਆਵੇ ਜਦੋਂ ਖਿਆਲ ਕਲਮ ਤੁਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ
ਓਦੋਂ ਅੱਖਰ 'ਕੱਲਾ 'ਕੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ

ਦੁਨੀਆ ਚੰਦਰਮਾ ਉਤੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈ
ਫਿਰ ਵੀ ਏਧਰ ਟੂਣਾ ਟੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਤਪਦਾ ਸੂਰਜ ਹੈ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਕੰਡੇ ਨੇ

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਫਰ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਸੁਖ ਵੰਡੇ ਨੇ 

ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸਾਰੇ ਐਬਾਂ ਨੂੰ ਹਾਊਮੈ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡਿਆ ਹੈ

ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨੁਕਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਛੱਜੀਂ ਪਾ ਪਾ ਛੰਡੇ ਨੇ 

ਮਾਰੂਥਲ ਵਰਗੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹਰਿਆਲੀ ਆਵੇ ਕਿੱਦਾਂ 

ਮੇਰੇ ਚੌਗਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਰੁੱਖ ਪੱਤਿਆਂ ਬਿਨ ਰੰਡੇ ਨੇ

ਕਿਰਚਾਂ ਛਵੀਆਂ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਰੁੱਤ ਆਈ ਲੱਗਦੀ ਹੈ

ਧਰਮਾਂ ਨੇ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਚੰਡੇ ਨੇ 

ਕੁੱਤਾ ਰਾਜ ਸਿੰਘਾਸਨ ਬੈਠਾ ਚੱਕੀ ਚੱਟੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਲੋਕੀਂ ਜਦ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਦੇ ਉਹਨਾਂ ਖਾਤਰ ਡੰਡੇ ਨੇ

ਉੱਤਰ ਕਾਟੋ ਯਾਰ ਚੜ੍ਹੇ ਇਹ ਖੇਡ ਹੈ ਅੱਜ ਸਿਆਸਤ ਦੀ

ਸਭ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੀ ਏਥੇ ਰਲਵੇਂ ਮਿਲਵੇਂ ਫੰਡੇ ਨੇ

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਦੌਲਤ ਆਖਰ ਕਿਸਨੇ ਖੋਹੀ ਹੈ

ਨਿਰਧਨ ਲਾਚਾਰਾਂ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਬਸਤੀ ਅੰਦਰ ਠੰਡੇ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਕਰਨੀ ਪੈਣੀ ਹੈ ਤਾਮੀਰ ਘਰਾਂ ਦੀ

ਹੁਣ ਬਹੁਤੀ ਨਾ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਘਰਾਂ ਦੀ

ਕੱਖਾਂ ਕਾਨੇ ਗਾਰੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘਰ ਗਏ ਗੁਆਚੇ 

ਰੇਤਾ ਬਜਰੀ ਇੱਟਾਂ ਲੋਹਾ ਹੁਣ ਤਾਸੀਰ ਘਰਾਂ ਦੀ 

ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕੀਂ ਰੋਟੀ ਜੋਗੇ ਹੋਏ 

ਉਹਨਾਂ ਕਿੰਨੀ ਛੇਤੀ ਬਦਲੀ ਹੈ ਤਕਦੀਰ ਘਰਾਂ ਦੀ 

ਕਾਣੀ ਵੰਡ ਦੌਲਤ ਦੀ ਏਥੇ ਐਨੀ ਪੱਸਰ ਚੁੱਕੀ 

ਧਨਵਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਬ ਰੱਖੀ ਬਹੁਤੀ ਜਾਗੀਰ ਘਰਾਂ ਦੀ 

ਜਦ ਵੀ ਨਵੀਂ ਜਵਾਨੀ ਹੁਣ ਪਰਦੇਸੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾਵੇ 

ਓਦੋਂ ਬਹੁਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਘਰਾਂ ਦੀ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਇਹ ਬੱਦਲ ਤਾਂ ਬਥੇਰਾ ਹੈ ਵਰਸਦਾ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਕਾਹਤੋਂ

ਕਿ ਵਹਿੰਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਜੋ ਦਰਿਆ ਖੌਲਦਾ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਕਾਹਤੋਂ

ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਇਹ ਸਿਰੜਾਂ ਦੀ ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰਨਾ ਪੈਣਾ 

ਸਿਤਮ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਬੰਦਾ ਬੋਲਦਾ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਕਾਹਤੋਂ

ਨਵੇਂ ਲਾਏ ਹੋਏ ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਤਾਂ ਵੀ ਕਮੀ ਹੋਣੀ

ਇਦ੍ਹੇ ਤੇ ਕਿਓਂ ਉਦਾਸੀ ਹੈ ਮੌਲਦਾ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਕਾਹਤੋਂ

 

ਅਜੇ ਲੱਗਦਾ ਫਰੇਬੀ ਮੌਸਮਾਂ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ 

ਸੱਚ ਫਿਰ ਝੂਠ ਤੋਂ ਬਹੁਤਾ ਫੈਲਦਾ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਕਾਹਤੋਂ 

ਅਸਾਂ ਮਾਰੂਥਲਾਂ ਅੰਦਰ ਅਜੇ ਤਾਂ ਕਰਨੀਆਂ ਸੈਰਾਂ 

ਕਿ ਕਾਦਰ ਦਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਮਾ ਵਰਤਦਾ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਕਾਹਤੋਂ

ਬੜੇ ਹੀ ਤਲਖ਼ ਤੇਵਰ ਪਹਿਨ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਿਹਾ ਮਹਿਰਮ 

ਉਹ ਮੇਰੀ ਹਰ ਨਸੀਹਤ ਨੂੰ ਗੌਲਦਾ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਕਾਹਤੋਂ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੱਭੀਏ ਤਾਂ ਵੀ ਨਾ ਲੱਭਦੇ ਹੁਣ ਏਥੇ ਪਾਕ ਪਵਿੱਤਰ ਬੰਦੇ 

ਭੀੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਲੋ ਭਾਲੀਏ ਆਪਾਂ ਰਲ ਕੇ ਮਿੱਤਰ ਬੰਦੇ

ਜਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਗ਼ੈਰਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਹੋਣ ਸਲਾਮਾਂ 

ਚਾਪਲੂਸੀਆਂ ਜਿਹੜੇ ਕਰਦੇ ਓਹੀਓ ਖਾਂਦੇ ਛਿੱਤਰ ਬੰਦੇ 

ਜਦੋਂ ਸੁਆਰਥ ਕੋਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂਦੇ ਤਲੀਆਂ ਚੱਟਣ ਤੀਕਰ 

ਲੇਕਿਨ ਜਦ ਵੀ ਲੋੜ ਪਵੇ ਤਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਤਿੱਤਰ ਬੰਦੇ 

ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਕਹਿ ਕੇ ਓਦਾਂ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਭਾਵੇਂ ਚੋਣਾਂ 

ਅੱਜ ਕੱਲ ਬਹੁਤੇ ਨੇਤਾ ਜਾਪਣ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿੱਤਰ ਬੰਦੇ

 

ਕੌਮਾਂ ਜਦ ਵੀ ਲਹੂ ਮੰਗਦੀਆਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਜੰਗਾਂ ਅੰਦਰ 

ਓਦੋਂ ਹੀ ਫਿਰ ਸਾਹਵੇਂ ਆਉਂਦੇ ਵਿਰਲੇ ਥੋੜੇ ਨਿੱਤਰ ਬੰਦੇ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਚੌਗਿਰਦਾ ਹਰ ਹਾਲ ਮਹਿਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਚਿੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਜ਼ ਚਹਿਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ 

ਤੇਜ ਤਰਾਰ ਦੌੜੰਗੇ ਲਾਉਂਦੇ ਇਸ ਜੀਵਨ ਨੂੰ

ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਨਿੱਤ ਸਰਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ 

ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਰੁੱਸ ਗਈਆਂ ਸੀ  

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਫੇਰ ਪਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ 

ਹਰ ਵਿਹੜੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਜਿਹਾ ਬਗੀਚਾ ਹੋਵੇ 

ਡਾਲੀ ਡਾਲੀ ਫੁੱਲ ਟਹਿਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਜਦ ਵੀ ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਸੰਨਾਟਾ ਹੋਵੇ ਛਾਇਆ 

ਕੋਈ ਜੁਗਨੂੰ ਫੇਰ ਚਮਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ 

ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੂਮਣ ਦਾ ਵੀ ਫਿਰ ਬਣੇ ਵਸੀਲਾ 

ਪੌਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲ ਰੁਮਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ 

ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹੁਣ ਬੈਠੇ ਹਾਂ 

ਕਿਣਮਿਣ ਕਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵਰਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

 ਏਹਦੇ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੁੰਦਾ 

ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤੇ ਸਾਕ ਸਬੰਧੀ ਹਰ ਉਲਝਣ ਤੋਂ ਬੇਮੁੱਖ ਹੁੰਦਾ

ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਫਿਰ ਫੁੱਲ, ਪੱਤੇ ਤੇ ਪੰਛੀ ਹੁੰਦੇ

ਪੀਲੇ ਹੋ ਜਦ ਝੜਦੇ ਪੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਡਾਢਾ ਹੀ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ 

ਝੱਖੜ ਝੁੱਲਦੇ ਭਾਵੇਂ ਓਥੇ ਗਰਮ ਹਵਾ ਵੀ ਵਗਦੀ ਰਹਿੰਦੀ

ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੀ ਸਹਿ ਜਾਣਾ ਸੀ ਨਾ ਕਦੇ ਵੀ ਬੇਰੁੱਖ ਹੁੰਦਾ 

ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਝੁਰਮਟ ਹੋਣਾ ਸੀ 

ਸਾਂਝਾ ਦਰਦ ਖੁਸ਼ੀ ਸਾਂਝੀ ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਹਰ ਇੱਕ ਸੁੱਖ ਹੁੰਦਾ 

ਚੀਂ ਚੀਂ ਕਰਦੇ ਖੰਭ ਫੜਕਦੇ ਚੋਗੇ ਖਾਤਰ ਮਾਂ ਉਡੀਕਦੀ

ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਦੇ ਸਭ ਬੋਟਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਸੁਖਲੱਧੀ ਕੁੱਖ ਹੁੰਦਾ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹਰ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਦਰਦ ਅਵੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ

ਮੇਰਾ ਹੀ ਪਰਛਾਵਾਂ ਝੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ

ਮਹਿਰਮ ਦੀ ਨਾ ਭੁੱਲੇ ਯਾਦ ਭੁਲਾਇਆਂ ਵੀ 

ਚੀਚੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਛੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ

ਭੀੜ ਬਣੀ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਨੇ 

ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਫੜਿਆ ਪੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ 

ਆਵੇ ਜਦੋਂ ਖਿਆਲ ਕਲਮ ਤੁਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ 

ਓਦੋਂ ਅੱਖਰ 'ਕੱਲਾ 'ਕੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ

ਦੁਨੀਆ ਚੰਦਰਮਾ ਉਤੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈ 

ਫਿਰ ਵੀ ਏਧਰ ਟੂਣਾ ਟੱਲਾ ਨਾਲ ਤੁਰੇ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਪੱਤ-ਵਿਹੂਣੇ ਰੁੰਡ ਮਰੁੰਡੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਅਫਸੋਸ ਬੜਾ ਹੈ
ਧੀਆਂ ਪੁੱਤਾਂ ਬਾਝੋਂ ਸੁੰਨੀਆਂ ਕੁੱਖਾਂ ਤੇ ਅਫਸੋਸ ਬੜਾ ਹੈ

ਧੁੱਪਾਂ ਠੰਡਾਂ ਜਰੀਆਂ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ  ਫਿਰ ਵੀ
ਪੇਟਾਂ ਉਤੇ ਭਾਰੀ ਪਈਆਂ ਭੁੱਖਾਂ ਤੇ ਅਫਸੋਸ ਬੜਾ ਹੈ

ਖੁਦ ਹੀ ਵਾਂਗ ਜਲਾਦਾਂ ਇਹ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਣੀਆਂ
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਦਿੱਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੁੱਖਾਂ ਤੇ ਅਫਸੋਸ ਬੜਾ ਹੈ

ਧਰਤੀ ਵੀ ਨਾ ਝੱਲਦੀ ਭਾਰ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣਾਂ ਦਾ
ਜਨਮੇ ਏਥੇ ਇਹੋ ਜਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਅਫਸੋਸ ਬੜਾ ਹੈ

ਜਿਹਨਾਂ ਦੋ ਨੰਬਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ
ਕਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਮਾਣੇ ਸੁੱਖਾਂ ਤੇ ਅਫਸੋਸ ਬੜਾ ਹੈ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਪਲਕਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਦਾ ਰੈਣ ਬਸੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਸੀਨੇ ਅੰਦਰ ਵਿਛੜਿਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਬਥੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 

ਪੀਲੇ ਹੋਏ ਪੱਤੇ ਆਖਿਰ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ

ਝੱਖੜ ਨੂੰ ਲਿਫ ਕੇ ਸਹਿਣਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਜੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 

ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਜੇਕਰ ਥੋਹਰਾਂ ਉੱਗ ਪਈਆਂ

ਉਹਨਾਂ 'ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਦਾ ਪੰਧ ਲਮੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

 

ਸ਼ਾਮ ਢਲੇ ਤੋਂ ਚਾਨਣ ਵੰਡਦਾ ਸੂਰਜ ਕਿਧਰੇ ਗੁੰਮ ਗਿਆ 

ਕਾਲੀ ਰਾਤ ਦੇ ਆਲਮ ਮਗਰੋਂ ਫੇਰ ਸਵੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਜਦ ਵੀ ਹਾਕਮ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਲਤੜਨ ਦੀ

ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਓਦੋਂ ਫਿਰ ਪੈਦਾ ਇੱਕ ਚੀ-ਗਵੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਲਾਲਚ ਨਫ਼ਰਤ ਗ਼ੁੱਸਾ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਕਰਦੇ ਓ

ਮਨ ਮਸਤਕ ਵਿੱਚ ਛਾਇਆ ਓਦੋਂ ਘੁੱਪ ਹਨੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਚਿੜੀਆਂ ਘੁੱਗੀਆਂ ਵਰਗੇ ਪੰਛੀ ਉੱਡ ਗਏ ਨੇ ਕਿੱਧਰ ਨੂੰ   

ਸੁੰਨ ਮਸੁੰਨਾ ਤਾਂ ਹੀ ਘਰ ਦਾ ਫੇਰ ਬਨੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਰਾਜ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਫਸਰਾਂ ਐਨਾ ਲੁੱਟਿਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 

ਚੋਰ ਚੋਰ ਦਾ ਭਾਈ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਮਸੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਵੇਦਨ ਕਹਿੰਦਾ ਕਹਿੰਦਾ ਕੋਈ ਚਾਰੇ ਬੰਨੇ ਹਾਰ ਗਿਆ 

ਓਦੋਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਉਸ ਬੰਦੇ ਲਈ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਗੀਤਾਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ

ਆਪਾਂ ਪੰਜਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ

ਅੱਲੜ ਉਮਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹੇਠਾਂ ਉਮਰ ਲੰਘਾਈ

ਉਹਨਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਛਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹੁਣ ਤੀਕਰ ਆਏ ਹਾਂ

ਕੱਚੇ ਪਹਿਆਂ ਤੇ ਰਾਹਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ

ਚੌਂਕਾ ਚੁੱਲਾ ਸਾਂਭ ਲਿਆ ਮਮਤਾ ਵੀ ਪਾਲੀ

ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਸਿਰੜੀ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ

ਜਦ ਵੀ ਕੋਈ ਬਿਪਤਾ ਘੇਰ ਖੜੋਈ ਤਾਂ ਫਿਰ

ਬਿਨ ਭਾਈਆਂ ਭੱਜੀਆਂ ਬਾਹਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ

ਜਦੋਂ ਉਜਾੜਾ ਘੁੱਗੀਆਂ ਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰ ਓਦੋਂ

ਚੀਲਾਂ ਗਿਰਝਾਂ ਤੇ ਕਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸੁੰਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾਉਣਾ ਔਖਾ ਲੱਗੇ

ਇਕਲਾਪੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਲੱਗੇ

ਰਾਤ ਹਨੇਰੀ ਮੌਸਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਤਲਖ਼ੀ ਤੇਜ਼ੀ

ਝੱਖੜ ਦੇ ਵਿੱਚ ਦੀਪ ਜਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਲੱਗੇ

ਯਾਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਹਿਰਦਾ

ਉਸਨੂੰ ਹੁਣ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਔਖਾ ਲੱਗੇ 

ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਆਇਆ ਦਰਦ ਅਵੱਲਾ

ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਛੁਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਲੱਗੇ

ਵਕਤ ਦਾ ਅੰਨ੍ਹਾ ਘੋੜਾ ਸਰਪਟ ਦੌੜੀ ਜਾਂਦਾ

ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਣਾ ਔਖਾ ਲੱਗੇ 

ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਹੈ ਅੰਬਰ ਵਿੱਚੋਂ ਤਾਰੇ ਚੁਗਣਾ

ਜ਼ੁਲਫ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਸਜਾਉਣਾ ਔਖਾ ਲੱਗੇ

ਸੁਫਨੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁਮਤਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਤਾਜਮਹਿਲ ਤਾਂ ਹੀ ਬਣਵਾਉਣਾ ਔਖਾ ਲੱਗੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਰੌਲੇ  ਧੂੰਏਂ  ਤੇ  ਘੱਟੇ  ਨੇ  ਮਾਰ  ਲਿਆ  ਹੈ। 

ਜੂਏ  ਨਸ਼ਿਆਂ  ਤੇ  ਸੱਟੇ ਨੇ ਮਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। 

ਭੋਰਾ ਸਮਝ ਸਕੇ ਨਾ ਲੋਕੀ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ

ਲਾਏ  ਜੋ  ਤੋਤੇ - ਰੱਟੇ  ਨੇ  ਮਾਰ  ਲਿਆ  ਹੈ। 

ਪਾਰਟੀਆਂ ਹੀ ਲੁੱਟ ਕੇ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਖਾਧਾ ਏ, 

ਉਹਨਾਂ  ਦੇ  ਵਾਰੀ  ਵੱਟੇ ਨੇ ਮਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। 

ਜੀਣਾ ਦੁੱਭਰ  ਕੀਤਾ ਅਜਬ ਸੁਆਦਾਂ ਨੇ ਵੀ

ਸਭਨਾਂ  ਨੂੰ  ਮਿੱਠੇ ਖੱਟੇ  ਨੇ ਮਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। 

ਫਿਕਰਾਂ- ਫਾਕੇ  ਕੱਟ  ਰਹੇ  ਵਾਹੀਕਾਰਾਂ  ਨੂੰ, 

ਕੇਰੇ - ਪੋਰੇ   ਤੇ  ਛੱਟੇ  ਨੇ  ਮਾਰ  ਲਿਆ ਹੈ। 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਚਾਰੇ ਕੂਟਾਂ ਕੂੜ ਕਬਾੜਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ 

ਨਫ਼ਰਤ ਗ਼ੁੱਸਾ ਨਿੰਦਾ ਸਾੜਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ 

ਕੋਈ ਬਹੁਤਾ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਹੈ ਨੀਵਾਂ

ਬੰਦੇ ਤੋਂ ਬੰਦੇ ਦਾ ਪਾੜਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ 

ਦੂਰੋਂ ਦੂਰੋਂ ਜਿਹੜਾ ਚੰਗਾ ਲੱੱਗਦਾ ਸੀ

ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਲੱਗਿਆ ਮਾੜਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ

ਬੇਗਾਨੀ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਦੇਖੋ ਤਾਂ

ਚੰਗਾ ਆਪਣਾ ਆਖਰ ਵਾੜਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ

ਸਾਇੰਸ ਕੋਲੋਂ ਪਾਸਾ ਵੱਟਿਆ ਲੋਕਾਂ ਨੇ

ਕਾਲਾ ਜਾਦੂ ਟੂਣਾ ਝਾੜਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ

ਅੱਜ ਦਾ ਮਾਨਵ ਟਾਲਾ ਵੱਟੇ ਨੇਕੀ ਤੋਂ

ਡਾਕੇ ਚੋਰੀ ਠੱਗੀ ਘਾੜਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸੋਹਣੇ ਸੋਹਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਆਰੇ ਅੱਖਰ ਲਿਖੀਏ

ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਗ਼ਮੀਆਂ ਲਿਖੀਏ ਰੋਸੇ ਸੱਥਰ ਲਿਖੀਏ

ਜਿਸਨੇ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਹੁੰਦਾ

ਕਾਹਤੋਂ ਨਾ ਫਿਰ ਉਸ ਹੀਰੇ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਲਿਖੀਏ

ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਇੰਝ ਬਣਾਓ

ਮਿੱਠੇ ਨੂੰ ਮਿੱਠਾ ਕੌੜੇ ਨੂੰ ਖੱਟਰ ਲਿਖੀਏ

ਜਦ ਵੀ ਦਰਦਾਂ ਮਾਰੀ ਤੱਕੀਏ ਕੋਈ ਸੂਰਤ

ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿੰਮਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਥਰ ਲਿਖੀਏ 

ਔੜਾਂ ਸਾੜੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੋਂ ਤਪਦਾ ਸੂਰਜ

ਖੁਸ਼ਕੀ ਮਾਰੇ ਖੇਤਾਂ ਦਾ ਕੀ ਵੱਤਰ ਲਿਖੀਏ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਭ ਦੀ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾਈ ਜਾਈਏ ਕਾਹਤੋਂ

ਉੱਚੇ ਬੂਹੇ ਉੱਤੇ ਅਲਖ ਜਗਾਈ ਜਾਈਏ ਕਾਹਤੋਂ 

ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਨਿੱਤ ਹੀ ਆਪ ਕਮਾ ਕੇ ਖਾਣਾ ਹੁੰਦਾ

ਗੈਰਤ ਆਪਣੀ ਆਪ ਗਵਾਈ ਜਾਈਏ ਕਾਹਤੋਂ

ਕੋਈ ਮਹਿਫ਼ਲ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਠ ਗਿਆ ਅੱਧਵਾਟੇ

ਜਾਣ ਦਿਓ ਫਿਰ ਹੱਥ ਹਿਲਾਈ ਜਾਈਏ ਕਾਹਤੋਂ

ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਜਿਹੜਾ ਨਜ਼ਰਾਂ ਫੇਰ ਗਿਆ ਹੈ

ਉਹਦੇ ਉੱਤੇ ਅੱਖ ਟਿਕਾਈ ਜਾਈਏ ਕਾਹਤੋਂ

ਜੰਗਲ ਬੇਲੇ ਉੱਚੇ ਪਰਬਤ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ

ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਪਰ ਯਾਦ ਭੁਲਾਈ ਜਾਈਏ ਕਾਹਤੋਂ

ਛੂਟਾਂ ਵੱਟੀ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਨੇ ਵੱਗ ਬਾਬਿਆਂ ਦੇ

ਸਭ ਦੀ ਜੈ ਜੈ ਕਾਰ ਕਰਾਈ ਜਾਈਏ ਕਾਹਤੋਂ 

ਬੀਤੇ ਸਮਿਆਂ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ

ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਾੜੀ ਅਤੇ ਸਤਾਈ ਜਾਈਏ ਕਾਹਤੋਂ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਦਲਦਾ ਮੌਸਮ ਬੜਾ ਕੁਝ ਕਹਿ ਗਿਆ ਹੈ

ਖ਼ੁਆਬ ਜੋ ਤੱਕਿਆ ਅਧੂਰਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ

ਚਾਂਭਲੀ ਫਿਰਦੀ ਹੈ ਐਵੇਂ ਪੌਣ ਵੀ

ਨਾਜ਼ ਇਸਦੇ ਹਰ ਬਾਸ਼ਿੰਦਾ ਸਹਿ ਗਿਆ ਹੈ

ਵਸਲ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸਨਮ

ਮਹਿਲ ਰੀਝਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਦਾ ਢਹਿ ਗਿਆ ਹੈ

ਸਾਂਭੀਏ ਏਦਾਂ ਖੁਦੀ ਨੂੰ ਚੇਤਿਆਂ ਵਿੱਚ

ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਹਿਮ ਪੱਕਾ ਬਹਿ ਗਿਆ ਹੈ

ਪਲਕਾਂ ਉਤੇ ਠਹਿਰਨਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਤਾਂ ਹੀ ਹੰਝੂ ਅੱਖੀਆਂ ਦਾ ਵਹਿ ਗਿਆ ਹੈ

ਸ਼ਖਸ ਜੋ ਮਾਸੂਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਦੇ

ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਪਰਬਤਾਂ ਸੰਗ ਖਹਿ ਗਿਆ ਹੈ 

ਤਪਸ਼ ਐਨੀ ਕਰ ਗਿਆ ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ

ਢਲਦੇ ਢਲਦੇ ਸ਼ਾਮ ਆਖਿਰ ਲਹਿ ਗਿਆ ਹੈ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕੀ ਕੀ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ 

ਹਰ ਦਿਨ ਮਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ 

ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੱਸਣਾ ਪੈ ਜਾਂਦਾ

ਸਾਗਰ ਤਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ

ਪੇਟ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਵੀ

ਆਖਿਰ ਜਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ

ਸਾਂਭ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਟੂੰਮਾਂ ਨੂੰ 

ਗਹਿਣੇ ਧਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ 

ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਸਿਖ਼ਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਵੀ

ਰਾਤੀਂ ਠਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ

ਵੈਸੇ ਹਰ ਕਾਮਾ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਉਸਨੂੰ ਡਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ) 

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਸਾਂਭੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਜੇ ਕਰੀ ਹੁੰਦੀ 

ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਖੇਤ ਲਾਵਾਰਿਸ ਕਮਾਈ ਵੀ ਖਰੀ ਹੁੰਦੀ

ਅਗਰ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਜੇ ਕਿਤੇ ਪ੍ਰਦੇਸ ਨਾ ਜਾਂਦੇ

ਤਾਂ ਰਹਿਮਤ ਨਾਲ ਕਿਰਸਾਨਾ ਦੀ ਝੋਲੀ ਵੀ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ

ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਗਭਰੂ ਕਿਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾ ਹੁੰਦੇ

ਇਹ ਮਨਮਰਜ਼ੀਆਂ ਕਰਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵੀ ਡਰੀ ਹੁੰਦੀ 

ਬੜੇ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਕੇ ਲੋਕ ਜੇ ਲੜਦੇ 

ਬਚਾ ਲੈਂਦੇ ਵਤਨ ਅਪਣਾ ਤਲੀ ਤੇ ਜੇ ਧਰੀ ਹੁੰਦੀਂ

ਸਦਾ ਹੀ ਸੱਚ ਦਾ ਏਹਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਥ ਸੀ ਦੇਣਾ 

ਕਿ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਜੇਕਰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਮਰੀ ਹੁੰਦੀ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤਰਥੱਲ ਬਥੇਰੀ

ਹਰ ਕੋਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਭੱਲ ਬਥੇਰੀ 

ਕਿੰਨਾ ਕੁਝ ਹੀ ਰੋੜ੍ਹ ਲਿਜਾਵੇ

ਸਾਗਰ ਦੀ ਇੱਕ ਛੱਲ ਬਥੇਰੀ

ਬਹੁਤੇ ਕੂੜ ਗਪੌੜਾਂ ਨਾਲੋਂ

ਇੱਕੋ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਬਥੇਰੀ 

ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਬੰਦ ਨਾ ਹੋਵੇ

ਭਾਵੇਂ ਪਾਈ ਠੱਲ ਬਥੇਰੀ 

ਦਫ਼ਤਰ ਥਾਣੇ ਅਤੇ ਕਚਹਿਰੀ

ਲਾਹੁੰਦੇ ਨੇ ਹੁਣ ਖੱਲ ਬਥੇਰੀ

ਥਾਂ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਡੇਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ

ਸੰਗਤ ਆਉਂਦੀ ਚੱਲ ਬਥੇਰੀ 

ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ

ਮਾਰਨ ਵੱਡੀ ਮੱਲ ਬਥੇਰੀ

ਬੰਦਿਆ ਨੇਕੀ ਕਰਿਆ ਕਰ ਤੂੰ

ਦੁਨੀਆ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਬਥੇਰੀ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤਸੀਹੇ ਸਹਿੰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਤਸ਼ੱਦਦ ਜਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ

ਅਸੀਂ ਨਫ਼ਰਤ ਮੁਕਾਈ ਹੈ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ

ਜੋ ਬਣਦੇ ਤਖ਼ਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੀ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਮ ਲਾਹੀ ਹੈ ਤਿਜੌਰੀ ਭਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ

ਕਦੇ ਤਿੱਖੜ ਦੁਪਹਿਰੇ ਵੀ ਅਸਾਂ ਨੇ ਖੇਤ ਵਾਹੇ ਹਨ

ਕਦੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਾਂ ਸਿੰਜਿਆ ਹੈ ਠਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ

ਬੜਾ ਗਹਿਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ ਖਜ਼ਾਨਾ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ

ਕਿ ਮਿਲਦੇ ਸਿੱਪੀਆਂ ਘੋਗੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ

ਕਈ ਤਾਂ ਗੁਰਬਤਾਂ ਅੰਦਰ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਾਬਾਦ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ 

ਤੇ ਬਹੁਤੇ ਝੂਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨੇ ਅਕਸਰ ਸਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ

ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਰੀ ਕੁਹਾੜੀ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਅਸੀਂ 'ਬਲਜੀਤ' ਪੱਤਾ ਤੋੜਦੇ ਹਾਂ ਡਰਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਾਰੇ ਦਰਿਆ ਕਲ੍ਹ ਕਲ੍ਹ ਕਰਕੇ ਵਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ
ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਕਸਰ ਦੀਵੇ ਜਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ
ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਇਹ ਪੁਰਖੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਬਾਬਰ,ਅਬਦਾਲੀ ਤੇ ਗੌਰੀ ਆਏ ਬਹੁਤੇਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਲੜ੍ਹਦੇ ਖਹਿੰਦੇ ਹੁੰਂਦੇ ਸੀ

ਭਾਰਤ ਹੋਇਆ ਭਾਵੇਂ ਜਦੋਂ ਅਧੀਨ ਫਰੰਗੀ ਦੇ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਵੀ ਉੱਚੇ ਬਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਦੋਸਤ ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਖੇ ਸੀ ਜੋ
ਜਿਹੜੇ ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਕਸਰ ਲਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਖੇਡਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਲੋਕੀਂ ਵੱਡੇ ਸੀ ਜਿਗਰੇ ਵਾਲੇ
'ਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਭਲਵਾਨ ਜਿੱਤਦੇ ਢਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਮੌਸਮ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਬੇਕਿਰਕਾ
ਲੋਕੀਂ ਝੱਖੜ ਝੋਲੇ ਹੱਸਦੇ ਸਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

 ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਿਓਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੰਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਵੀ ਆਪਣਾ ਘਰ-ਬਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਕਲੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਅਜੀਬ ਸਾਂਝ

ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵੀ ਆਖਦੇ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਸੂਹਾ ਗੁਲਾਬ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋੜਦਾ ਕੋਈ

ਦਿਲ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਵੀ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਔਝੜ ਰਾਹਾਂ ਭਟਕਣ ਰਾਹੀ ਜਿਸ ਵੇਲੇ

ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਓਦੋਂ ਝੰਡਾ ਬਰਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ

ਉੱਚ-ਦਰਜਾ ਜਿੰਨਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਝੂਮਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

ਵਿਹੜੇ ਅੰਦਰ ਕਲੀਆਂ ਮਹਿਕਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

ਸੁਬਹ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਉਗਮਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 

ਚੌਗਿਰਦੇ ਚਿੜੀਆਂ ਚਹਿਕਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

ਕੋਨਾ ਕੋਨਾ ਖੁਸਬੂ ਹੋਵੇ ਸਾਰੀ ਬਸਤੀ 

ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਟਹਿਕਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਛੱਡਕੇ ਲੋਕੀਂ ਹਰ ਪੋਥੀ ਦਾ

ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਜੇਕਰ ਪਰਤਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

ਭਾਈਚਾਰਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲੇ ਏਦਾਂ

ਸਾਰੇ ਸਮਝਦਾਰੀਆਂ ਵਰਤਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਇਕੱਲਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਹਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਗੁਆਚੇ ਜੋ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਮੈਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਇਹ ਕੈਸੀ ਜੰਗ ਹੈ ਜੋ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੀ ਹਾਰ ਬਣਦੀ ਹੈ

ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਲੱਭਦਾਂ ਉੱਤਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਇਨਾਇਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ

ਬੜੇ ਧਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਜਦੋਂ ਵੀ ਖੇਤ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਮਲ੍ਹਿਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਉੱਤੇ

ਅਜੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲਿਖਣਾ ਹੈ ਦੁਬਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਕਹਾਣੀ ਤੁਰ ਗਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਉਣੀ ਹੋ ਗਈ ਆਦਤ

ਮੈਂ ਕਰਦਾਂ ਗੁਫ਼ਤਗੂ ਮੰਜ਼ਰ ਨਿਆਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗੀ ਕਦੋਂ ਇਹ ਆਰਜ਼ੂ ਮੇਰੀ 

ਦਿਨੇ ਮੈਂ ਫੁੱਲ ਕਲੀਆਂ ਰਾਤ ਤਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਇਬਾਰਤ ਲਿਖਦਿਆਂ ਮੈਥੋਂ

ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਲਫਾਜ਼ ਭਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਏਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਮੌਸਮ ਬਹੁਤੇ ਚੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਮਹਿਕਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਮਿੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਮੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਬਚਪਨ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ ਚੇਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ

ਓਦੋਂ ਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਗ਼ਮ ਵੀ ਕਿੱਲੀ ਟੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਬੇਰਸ ਨੀਰਸ ਬੇਰੰਗ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੋਈ ਵੀ

ਰੀਝਾਂ ਸੱਧਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਪਨੇ ਰੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਅਲੜ੍ਹ ਉਮਰੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਵਗਣਾ ਠੰਡੀਆਂ ਪੌਣਾਂ ਦਾ

ਇਸ਼ਕ ਹਕੀਕੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਅੰਦਰ ਉਹ ਪਲ ਡੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਹੇਰਾ ਫੇਰੀ ਜੋ ਵੀ ਕਰਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਦਾ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਬਹੁਤੇ ਚਿੱਟੇ ਨੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਿਹੜੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਖੰਡਾ ਬਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਉਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੈ ਕਾਹਤੋਂ ਹੁਣ ਸੰਨਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਰਹਿਬਰਾਂ ਤੋਂ ਆਸ ਕੀਤੀ ਸੀ ਬੜੀ ਲੋਕਾਂ ਕਦੇ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕੇਵਲ ਦਾਲ ਆਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ ਉੱਡਿਆ ਹੈ ਸਹਿਜ਼ ਸੰਜ਼ਮ ਏਸ 'ਚੋਂ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੁਣ ਰਾਕਟਾਂ ਵਰਗੀ ਫਰਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਪੌਣਾਂ ਅੰਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ

ਸਾਵਣ ਭਾਦੋਂ ਸੀ ਕਦੇ ਜਿਹੜਾ ਛਰਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਉਲਝਿਆ ਹੈ ਆਦਮੀ ਵਣਜਾਂ ਦੇ ਐਸੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ

ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੋੜ ਤੇ ਘਾਟਾ ਹੀ ਘਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਵਕਤ ਹੋਏ ਖੌਲਿਆ ਕੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ

ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)



ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤਪਦੀ ਗਰਮੀ ਠਰਦੀ ਸਰਦੀ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਰਦਾਨ ਜਿਹਾ

ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਹਰ ਵਰਤਾਰਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਭਗਵਾਨ ਜਿਹਾ

ਹਰ ਵੇਲੇ ਹੀ ਰਿੜ੍ਹਦੀ ਤੇ ਗਿੜ੍ਹਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਧਰਤੀ

ਸਭ ਦਾ ਏਥੇ ਆਉਣਾ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਜਾਣਾ ਮਹਿਮਾਨ ਜਿਹਾ

ਜਦ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਆਣ ਸਤਾਏ ਯਾਦ ਕਿਸੇ ਹਮਸਾਏ ਦੀ

ਓਦੋਂ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਲੱਗਦਾ ਅੱਧਮੋਏ ਅਰਮਾਨ ਜਿਹਾ

ਨਿੱਤ ਹਾਦਸੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਮੰਜ਼ਰ ਦੇਖ ਕਲੇਜੇ ਧੂਹ ਪੈਂਦੀ

ਚੋਗਿਰਦੇ ਦਾ ਹਰ ਕੋਨਾ ਹੀ ਫਿਰ ਜਾਪੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਜਿਹਾ

ਜਿਥੇ ਮਰਦੀ ਮਾਨਵਤਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾ ਢਾਰਸ ਹੋਵੇ 

ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਜੂਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਦਰਜਾ ਕੂੜੇਦਾਨ ਜਿਹਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹੱਸਣ ਵਾਂਗੂੰ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਰੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

ਅੰਤਰ ਮਨ ਦੇ ਸਭ ਐਬਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਖਿੜੀਏ

ਪਰ ਕੁਝ ਮੌਕੇ ਆਉਂਦੇ ਪੱਥਰ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ 

ਕੌੜ ਕੁਸੈਲੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣਾਂ ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਭਾਵੇਂ

ਚੰਗੇ ਗੁਜ਼ਰੇ ਵਕਤਾਂ ਅੰਦਰ ਖੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

ਕੱਲਮ ਕੱਲੇ ਬੰਦੇ ਕੋਲੋਂ ਦਰਦ ਵੰਡਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਹੌਲਾ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰ ਗ਼ਮਾਂ ਦਾ ਢੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

ਅੜਕ ਵਹਿੜਕਾ ਉਮਰੋਂ ਟੱਪਿਆ ਡਾਢੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ

ਅੱਲੜ ਉਮਰੇ ਉਸਨੂੰ ਹਲ ਤੇ ਜੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

ਇੱਕੋ ਮੰਤਰ ਜੀਵਨ ਅੰਦਰ ਫੇਰ ਬੁਲੰਦੀ ਹਾਸਲ ਹੋਣੀ

ਤਪਦੀ ਧੁੱਪੇ ਯਾਰੋ ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਚੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਫੁੱਲ ਬੂਟੇ ਤਾਂ ਯਾਰ ਬਥੇਰੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ 

ਫਿਰ ਵੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੇਮੀ ਠੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ

ਬੜੀ ਕਮਾਈ ਕਿਰਸਾਨਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ

ਤਾਹੀਂ ਗਲ਼ ਵਿਚ ਪਾਏ ਪੁਰਾਣੇ ਝੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ

ਕਿੰਨਾ ਔਖਾ ਔਖਾ ਵਕਤ ਲੰਘਾਇਆ ਮੈਂ ਯਾਰੋ

ਕਾਲੇ ਵਾਲ ਨਾ ਧੁੱਪਾਂ ਅੰਦਰ ਬੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ

ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੱਤਾ ਦਾ ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਦੇਖੋ ਜੀ

ਹਾਕਮ ਨੇ ਵਰਤੇ ਜੋ ਬੰਦੇ ਢੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ

ਸਮਝ ਲਿਆ ਮੈਂ ਚਾਰਾਜੋਈ ਕਰਨੀ ਪੈਣੀ ਹੈ

ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਅਸੀਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿੱਘੇ

ਕਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਗੇ ਠਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਸੁਬ੍ਹਾ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਧੋ ਕੇ ਜਦ ਕੰਮ ਤੇ ਜਾਈਏ

ਇਉਂ ਜਾਪੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਘਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਦੋ ਪੈੱਗ ਲਾ ਲਈਏ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਮੌਜਾਂ ਨੇ

ਲਹਿ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਵੱਡੀ ਸਾਡੀ ਹਸਤੀ ਹੈ ਨਹੀਂ

ਏਥੋਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਏਥੇ ਧਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਸਭ ਦੇ ਸਫ਼ਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗਾਥਾ

ਜਿਹੜੇ ਦਰ ਤੋਂ ਆਏ ਓਸੇ ਦਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹਾਕਮ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ ਪਰਜਾ ਭੋਗੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

ਦਾਤਾ ਦੇਵੀਂ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤ ਸੁਮੱਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

ਠੰਡੀ ਠੰਡੀ ਛਾਵੇਂ ਬਹਿਣਾ ਸਾਰੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ

ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਤੱਕਣਾ ਚਾਹੇ ਸੁੱਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

ਬਾਬੇ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਔਰਤ ਉੱਤਮ ਹੈ

ਫਿਰ ਵੀ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕੀਂ ਕਾਹਤੋਂ ਪਰਖਣ ਕੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

ਵਿਰਲੇ ਟਾਂਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ

ਨੇਕੀ ਕਰਦੇ ਜਿਹੜੇ ਛੱਡਕੇ ਸਾਰੇ ਸੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

ਨਫ਼ਰਤ ਗੁੱਸਾ ਲਾਲਚ ਤਿੰਨੇ ਬਹੁਤੇ ਮਾੜੇ ਨੇ

ਕੁਦਰਤ ਕਿੱਦਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਇਹਨਾਂ ਭੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਿਹੜੇ ਲੋਕੀ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠਾਂ ਖੜ੍ਹ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਵਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਉਹੀ ਆਖਿਰ ਠੇਕਾ ਲੈ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਵਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਲੀਡਰ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਐਸਾ ਰਾਸ ਬਹੇ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੋ ਉਲਟ ਹੈ ਚੱਲਦਾ ਓਸੇ ਨੂੰ ਮਰਵਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਨੇੜੇ ਜਦ ਵੀ ਚੋਣ ਹੈ ਆਉਂਦੀ ਓਦੋਂ ਸਾਡੇ ਨੇਤਾ-ਗਣ

ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਕੇ ਵਾਅਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਾਇਰ ਲਿਖ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਸ਼ਿਅਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹਿਰਾਂ ਅੰਦਰ

ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਫ਼ਲ ਸਾਹਵੇਂ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਕੲੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਸੋਹਲੇ ਗਾਉਂਦੇ ਅਕਸਰ

ਜੇਲਾਂ ਤੇ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਸੁਣ ਲੇਕਿਨ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝਾਂ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਕਾਇਮ 

ਮਾੜੇ ਅਨਸਰ ਤਾਂ ਵੀ ਦੰਗੇ ਆਏ ਦਿਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸੁਨੇਹਾ ਮੈਂ ਇਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਮੁਹੱਬਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

ਕਿ ਤੋੜੇ ਜੋ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਹਿਮਾਕਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

ਬੜੀ ਘਟੀਆ ਪਿਰਤ ਹੁਣ ਪੈ ਗਈ ਧੋਖੇ ਫਰੇਬਾਂ ਦੀ

ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਰਦ ਨਾ ਹੋਵੇ ਸ਼ਰਾਰਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

ਇਹ ਸੱਤਾ ਦੇ ਦਲਾਲਾਂ ਦੇ ਬੜੇ ਖੂੰਖਾਰ ਨੇ ਤੇਵਰ

ਕਦਮ ਵੀ ਫੂਕ ਕੇ ਧਰਨਾ ਬਗਾਵਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

ਬੜੀ ਲੰਮੀ ਲੜਾਈ ਹੋਏਗੀ ਕਿਰਦਾਰ ਦਿੱਸਣਗੇ

ਓਦੋਂ ਵੈਰੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਕਤ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਕਦੇ ਸੰਜੀਦਗੀ ਮੰਗੇ

ਤਕਾਜ਼ਾ ਵੀ ਸਹੀ ਰੱਖਣਾ ਨਜ਼ਾਕਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)