ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤੜਪਦੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਅੰਦਰ ਅਜੇ ਅਰਮਾਨ ਬਾਕੀ ਨੇ
ਸ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦੇ ਰੌਸ਼ਨ ਅਜੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਾਕੀ ਨੇ

ਕਦੇ ਕਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਹਿਣਾ ਉਹਨਾਂ ਜਿਹੜੀ ਵਫਾ ਕੀਤੀ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰੀਏ  ਅਜੇ ਅਹਿਸਾਨ ਬਾਕੀ ਨੇ

ਬੁਝੇ ਹੋਏ ਚਿਹਰਿਆਂ ਉਤੇ ਕੋਈ ਰੌਣਕ ਨਹੀਂ ਆਈ
ਜਿੰਨਾ ਵਿਚ ਫੁੱਲ ਰੱਖਣੇ ਨੇ ਅਜੇ ਫੁੱਲਦਾਨ ਬਾਕੀ ਨੇ

ਕਦੇ ਪੋਲੇ ਜਿਹੇ ਪੈਰੀਂ ਕੋਈ ਨਿਜ਼ਾਮ ਨਾ ਸੁਧਰੇ
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਝਗੜਨੇ ਜੋ ਅਜੇ ਘਮਸਾਨ ਬਾਕੀ ਨੇ

ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਸੀਂ ਪੂਰਨ ਤੇ ਲੂਣਾ   ਨੂੰ
ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਏਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਜੇ ਸਲਵਾਨ ਬਾਕੀ ਨੇ

ਬੜੀ ਦੌਲਤ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲਈ ਪਰ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ
ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਬਖਸ਼ਣੇ ਜੋ ਅਜੇ ਵਰਦਾਨ ਬਾਕੀ ਨੇ

ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਖਾਤਿਰ ਬੜੇ ਹੀ ਮਹਿਲ ਨੇ ਛੱਤੇ
ਟਿਕਾਣਾ ਆਖਰੀ ਸਾਡਾ ਅਜੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਬਾਕੀ ਨੇ

                             (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਅਸੀਂ ਇਹ ਰੋਜ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਵਾਰਿਸ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ
ਮਗਰ ਖਾਮੋਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਵਾਰਿਸ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ

ਸਿਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਦਿੱਤਾ, ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਲੀਆਂ ਅੰਦਰ
ਜੁਲਮ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਸਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਵਾਰਿਸ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ

ਜਦੋਂ ਵਿਖਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਝੂਠੇ ਗਰੰਥਾਂ 'ਚੋਂ
ਉਹਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਬਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਵਾਰਿਸ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ

ਜਬਰ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨਾ, ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਿੱਖਿਆ
ਸਗੋਂ ਆਪਸ 'ਚ ਖਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਵਾਰਿਸ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ

ਜਦੋਂ ਮਜ਼ਲੂਮ ਦੀ ਸੜਕਾਂ ਤੇ, ਕੋਈ ਚੀਕ ਸੁਣਦੀ ਹੈ
ਘਰਾਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਬਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਵਾਰਿਸ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ

                 (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਥੋੜੀ ਬਹੁਤੀ ਮਗਜ਼ ਖਪਾਈ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ
ਏਦਾਂ ਈ ਬਸ ਡੰਗ ਟਪਾਈ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ

ਤੜਕੇ ਉਠਕੇ ਰੋਜ ਸਵੇਰੇ ਕੰਮ ਤੇ ਜਾਣ ਸਮੇਂ
ਕਾਹਲੀ ਕਾਹਲੀ ਹਾਲ ਦੁਹਾਈ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ

ਰੋਜ ਮਰਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਜਦ ਫੁਰਸਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ
ਓਦੋਂ ਥੋੜੀ ਕਲਮ ਘਸਾਈ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ

ਨੀਂਦਰ ਵਿਚ ਕਿਧਰੇ ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਬਚਪਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦੈ
ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਵਿਚ ਛਿਪਣ ਛਿਪਾਈ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ

ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤੇ ਵੀ ਤਾਂ ਖੂਬ ਨਿਭਾਉਣੇ ਪੈਂਦੇ ਨੇ
ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਛਾਂਟ ਛਟਾਈ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ

ਗ਼ਮ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਥੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ
ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਹੀ ਵੰਡ ਵੰਡਾਈ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੰਨਤ ਵਾਂਗੂੰ ਲੋਕੀਂ ਰਹਿਣ ਸਦਾ
ਇਹੋ ਨਿੱਤ ਕਿਆਸ ਅਰਾਈ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ

                           (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਾਡਾ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਜਿਹਾ  ਹੈ
ਛਲ ਕਪਟ ਮਿਥਿਹਾਸ ਜਿਹਾ ਹੈ

ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਬਸੇਰਾ
ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਪਰਵਾਸ ਜਿਹਾ ਹੈ

ਸ਼ਹਿਰ ਮਿਰੇ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਫੇਰੀ
ਠੰਡਕ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਜਿਹਾ ਹੈ

ਇਥੇ ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਉੱਗ ਆਇਆ
ਘਰ ਲਗਦਾ ਬਨਵਾਸ ਜਿਹਾ ਹੈ

ਤੇਰਾ ਫੇਰ ਮਿਲਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ
ਸਰਕਾਰੀ ਧਰਵਾਸ ਜਿਹਾ ਹੈ

ਲੋਚਾਂ  ਦੁਨੀਆਂ ਜੰਨਤ ਬਣ'ਜੇ
ਇਹ ਸਾਡਾ ਅਭਿਆਸ ਜਿਹਾ ਹੈ

ਪਿਆਰ ਵਫਾ ਦੇ ਝੂਠੇ ਕਿੱਸੇ
ਸਾਰਾ ਕੁਝ  ਬਕਵਾਸ ਜਿਹਾ ਹੈ

                  (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕਿਸਮਤ ਵਾਲੇ ਜਿੰਨਾਂ ਆਪਣੇ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਉਗਾਏ ਫੁੱਲ
ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਕਿੰਨੇ ਸੋਹਣੇ ਹਾਏ ਫੁੱਲ

ਅਲ੍ਹੜ ਉਮਰੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਵਿਚ ਬਹਾਰਾਂ ਘੁੰਮ ਲੈਂਦੇ
ਅੱਜ ਮਿਲੇ ਜਦ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਦਿੱਸਦੇ ਨੇ ਮੁਰਝਾਏ ਫੁੱਲ

ਉਜੜੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਭੋਰਾ ਚੰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਨਾ
ਸਭ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲੱਗਣ ਕੁਦਰਤ ਜਦੋਂ ਖਿੜਾਏ ਫੁੱਲ

ਜਦ ਵੀ ਕਿਣਮਿਣ ਕਣੀਆ ਵਰਸਣ ਹਰ ਇਕ ਸ਼ੈਅ ਤੇ ਖੇੜਾ  ਆਵੇ
ੳਦੋਂ ਵੀ ਇਹ ਸੋਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿਚ ਨਹਾਏ ਫੁੱਲ

ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਭੀੜ ਬੜੀ ਹੈ ਆਤਿਸ਼ ਫਿਰਦੀ ਗਲੀ ਗਲੀ
ਧੂੰਆਂ ਰੌਲਾ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲੱਗਦੇ ਬੜੇ ਸਤਾਏ ਫੁੱਲ

ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਗੁਰਬਤ ਦਾ ਪਹਿਰਾ ਭੁੱਖੇ ਨੰਗੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ
ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਦਸਤੂਰ ਨਿਰਾਲਾ ਪੱਥਰ ਦੇ ਗਲ ਪਾਏ ਫੁੱਲ

ਜੇਰਾ ਕਿੰਨਾ ਉਸ ਮਾਲੀ ਦਾ ਜਿਸਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਲੰਘਾਈ
ਲੋਕਾਈ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਏਥੇ ਹਰ ਪਲ ਬੀਜੇ ਲਾਏ ਫੁੱਲ

ਹਰ ਮਾਨਵ ਦੀ ਰਸਮ ਆਖੀਰੀ ਓਦੋਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਵਾਰਿਸਾਂ 'ਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵਹਾਏ ਫੁੱਲ

             (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਪੌਣਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਰਲ ਕੇ ਚੱਲ ਗੀਤ ਗੁਣਗੁਣਾਈਏ
ਤੇ ਮਾਣੀਏ ਮੁਹੱਬਤ ਕੁਈ ਰਾਸ ਤਾਂ ਰਚਾਈਏ

ਜਿੰਨਾ ਦੀ ਸੇਧ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦਾ ਰਹੇ ਜ਼ਮਾਨਾ
ਧਰਤੀ ਦੀ ਹਿੱਕ ਉਤੇ ਪਗਡੰਡੀਆਂ ਬਣਾਈਏ

ਜਿਸਨੇ ਵਫਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਮਾਫ ਕਰਨਾ
ਆਪਣੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦੀ ਇਸ ਰੀਤ ਨੂੰ ਨਿਭਾਈਏ

ਹਰ ਪਲ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਨੇ ਕੁਝ ਬਦ-ਗੁਮਾਨ ਬੰਦੇ
ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦਬਾਈਏ

ਬੜੀ ਦੂਰ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਭਾਵੇ ਉਹ ਜਗਦਾ ਦੀਵਾ
ਕੁਝ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲਵਾਂਗੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਵਧਾਈਏ

ਉਹ ਫੇਰ ਆ ਰਹੇ ਨੇ ਖੰਡਰ ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਕੀਤਾ
ਰੱਖ ਹੌਂਸਲਾ ਕਿ ਮਿਲ ਕੇ ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਬਚਾਈਏ

ਐਨੀ ਕੁ ਸ਼ਕਤੀ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ 'ਚ ਸਾਂਭ ਰੱਖੀ
ਸੁਖ ਨੇ ਸਦਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ ਦਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੰਢਾਈਏ

                    (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹਾੜਾ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਜਾਨੀ ਬਸ ਮੋੜ ਦੇ ਮੁਹੱਬਤ
ਆਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਣੀ ਤਾਂ ਛੋੜ ਦੇ ਮੁਹੱਬਤ

ਮੰਨਿਆ ਬੜਾ ਜਰੂਰੀ ਹੁਣ ਪਾਲੀਏ ਵਫਾਵਾਂ
ਏਦਾਂ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਦਿਲ ਤੋੜ ਦੇ ਮੁਹੱਬਤ

ਮਾਸੂਮ ਜਿਹੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦਿਨ ਸੁਹਾਣੇ
ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗੂੰ ਜੋ ਰੋੜ੍ਹ ਦੇ ਮੁਹੱਬਤ

ਤਿੜਕੇ ਨੇ ਜਿਹੜੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕੱਚ ਦੀ ਪਲੇਟ ਵਾਂਗੂੰ
ਕਰੀਏ ਯਤਨ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿ ਜੋੜ ਦੇ ਮੁਹੱਬਤ

ਭਾਵੇਂ ਜਿਆਦਾ ਦੁਨੀਆਂ ਸ਼ੁਹਰਤ ਹੀ ਭਾਲਦੀ ਹੈ
ਏਥੇ ਬਥੇਰੇ ਲੋਕੀਂ ਜੋ ਲੋੜ ਦੇ ਮੁਹੱਬਤ

                    ( ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੱਥ ਗਿਆ ਜਦ ਤਾਜ ਫੇਰ ਤੂੰ ਰੋਵੀਂ ਨਾ
ਖੁੱਸ ਗਿਆ ਜਦ ਰਾਜ ਫੇਰ ਤੂੰ ਰੋਵੀਂ ਨਾ

ਇਹ ਜੀਵਨ ਫਿਰ ਮਿਲਣਾ ਨਈ ਸੰਗੀਤ ਜਿਹਾ
ਬੇਸੁਰ ਹੋ ਗਏ ਸਾਜ ਫੇਰ ਤੂੰ ਰੋਵੀਂ ਨਾ

ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਖੋਹ ਲੈਨਾਂ ਏ ਮਾਰ ਝਮੁੱਟ
ਤੈਨੂੰ ਪੈ ਗਏ ਬਾਜ਼ ਫੇਰ ਤੂੰ ਰੋਵੀਂ ਨਾ

ਜਿੰਨਾ ਮਰਜ਼ੀ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾ ਲੈ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਲੈ
ਆਖਿਰ ਮਿਲਣੀ ਭਾਜ ਫੇਰ ਤੂੰ ਰੋਵੀਂ ਨਾ

ਇੱਕ ਦਿਨ ਨੰਗਾ ਵਿਚ ਚੁਰਾਹੇ ਹੋਵੇਂਗਾ
ਖੁੱਲ ਜਾਣੇ ਸਭ ਪਾਜ ਫੇਰ ਤੂੰ ਰੋਵੀਂ ਨਾ

ਮਹਿਲ ਮੁਨਾਰੇ ਐਸ਼ ਪ੍ਰਸਤੀ ਭੁੱਲ ਜਾਣੀ
ਜਿੰਨਾ ਤੇ ਹੈ ਨਾਜ਼ ਫੇਰ ਤੂੰ ਰੋਵੀਂ ਨਾ

               (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕਦੇ ਖਾਮੋਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਦੇ ਕੁਝ ਬੋਲਣਾ ਪੈਂਦਾ
ਕਰਾਂ ਤਕਸੀਮ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਗ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਫੋਲਣਾ ਪੈਂਦਾ

ਬੜੇ ਹੀ ਵਾਵਰੋਲੇ ਨੇ ਹਵਾ ਮੂੰਹਜ਼ੋਰ ਜੇਹੀ ਹੈ
ਉਡਾਰੀ ਭਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋਲਣਾ ਪੈਂਦਾ

ਸਦਾ ਸਹਿਜੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਚੀਜ਼ ਹੀ ਐਸੀ
ਇਹਨੂੰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੇ ਹਾਸਿਲ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਲਣਾ ਪੈਂਦਾ

ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਛਿਪਦੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪਿਆਰ ਦੇ ਹੰਝੂ
ਕਿਸੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਕੇ ਡੋ੍ਹਲਣਾ ਪੈਂਦਾ

ਬੜੇ ਹੀ ਰੰਗ ਬਿਖਰੇ ਨੇ ਹਰਿਕ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੇਕਿਨ
ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਰਾਸ ਜੋ ਆਉਂਦੇ ਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਟੋਲਣਾ ਪੈਂਦਾ

ਇਹ ਤਾਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਫਿਰ ਬੜਾ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਬਾਰੀਕ ਤੰਦਾਂ ਨੂੰ ਜੁਗਤ ਨਾਲ ਖੋਲਣਾ ਪੈਂਦਾ

                    (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਜੋ ਦੂਰ ਗਈਆਂ ਚੱਲ ਮੋੜ ਕੇ ਲਿਆਈਏ
ਸਾਜਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਲਈਏ ਹੁਣ ਫੇਰ ਤੋਂ ਵਜਾਈਏ

ਐਵੇਂ ਨਾ ਕਰੀਏ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ
ਆਪਣੇ ਚੌਗਿਰਦਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬੀਜ ਤਾਂ ਉਗਾਈਏ

ਰਾਹਾਂ ਵੀ ਨਰਮ ਜਿਹੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੀ ਖੂਬਸੂਰਤ
ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਾਂਗੇ ਹਾਸਿਲ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਜੇ ਮਿਲਾਈਏ

ਸਾਡੇ ਜੋ ਗੀਤ ਰੁੱਸੇ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਪਰਤ ਆਵਣ
ਫਿਰ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਆਪਾਂ ਵੀ ਗੁਣਗੁਣਾਈਏ

ਲੱਗਦੇ ਨੇ ਬਹਿਰੇ ਹੋਏ ਪੱਥਰ-ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਾਸੀ
ਵੀਣਾ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਚੱਲ ਹੋਰ ਥਾਂ ਸੁਣਾਈਏ

ਘਰ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਕੈਦ ਜੋ ਉਮੰਗਾਂ
ਮਨ ਦੇ ਪਰਿੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉਡਾਈਏ

                      (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਉਹਦੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਰੰਗੀਲਾ ਨਈਂ ਮਿਲਣਾ
ਉੱਚਾ ਲੰਮਾ ਛੈਲ ਛਬੀਲਾ ਨਈਂ ਮਿਲਣਾ

ਕਮਰ ਝੁਕੀ ਪੈ ਗਈਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਚਿਹਰੇ ਤੇ
ਬਚਪਨ ਵਾਲਾ ਸਾਜ਼ ਸੁਰੀਲਾ ਨਈਂ ਮਿਲਣਾ

ਰਾਹਾਂ ਦੇ  ਵਿਚ ਗੈਰ ਬੜੇ ਨੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ
ਆਪਣਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਕਬੀਲਾ ਨਈਂ ਮਿਲਣਾ

ਅਪਨੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵਿਸਾਰੀਂ ਨਾ
ਏਦੋਂ ਚੰਗਾ ਹੋਰ ਵਸੀਲਾ ਨਈਂ ਮਿਲਣਾ

ਕਤਲ ਕਰਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੀ ਤਾਂ ਬੰਦੇ ਨੂੰ
ਖੰਜਰ ਐਨਾ ਤੇਜ ਨੁਕੀਲਾ ਨਈਂ ਮਿਲਣਾ

           (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹੁਣ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਰੰਗਾਂ ਤੇ ਗੁਲਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ
ਕਿਣ ਮਿਣ ਕਣੀਆਂ ਸਾਵਣ ਦੀਆਂ ਫੁਹਾਰਾਂ ਵਿਚ

ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ ਬੀਜ ਵੀ ਬੀਜੇ ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਪਾਣੀ
ਬੈਠੇ ਹਾਂ ਅੱਜ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ

ਦੂਰ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਵੀ ਨਾ ਉਹ ਮਿਲਦੀ ਮੌਜ
ਜੋ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਯਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹਾਰਾਂ ਵਿਚ

ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਸਭ ਚੂੰਡ ਲਏ ਨੇ ਵੇਖ ਜਵਾਨ
ਵਿਰਲਾ ਟਾਵਾਂ ਬਚਿਆ ਕੋਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ

ਪੱਥਰ ਪਿਘਲੇ ਮੋਮ ਵਾਂਗਰਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ
ਬੜਾ ਅਸਰ ਹੈ ਮਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪੁਕਾਰਾਂ ਵਿਚ

ਕਰਦੈ ਕੌਣ ਉਡੀਕ ਕਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਦੀ
ਦਿਨ ਦੀਵੀਂ ਲੁੱਟਾਂ-ਖੋਹਾਂ ਹੋਣ ਬਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਚ

ਇਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜ਼ਖਮ ਬੜੇ, ਇਕ ਫਹਾ ਧਰੇ
ਕਿੰਨਾ ਅੰਤਰ ਕਲਮਾਂ ਅਤੇ ਕਟਾਰਾਂ ਵਿਚ

               (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਇੰਜ ਨਾ ਬੈਠੋ ਢੇਰੀ ਢਾ ਕੇ ਆਖਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤੁਰਨਾ ਪੈਣਾ
ਅਰਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਢੇ ਚਾ ਕੇ ਆਖਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤੁਰਨਾ ਪੈਣਾ

ਖੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਵੀ ਤਾਂ ਬਦਬੂ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ 
ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਵਾਂਗੂੰ ਵਲ ਖਾ ਕੇ ਆਖਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤੁਰਨਾ ਪੈਣਾ

ਜਿਹੜਾ ਬੰਦਾ ਸਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਤੱਤੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਕੋਲੋ ਡਰਦਾ
ਉਹਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਾਓ ਆ ਕੇ ਆਖਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤੁਰਨਾ ਪੈਣਾ 

 ਹੱਡਹਰਾਮੀ ਸੁਸਤੀ ਆਲਸ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਏ ਨੇ 
ਉਦਮ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਰੀ ਲਾ ਕੇ ਆਖਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤੁਰਨਾ ਪੈਣਾ 

 ਫਿਕਰ ਕਰੀਂ ਨਾ ਦੂਰ ਤੁਰ ਗਿਆ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਕਾਫਿਲਾ ਤੈਥੋਂ 
ਤਨਹਾਈ ਨੂੰ ਸੀਨੇ ਲਾ ਕੇ ਆਖਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤੁਰਨਾ ਪੈਣਾ 

 ਰੁਸਵਾਈਆਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਜੰਗਲ ਤਲਖ ਪਲਾਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਸੁਪਨੇ 
ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੀ ਭੁਲ ਭੁਲਾਕੇ ਆਖਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤੁਰਨਾ ਪੈਣਾ 

ਲਹਿਰਾਂ ਗਿਣਨਾ ਚੰਗਾ ਲਗਦਾ ਸਾਗਰ ਕੰਢੇ ਬੈਠੇ ਰਹਿ ਕੇ 
ਰੇਤੇ ਉਤੋਂ ਨਾਮ ਮਿਟਾ ਕੇ ਆਖਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਤੁਰਨਾ ਪੈਣਾ
                                       
                                                   (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਰ ਗਏ ਸਮਝੋ
ਜੇ ਗ਼ਮ ਚੁਪਚਾਪ ਸਹਿਣਾ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਰ ਗਏ ਸਮਝੋ

ਸ਼ੁ੍ਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਾਂ  ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਹੈ ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਪਨਾਹ ਦਿੱਤੀ
ਇਹਨਾਂ ਛਾਵੇਂ ਜੇ ਬਹਿਣਾ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਰ ਗਏ ਸਮਝੋ

ਸੁਖਾਲਾ ਘੁੰਮਦਾ ਨਹੀਓ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਕਤ ਦਾ ਪਹੀਆ
ਸਲੀਬਾਂ ਨਾਲ ਖਹਿਣਾ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਰ ਗਏ ਸਮਝੋ

ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆ ਦਾ ਬੋਲਬਾਲਾ ਹੈ
ਸਮੇਂ ਤੇ ਸੱਚ ਕਹਿਣਾ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਰ ਗਏ ਸਮਝੋ

 ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਚਿਆ ਹੈ ਟੀਸੀਆਂ ਦੇ ਬੇਰ ਲਾਹੁਣਾ, ਪਰ
ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਲਹਿਣਾ ਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਤਰ ਗਏ ਸਮਝੋ


        (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹਵਾ ਨੇ ਚਲਦਿਆ ਰਹਿਣਾ ਨਦੀ ਨੇ ਵਗਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ
ਕਿਸੇ ਨੇ ਰੋਂਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਹਸਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ

ਕਿਸੇ ਦਰ ਆ ਗਿਆ ਮਾਤਮ ਕਿਤੇ ਗੂੰਜੀ ਹੈ ਸ਼ਹਿਨਾਈ
ਪਤੰਗੇ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਣਾ ਸ਼ਮਾਂ ਨੇ ਜਗਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ


ਬੜਾ ਹੀ ਜ਼ਹਿਰ ਬੰਦੇ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਕਰ ਲਿਆ ਪੈਦਾ
ਕਬੀਲੇ ਆਪਣੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਦਾ ਉਸ ਡਸਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ

ਬਹੁਤ ਹੈ ਜਿੰਦਗੀ ਛੋਟੀ ਤਰਾਨਾ ਪਿਆਰ ਦਾ ਛੇੜੋ
ਤਿਆਗੋ ਤੀਰ ਨਫਰਤ ਦੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਸਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ

ਕਿ ਆਹ ਕੀਤਾ ਤੇ ਔਹ ਕੀਤਾ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ
ਬੀਤੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਆਦਮੀ ਨੇ ਦਸਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ

ਇਹ ਤੋਹਫਾ ਪੀੜ ਦਾ ਭਾਵੇਂ ਬੜੀ ਹੀ ਵਾਰ ਦੇ ਜਾਂਦੇ
ਕਿ ਮੋਹ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਅੰਦਰ ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਫਸਦਿਆਂ ਰਹਿਣਾ

                        (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਹਿ ਕੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਕਹਾਂ ਮੈਂ
ਦਿਲ ਦੇ ਦੁਖੜੇ ਫੋਲ ਕਹਾਂ ਮੈਂ

ਨਿੱਤ ਮੁਸੀਬਤ ਆਵੇ ਜਾਵੇ
ਭੋਰਾ ਵੀ ਨਾ ਡੋਲ ਕਹਾਂ ਮੈਂ

ਹੋਇਆ ਕੀ ਜੇ ਦੁਨੀਆਂ ਰੁੱਸੀ
ਮੈਂ ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕਹਾਂ ਮੈਂ

ਮਿਲਣਾ ਨਹੀਂ ਸਕੂਨ ਕਿਸੇ ਥਾਂ
ਆਪਣਾ ਹਿਰਦਾ ਟੋਲ ਕਹਾਂ ਮੈਂ

ਗਰਦਾ ਸ਼ੋਰ ਤੇ ਧੂੰਆਰੌਲੀ
ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸਦਾ ਰੋਲ ਕਹਾਂ ਮੈਂ

ਅੱਜ ਸਿਆਸਤ ਗੁੰਡਾਗਰਦੀ
ਬੇਸ਼ਰਮਾਂ ਦਾ ਘੋਲ ਕਹਾਂ ਮੈਂ

ਮੁਨਸਿਫ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਜੇ ਲੰਘਾਂ
ਪੂਰਾ ਪੂਰਾ ਤੋਲ ਕਹਾਂ ਮੈਂ

ਪੜ੍ਹ ਲਈਆਂ ਦੋ ਚਾਰ ਕਿਤਾਬਾਂ
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਗੋਲ ਕਹਾਂ ਮੈਂ

ਰਿਸ਼ਤੇ ਨਾਤੇ ਦੂਨੀਆਂਦਾਰੀ
ਦੂਰ ਸੁਹਾਣੇ ਢੋਲ ਕਹਾਂ ਮੈਂ

          (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸ਼ਹਿਰ ਤੇਰਾ ਹੁਣ ਝੂਠ ਦੀ ਚੌਂਕੀ ਭਰਦਾ ਹੈ
ਤਾਹੀਂ ਏਥੇ ਸੱਚਾ ਬੰਦਾ ਡਰਦਾ ਹੈ

ਹਰ ਘਰ ਮੰਡੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵੀ ਵਿਓਪਾਰ ਬਣੇ
ਵਣਜ ਵਫਾ ਦਾ ਏਥੇ ਵਿਰਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਅੱਜ ਦਾ ਆਸ਼ਿਕ ਮੁਫਤ ਕਰੇ ਨਾ ਚਾਕਰੀਆਂ
ਰਾਂਝਾ ਵੀ ਹੁਣ ਗਰਜਾਂ ਉਤੇ ਮਰਦਾ ਹੈ

ਫਿਕਰ ਤਾਂ ਰੋਟੀ ਰੋਜ਼ੀ ਵਾਲਾ ਮੁਕਦਾ ਨਈ
ਮਾਰ ਗਿਆ ਖਰਚਾ ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਘਰਦਾ ਹੈ

ਕਰੀਏ ਖਾਹਿਸ਼ ਕਿੱਦਾਂ ਆਪਾਂ ਜੰਨਤ ਦੀ
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਉਡਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਗਰਦਾ ਹੈ

ਜਿਹੜਾ ਕਰੇਗਾ ਨੇਕੀ ਓਹੀ ਡੁੱਬੇਗਾ
ਝੂਠ ਕੁਫਰ ਦਾ ਬੇੜਾ ਏਥੇ ਤਰਦਾ ਹੈ

       (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਰੱਜ ਕੇ ਗੰਧਲਾ ਕੀਤਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ
ਉੱਚਾ ਸੁੱਚਾ ਨਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਰਦਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ

ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਛਿੱਕੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ
ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਫੈਲਾਇਆ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ

ਇਕ ਜ਼ਮਾਨਾ ਸੀ  ਚੜੇ ਜਦ ਸੂਲੀ ਤੇ ਲੀਡਰ
ਹੁਣ ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਠੱਗਿਆ ਹੈ ਗੱਦਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ

ਉਤਰ ਕਾਟੋ ਮੈਂ ਚੜ੍ਹਾਂ ਬਸ ਏਦਾਂ ਈ ਹੋਇਆ
ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਬਦਲ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ

ਨਸ਼ਾ ਵੇਚਣਾ ਲੋਕ ਲੁੱਟਣੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੁੱਟ ਦੇਣੇ
ਏਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਫੜੇ ਬਦਕਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ

ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਗੇੜਾ ਮਾਰਨ ਜੋ
ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਨਈ ਕੀਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ

ਜਿਧਰ ਦੇਖੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹੀ ਫਿੱਟ ਕਰਾ ਦਿੱਤੇ
ਭਾਈ ਭਤੀਜੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ

ਨਹੀਂ ਸਿਆਸਤ ਮਾੜੀ ਜੇਕਰ ਫਰਜ਼ ਪਛਾਣੇ ਤਾਂ
ਪਰ ਇਸ ਉਤੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਵਿਉਪਾਰ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ

                            (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹੱਕ ਸੱਚ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀ ਕਰਦੀ ਦਿੱਲੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ
ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਵਰ੍ਹਦੀ ਦਿੱਲੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ

ਇਹਦੀ ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾਓ ਤਾਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ
ਆਪਣੇ ਉਲਟ ਰਤਾ ਨਾ ਜਰਦੀ ਦਿੱਲੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ

ਸਦਾ ਹੀ ਇਸਦੀ ਫਿਤਰਤ ਦੇ ਵਿਚ ਕਰਨਾ ਰਾਜ ਰਿਹਾ
ਤਖਤਾਂ ਖਾਤਿਰ ਰਹੀ ਹੈ ਮਰਦੀ ਦਿੱਲੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ

ਕਿਧਰੇ ਪੈਦਾ ਹੋ ਨਾ ਜਾਵੇ ਚਿਣਗ ਬਗਾਵਤ ਦੀ
ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰੀਂ ਰਹਿੰਦੀ ਡਰਦੀ ਦਿੱਲੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ

ਜਨਤਾ ਭਾਵੇਂ ਕਰੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਰੁੱਖੀ ਸੁੱਕੀ ਨਾਲ
ਹਰੀਆਂ ਹਰੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀ ਚਰਦੀ ਦਿੱਲੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ

ਨਿੱਤ ਭਰੇ  ਇਹ ਹਾਮੀ ਉੱਚੇ ਮਹਿਲਾਂ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ
ਨਾਂਹੀ ਕਿਸੇ ਗਰੀਬ ਦੀ ਦਰਦੀ ਦਿੱਲੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ

ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੀ ਖਲਕਤ ਇਸ ਤੋਂ ਨੀਵੀਂ ਦਿਸਦੀ ਹੈ
ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਖੀ ਹਾਉਕੇ ਭਰਦੀ ਦਿੱਲੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ

                                   (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤੂੰ ਕੀ ਗਿਆ ਕਿ ਯਾਰਾ ਹਾਲੋਂ ਬੇਹਾਲ ਹੋਏ
ਕੁਝ ਵੀ ਰਿਹਾ ਨਾ ਪੱਲੇ ਐਨੇ ਕੰਗਾਲ ਹੋਏ

ਮੈਂ ਜਿੰਦ ਜਾਨ ਸਾਰੀ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਾਰ ਦਿੱਤੀ
ਤੈਥੋਂ ਵਫਾ ਦੇ ਦੀਵੇ ਕਾਹਤੋਂ ਨਾ ਬਾਲ ਹੋਏ

ਕਿਰ ਜਾਣ ਰੇਤ ਵਾਂਗੂੰ ਮੁੱਠੀ 'ਚ ਬੰਦ ਕੀਤੇ
ਤਿੜਕੇ ਹੋਏ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਦ ਨੇ ਸੰਭਾਲ ਹੋਏ

ਜਦ ਸਾਉਣ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਵਗਦੀਆਂ ਨੇ ਪੌਣਾਂ
ਇਹ ਤਾਂ ਹੀ ਸੋਹਦੀਆਂ ਨੇ ਕੋਈ ਜੇ ਨਾਲ ਹੋਏ

ਕਈ ਤੁਰ ਗਏ ਮੁਸਾਫਿਰ ਰਾਹਾਂ 'ਚ ਭਟਕਦੇ ਹੀ
ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਜੁਗਨੂੰਆਂ ਦੇ ਫਿਰ ਵੀ ਨਾ ਭਾਲ ਹੋਏ

ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਕੇ ਦਸਿਓ ਕੀ ਕਰ ਲਉਗੇ ਹਾਸਿਲ
ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਹੀ ਜੇ ਜੀਅ ਦਾ ਜੰਜਾਲ ਹੋਏ

                      (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਭੀੜ ਭੜੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ
ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬੇ ਧੂਮ ਧੜੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ 

ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿੱਧੇ ਸਾਦੇ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਏ
ਫੈਸ਼ਣ ਵੈਸ਼ਣ ਛੂਹ ਛੜੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ 

ਮੰਡੀ ਦੇ ਵਿਚ ਤੁਰਨਾ ਕਿੰਨਾਂ ਔਖਾਂ ਹੈ
ਕਾਰ ਸਕੂਟਰ ਟਾਂਗੇ ਯੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ 

ਗਰਮੀ ਵਗਦੀ ਲੂ ਨੇ ਪਿੰਡਾ ਲੂਹ ਦਿੱਤਾ
ਸਰਦੀ ਦੇ ਵਿਚ ਵਗਦੇ ਠੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ

ਹਰ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕੀ ਜੁੜਦੇ ਨੇ
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੱਜਦੇ ਧੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ 

ਉਂਜ ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਜਾਇਜ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਦਾ ਨਈ
ਨਾਕੇ ਉੱਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ 

ਕੀ ਜਾਣਾਂ ਕਦ ਮੌਸਮ ਧੋਖਾ ਦੇ ਜਾਵੇ
ਤੂਫਾਨਾਂ ਦੇ ਚੌਕੇ ਛੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਗਰਮੀ ਰੁੱਤੇ ਸਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰੇ  ਜੀਕਣ ਠੰਡੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ
ਦਿਲ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਸਕੂਨ ਮਿਲੇ ਨਾ ਜਿਹੜੇ ਪਾਸੇ ਜਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੋਨਾ ਕੋਨਾ ਛਾਣਾਂ ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਝਲਕ ਮਿਲੇ ਨਾ
ਭੁੱਲ ਭੁਲੇਖੇ ਤੁਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਜਦ ਵੀ ਏਥੇ ਆਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

ਕਿੰਨਾ ਚੋਖਾ ਭੀੜ ਭੜੱਕਾ ਫਿਰ ਵੀ ਬੰਦਾ ਕੱਲਾ ਜਾਪੇ
ਇਹਨਾਂ ਜੁੜੇ ਹਜ਼ੂਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਿੱਤਰ ਟਾਵਾਂ ਟਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

ਹਰ ਇਕ ਚਿਹਰਾ ਧੋਖਾ ਦੇਵੇ ਕੀਹਦੇ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰੀਏ
ਉਚਿਆਂ ਤਾਈਂ ਕਾਹਦੀ ਯਾਰੀ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਸਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

ਗੁਰਬਤ ਦੇ ਘਸਮੈਲੇ ਸਾਏ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈਂਦੇ ਬਹੁਤੀ ਥਾਈਂ
ਮੁਰਝਾਏ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਕੇਵਲ ਹਾਉਕੇ ਹਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

ਖੰਡਰ ਜਿਹਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੇ ਮਹਾਂ ਨਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਥਰ
ਸਮਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁਆਚੇ ਜਿਹੜੇ ਪਿੰਡ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆ ਥਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

                    (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੰਘਿਆ ਬਚਪਨ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਕਿਲਕਾਰੀ ਗਈ
ਢਲਦੀ ਉਮਰੇ ਏਦਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਨਾਲੋਂ ਯਾਰੀ ਗਈ....

ਜਦ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਤੁਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਭਵਾ ਕੇ ਤੱਕਿਆ ਹੈ
ਨਾਲ ਪਸੀਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੰਜਿਆ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਕਿਆਰੀ ਗਈ

ਦਿਲ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਈਏ ਕਿਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਸੁੰਨ ਸਰਾਂ
ਦੂਰ ਦੁਰੇਡੇ ਮਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਦਿਲਦਾਰੀ ਗਈ

ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਵੀ ਹੁਣ ਬੜੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੇਖ ਲਿਆ
ਥੱਕ ਹਾਰ ਕੇ ਮੁੜ ਆਈ ਹੈ ਜਿਧਰ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚਾਰੀ ਗਈ

ਕਿਸੇ ਕਿਹਾ ਜਦ ਮੁੜ ਜਾ ਘਰ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਰੋਲੇਂਗਾ
ਨਾਲ ਸਬਰ ਦੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਹਾਂ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਤਿਆਰੀ ਗਈ

ਵਕਤ ਦੀ ਕੈਂਚੀ ਨੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ  ਖੰਭ ਅਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਦੇ
ਪੰਛੀ ਵਾਂਗੂੰ ਰੀਝ ਉਡਣ ਦੀ ਕਿਧਰੇ ਮਾਰ ਉਡਾਰੀ ਗਈ

                                      (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾ ਲਵਾਂਗੇ
ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ ਅੰਬਰ ਗਾਹ ਲਵਾਂਗੇ

ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ  ਬੇਵਫਾ ਹੈ ਫੇਰ ਵੀ ਪਰ
ਥੋੜਾ ਬਹੁਤਾ ਰੀਝਾਂ ਨੂੰ ਪਰਚਾ ਲਵਾਂਗੇ

ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਹ ਜਦ ਵੀ ਪਿਆ ਤਾਂ
ਓਸ ਘੜੀ ਹੀ  ਓਹਨੂੰ  ਸੀਨੇ ਲਾ ਲਵਾਂਗੇ

ਅੱਗ ਦਾ ਭਾਂਬੜ ਵੀ ਜੇਕਰ ਲੱਭਿਆ ਨਾ
ਜੁਗਨੂੰਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਨ ਗਰਮਾ ਲਵਾਂਗੇ

ਗਮ ਨਹੀਂ ਜੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਨ ਹਮਸਫਰ
ਪੰਧ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਸਿਰੇ ਵੀ ਲਾ  ਲਵਾਂਗੇ

ਤੁਰ ਪਏ ਹਾਂ ਰਸਤਿਆਂ ਦੀ ਹੈ ਖਬਰ ਵੀ
ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਹੀ ਸਾਹ ਲਵਾਂਗੇ

                (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਝੂਠ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਉਠਾ ਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਾਹਵੇਂ ਲਿਆ
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਚੁੱਕੇ ਨੇਰ੍ਹ ਵਿਚ ਦੀਪਕ ਜਗਾ

 ਪਰਦਿਆਂ ਦੇ ਓਹਲਿਆਂ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਚੱਲ ਰਹੀ
 ਬਹੁਤੀਆਂ ਨਾ ਦੇਹ ਸਫਾਈਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈ ਸਭ ਪਤਾ

ਕੀ ਪਤਾ ਕਿ ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਯੁੱਧ ਲੜਨੇ ਪੈਣਗੇ
ਵੇਖੀਂ ਕਿਧਰੇ ਭੱਥੇ ਵਿਚੋਂ ਤੀਰ ਨਾ ਦੇਵੀਂ ਮੁਕਾ

 ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਬਰ ਕਹਾਂ ਉਸ ਸ਼ਖਸ਼ ਨੂੰ ਐ ਦੋਸਤਾ
 ਜੋ ਕਹੇ ਕਿ ਕੁੱਲੀਆਂ ਵਿਚ ਦੀਪ ਨਾ ਹਾਲੇ ਜਲਾ

 ਜੇ ਨਾ ਰਲਕੇ ਦੋਸਤੋ ਹੁਣ ਇਸ ਹਵਾ ਨੂੰ ਟੋਕਿਆ
 ਏਸ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੇਣੇ ਗਿਰਾ

 ਜਿਹੜਾ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ ਕਰਦਾ ਬਹਾਨਾ ਸੌਣ ਦਾ
 ਜਾਗ ਕੇ ਵੀ ਕ਼ੀ ਕਰੂ ਉਹ, ਓਸਨੂੰ ਤੂੰ ਨਾ ਜਗਾ

 ਧੁੱਪ ਹੈ ਕਿ ਧੂੜ ਹੈ, ਤੂੰ ਏਸਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰ
 ਕੰਮ ਹੈ ਰਾਹੀ ਦਾ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਲਵੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕਾ

 ਪੂਜਦੇ ਹੀ ਆ ਰਹੇ ਨੇ ਲੋਕ ਭਾਵੇਂ ਝੂਠ ਨੂੰ
 ਫੇਰ ਵੀ ਹਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੱਚ ਹੀ ਹੈ ਚਮਕਿਆ
                                 (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬੰਦਾ ਰੱਖਦਾ ਬੜੇ ਹਿਸਾਬ
ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਕਦੋਂ ਖਰਾਬ

ਨੀਵੇਂ ਤਾਈਂ ਅੱਖਾਂ ਕੱਢੇ
ਉਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹੇ ਜਨਾਬ

ਆਏ ਚਾਰ ਕੁ ਪੈਸੇ ਕੋਲ
ਹਰ ਇਕ ਬਣਿਆ ਫਿਰੇ ਨਵਾਬ

 ਲੀਡਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ
ਜੇਕਰ ਲੈਣਾ ਕੋਈ ਖਿਤਾਬ

ਅੱਡਾ ਬਣਿਆ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ
ਰੰਗਲਾ ਸੀ ਇਹ ਕਦੇ ਪੰਜਾਬ

ਲਓ ਗਰੀਬੀ ਕਰ ਲੋ ਦੂਰ
ਹਰ ਇਕ ਚੌਂਕ ਚ ਵਿਕੇ ਸ਼ਰਾਬ

ਰਾਜੇ ਨੇ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅੱਤ
ਦੇਊ ਜੰਤਾ ਕਦੋਂ ਜਵਾਬ

 ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਟੀ ਵੀ ਦੇਖਣ
ਵਿਰਲੇ ਟਾਵੇਂ ਪੜ੍ਹਨ ਕਿਤਾਬ

 ਮਹਿਕਾਂ ਮਾਣੋਗੇ ਕਿੱਦਾਂ
 ਜੇ ਨਾ ਬੀਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗੁਲਾਬ

            (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਵਫਾ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਰਹੀਏ ਕੋਈ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਾ ਆਏ
ਕੁਈ ਰੰਜਿਸ਼ ਗਿਲਾ ਸ਼ਿਕਵਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾ ਆਏ

ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੋਸਤੀ ਕਰਨਾ ਸੁਆਰਥ ਦੂਰ ਹੀ ਰੱਖਣਾ
ਵਿਚਾਲੇ ਦੋਸਤੀ ਭੁੱਲ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਦਾਮ ਨਾ ਆਏ

ਇਹ ਜੋ ਕੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲੀ ਹੈ ਇਹਦੀ ਫਰਿਆਦ ਸੁਣ ਲੈਣਾ
ਇਹਦੇ ਤਿਨਕੇ ਬਖੇਰੇ ਜੋ ਹਵਾ ਬਦਨਾਮ ਨਾ ਆਏ

ਮੰਜ਼ਿਲ ਜੇ ਹੈ ਸਰ ਕਰਨੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਂ
ਤਿਰੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ 'ਚ ਕਿਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਨਾ ਆਏ

ਇਹ ਹੱਸਦੇ ਲੋਕ ਸੋਂਹਦੇ ਨੇ  ਵਸੇਂਦੀ ਧਰਤ ਹੈ ਚੰਗੀ
ਕਿ ਸ਼ਾਲਾ ਏਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਕੋਈ ਕੁਹਰਾਮ ਨਾ ਆਏ

                        (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਮਿੱਤਰ ਫੁੱਲ ਚਮਕਦੇ ਤਾਰੇ ਦਿਸਦੇ ਟਾਵੇਂ ਟਾਵੇਂ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੁਰੀਏ ਤਾਂ ਜਾਈਏ ਕਿਹੜੀ ਥਾਵੇਂ
 
ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਨੇ ਬੜੇ ਪਿਆਰੇ ਰੀਸ ਕਰੇ ਨਾ ਕੋਈ
ਰਾਹੀ ਵੀ ਬਲਿਹਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਬਹਿ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਛਾਵੇਂ

ਜਦ ਵੀ ਆਏ ਰੁੱਤ ਕੁਚੱਜੀ ਬੰਦਾ ਓਦਰ ਜਾਏ
ਓਦੋਂ ਵੀ ਇਹ ਚੇਤੇ ਆਉਂਦੇ ਨਾ ਭੁੱਲਣ ਸਿਰਨਾਵੇਂ

ਏਸ ਜਿਸਮ ਨੇ ਬੜੇ ਹੰਢਾਏ ਪੱਤਝੜ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ
ਥੋੜੀ ਬਹੁਤੀ ਪੌਣ ਵਗੀ ਹੈ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਭਾਵੇਂ

ਜ਼ਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਕੁੱਛੜ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਿੰਨਾਂ ਉਮਰ ਲੰਘਾਈ
ਓਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜੀਣਾ ਸਿਖ ਲੈ ਕਾਹਨੂੰ ਦਿਲ ਨੂੰ ਢਾਵੇਂ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਬੜਾ ਸੀ
ਦਿਲ ਨੂੰ ਚੈਨ ਕਰਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

 ਤੂੰ ਜਦ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਈ
ਝੂਠਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

ਜੀਵਨ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਕਰ ਦਿਆਂ
 ਤੂੰ ਇਸਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਤੁਰਨਾ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਚਾ ਤੂੰ ਕਿਰਦਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ ਮਗਰ ਤੁਰੇ ਸਾਂ
 ਤੇਰੇ ਤੇ ਇਤਬਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

ਟੋਪ ਹੈ ਸਾਡਾ ਪੱਗ ਹੈ ਸਾਡੀ
 ਹਰ ਕੋਈ ਦਾਵੇਦਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

ਹੁਣ ਕਾਹਤੋਂ ਹੈਂ ਨਿੰਮੋਝੂਣਾ
ਓਦੋਂ ਤਾਂ ਬਲਕਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਚਿਹਰੇ ਉਤੇ ਪੀਲਾਪਨ ਹੈ ਬੁੱਲਾਂ ਉਤੇ ਲਾਲੀ ਹੈ ਨਈਂ
ਮਹਿਕਾਂ ਵੰਡਦਾ ਵਿਹੜਾ ਹੈ ਨੀਂ ਤੇ ਗੁਲਸ਼ਨ ਦਾ ਮਾਲੀ ਹੈ ਨਈਂ

ਭੀੜਾਂ ਵਿਚ ਗੁਆਚੇ ਬੰਦੇ ਲੱਭਦੇ ਫਿਰਨ ਸਕੂਨ ਮਿਲੇ ਨਾ
ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਕਿਰਸਾਨ ਦਿੱਸੇ ਨਾ ਡੰਗਰਾਂ ਪਿਛੇ ਪਾਲੀ ਹੈ ਨਈਂ

ਨਿੱਤ ਆਵਾਰਾ ਘੁੰਮਦੀ ਫਿਰਦੀ ਏਸ ਹਵਾ ਨੂੰ ਕੀ ਸਮਝਾਈਏ
ਜੋ ਤੇਰੇ ਗਲ ਲੱਗ ਕੇ ਝੂੰਮੇ ਐਸੀ ਕੋਈ ਡਾਲੀ ਹੈ ਨਈਂ

ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਖੇੜੇ ਸ਼ੋਖ ਅਦਾਵਾਂ ਖੌਰੇ ਕਿਹੜੇ ਪਾਸੇ ਗਈਆਂ
ਉਦਰੇਵੇਂ ਤਰਸੇਂਵੇਂ ਹੰਝੂ ਕੋਈ ਦਰ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੈ ਨਈਂ

                            (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਪਾਣੀ

ਕਦੇ ਇਹ ਝੀਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਕਦੇ ਇਹ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ
 ਕਿ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਏਦਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ

 ਕਦੇ ਉਬਲੇ ਕਦੇ ਜੰਮੇ ਕਦੇ ਇਹ ਬਰਫ ਬਣ ਜਾਵੇ
ਇਹ ਮਾਰਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਹੀ  ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ

ਇਹਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਵੀ  ਓਦੋਂ ਕਈ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ
ਜਦੋਂ ਅੱਥਰੂ ਬਣੇ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਹਿ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ

ਉਦੋਂ ਇਹ  ਸ਼ੋਰ ਨਈਂ ਕਰਦਾ  ਨਿਰਾ ਸੰਗੀਤ ਲਗਦਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਲਹਿੰਦਾ ਪੱਥਰਾਂ ਸੰਗ ਖਹਿ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ

                            (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਦਿਲ ਦਾ ਚੈਨ ਗਵਾਇਆ ਏਦਾਂ
ਰੀਝਾਂ ਨੂੰ ਵਰਚਾਇਆ ਏਦਾਂ

ਹੱਕ ਸੱਚ ਦੀ ਗੱਲ ਜੇ ਕੀਤੀ
ਮੁਨਸਫ ਨੇ ਲਟਕਾਇਆ ਏਦਾਂ

ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਲੋੜ ਪਈ ਜਦ
ਮਿੱਤਰਾਂ ਰੰਗ ਵਟਾਇਆ ਏਦਾਂ

ਪੰਛੀ ਸਹਿਮੇ ਦੂਰ ਉਡ ਗਏ
ਬੰਦੇ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ ਏਦਾਂ

ਨੀਵਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਜੀਣਾ ਸਿਖ ਲੈ
ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਾਇਆ ਏਦਾਂ

ਅੱਖ ਖੁੱਲੀ ਫਿਰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਈ
ਉਹ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਆਇਆ ਏਦਾਂ

                  (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਦਰੰਗੀਆਂ ਬਦਨੀਤੀਆਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ
ਹਿੰਮਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਹਾਰੀਆਂ

ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਕੀ ਪਤਾ ਕਦ ਵਰਸਣਾ
ਚੱਲ ਆਪਾਂ ਬੀਜ ਲਈਏ ਕਿਆਰੀਆਂ

ਐਸੀਆਂ ਕੁਝ ਸੱਧਰਾਂ ਵੀ ਗੁੰਮ ਨੇ
ਲੱਗੀਆਂ ਜੋ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀਆਂ

ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸੈਨਤਾਂ ਇਹ ਕਾਸਤੋਂ
ਨਿੱਤ ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਭਰਨੀਆਂ ਉਡਾਰੀਆਂ

ਉਲਝਣਾਂ ਹੀ ਉਲਝਣਾਂ ਹੈ ਜਿੰਦਗੀ
ਨਾ ਕਿਸੇ  ਇਹ ਗੁੰਝਲਾਂ ਸੰਵਾਰੀਆਂ

ਵਕਤ ਹੈ ਰਫਤਾਰ ਚੱਲਦਾ ਆਪਣੀ
ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਤੇ ਲਹਿੰਦੀਆਂ ਅਸਵਾਰੀਆਂ

ਰਾਹ ਜਿਹੜੇ ਸੱਚ ਵਾਲਾ ਭਾਲਦੇ
ਚੋਟਾਂ ਖਾ ਕੇ ਬਹਿ ਗਏ ਕਰਾਰੀਆਂ

                      (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਬਥੇਰੇ
ਖਾੜੇ ਵਿਚ ਭਲਵਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਨਿੱਤ ਰੈਲੀਆਂ ਜਲਸੇ ਦੇਖੋ
ਚੌਧਰ ਲਈ ਘਮਸਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਜਨਤਾ ਭਾਵੇਂ ਭੁੱਖੀ ਮਰਦੀ
ਕੁਰਸੀ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਭੇਡਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਸਾਰੇ ਮੰਨਣ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਫਰਮਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਜੋਕਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਖੂਨ ਚੂਸਦੇ
ਲੀਡਰ ਤੇ ਧੰਨਵਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਹਾਕਮ ਦੀ ਗਿੱਚੀ ਜਾ ਫੜੀਏ
ਪਰ ਰਾਖੇ ਦਰਬਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਰੋਜ਼ ਹਾਦਸੇ
ਲਾਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਕਰਜ਼ਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਫਾਹਾ ਲੈਂਦੇ
ਏਦਾਂ ਦੇ ਕਿਰਸਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਮਰਦੇ
ਸਿਰੜੀ ਨੇ ਇਨਸਾਨ ਬਥੇਰੇ

            (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਮਿਰੇ ਲਫਜ਼ਾਂ ਚੋਂ ਅੱਜ ਕੱਲ ਚੰਦ ਤਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ
ਕਿ ਫੁੱਲ ਕਲੀਆਂ ਹਰੇ ਪੱਤੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

ਜਦੋਂ ਸੀ ਪਰਬਤਾਂ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਸੀ ਮੈਂ ਸ਼ੂਕਦਾ ਦਰਿਆ
ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਆ ਕੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

ਬੜੇ ਹੀ ਤੇਜ ਕਦਮੀ ਮੈਂ ਜਿੰਨਾਂ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਤੁਰਿਆ ਸੀ
ਮਿਲੇ ਜੋ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਸ਼ਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

ਮਿਰੇ ਚਾਰੋਂ ਤਰਫ ਅੱਜ ਵਗਦੀਆਂ ਨੇ ਤੱਤੀਆਂ ਪੌਣਾਂ
ਚਮਨ ਚੋ ਤਿਤਲੀਆਂ, ਭੰਵਰੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਆਖਦੇ ਸੀ ਆਜ਼ਮਾ ਲੈਣਾ ਜਦੋਂ ਮਰਜ਼ੀ
ਜਰਾ ਭੀੜਾਂ ਜਦੋਂ ਪਈਆਂ, ਸਹਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

ਬੜਾ ਹੀ ਲਾਮ ਲਸ਼ਕਰ ਹੈ ਬੜੇ ਹਥਿਆਰ ਨੇ ਤਿੱਖੇ
ਸਦਾ ਜੰਗਾਂ 'ਚ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁਲਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)A

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਆਪਣੇ ਤਪਦੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ,ਕੋਈ ਰੀਝ ਵਸਾਈ ਰੱਖੀਂ
ਜਦ ਵੀ ਆਈਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ,ਜੁਗਨੂੰ ਤਲੀ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਚੰਦਰੀਆਂ ਵਾਵਾਂ,ਤੇਰੇ ਦਰ ਤੇ ਧੂੜ ਉਡਾਈ
ਜੇਰਾ ਤਕੜਾ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਵੀ ,ਸਾਹਾਂ ਨੂੰ ਤਕੜਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਬੰਦ ਪਿਆ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਚਿਰ ਤੋਂ,ਆਹਟ ਤਾਈਂ ਤਰਸ ਰਿਹਾ ਜੋ
ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਤਖਤਾ,ਥੋੜਾ ਬਹੁਤ ਹਿਲਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਤਾਂਘ ਬੜੀ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਤੇਰੀ,ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਘੁੰਮੇਂ ਗਾਵੇਂ
ਪੱਥਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਤੂੰ,ਕੁਝ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਖਿੜਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਬੰਦੇ ਤਾਈਂ,ਆਪਣਿਆਂ ਤੋਂ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦੈ
ਤਨ ਦੇ ਫੱਟ ਦੀ ਗੌਰ ਕਰੀਂ ਨਾ,ਚੈਨ ਸਕੂਨ ਬਚਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਮੀਨਾਰਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਗੁੰਬਦ,ਤੱਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਉਪਰ ਵੱਲ ਨੂੰ
ਨੀਵੇਂ ਵੱਲ ਵੀ ਝਾਕ ਜਰਾ ਤੂੰ,ਦਿਲ ਦਾ ਮਹਿਲ ਸਜਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਬਾਹਰ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ,ਚੰਦ ਸਿਤਾਰੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ
ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲਬੂਤੇ ਉੱਤੇ,ਨ੍ਹੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਰੱਖੀਂ

                                (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਾਹਰੋਂ ਦਿਸਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾ ਦੇ,ਅੰਦਰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੂਫਾਨ
ਰੂਹ ਦਾ ਪੰਛੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਇਆ,ਤੜਫੇ ਖੰਭਾਂ ਹੇਠ ਉਡਾਨ

ਸਾਰੇ ਬੰਦੇ ਇਕ ਬਰਾਬਰ,ਊਚ ਨੀਚ ਨਾ ਕੋਈ ਏਥੇ
ਇਹੀ ਹੋਕਾ ਦਿੰਦੇ ਚਾਰੇ,ਬਾਈਬਲ ਗੀਤਾ ਗ੍ਰੰਥ ਕੁਰਾਨ

ਜਿਥੋਂ ਮਿਲਦਾ ਉਥੋਂ ਲੈ ਲੋ,ਪਰ ਹਾਉਮੇ ਨੂੰ ਛਡਣਾ ਪੈਣਾ
ਪੈਸੇ ਵਾਂਗੂ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ ਇਹ, ਵੰਡਿਆਂ ਵਧਦਾ ਹੋਰ ਗਿਆਨ

ਸਹਿਜ ਦਾ ਮਾਦਾ ਮਨਫੀ ਹੋਇਆ,ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਹਰ ਕੋਈ ਦੌੜੇ
ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਰੋਜ ਹਾਦਸੇ,ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਨਿੱਤ ਮਕਾਨ

ਖਾਦਾਂ ਬੀਜਾਂ ਨੇ ਉਲਝਾਇਆ,ਫਸਲਾਂ ਉਤੇ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਛਿੜਕੇ
ਰੋਮ ਰੋਮ ਕਰਜਾਈ ਇਸਦਾ, ਸੁਖੀ  ਬੜਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿਰਸਾਨ

ਵਿੱਦਿਆ ਕਾਹਦੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ,ਬੰਦਾ ਬਣਿਆ ਫਿਰੇ ਮਸ਼ੀਨ
ਕਾਸ਼ ਕਿ ਬੰਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗੇ ,ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਇਨਸਾਨ  

                      (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਰੇਤ ਦੇ ਮਹਿਲ ਬਣਾਈ ਚੱਲ
ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਢਾਈ ਚੱਲ...

ਪੱਲੇ ਭਾਵੇਂ ਕੱਖ ਨਹੀਂ
ਥੁੱਕੀਂ ਵੜੇ ਪਕਾਈ ਚੱਲ

ਫੋਕੀ ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੱਟਣ ਲਈ
ਝੁੱਗਾ ਚੌੜ ਕਰਾਈ ਚੱਲ

ਝੂਠੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰ ਕਰ ਕੇ
ਸਭ ਦਾ ਦਿਲ ਬਹਿਲਾਈ ਚੱਲ

ਵਿਚ ਸਿਆਸਤ ਹਿੱਸਾ ਲੈ
ਜਨਤਾ ਲੁੱਟ ਕੇ ਖਾਈ ਚੱਲ

ਬਾਬੇ ਕਰਦੇ ਐਸ਼ ਬੜੀ
ਤੂੰ ਵੀ ਅਲਖ ਜਗਾਈ ਚੱਲ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਨਿੱਤ ਡੂੰਘੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਜਿੰਨਾ ਤਰੀਆਂ ਨੇ
ਉਹਨਾ ਕੋਲੋਂ ਸਦਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਡਰੀਆਂ ਨੇ

ਜਦ ਸਕੂਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਪਈ ਫਿਰ ਦੇਖਾਂਗੇ
ਸਾਡੇ ਖਾਬਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕੁਝ 'ਕੁ ਪਰੀਆਂ ਨੇ

ਕਿੰਨੇ ਝੱਖੜ ਝੁਲਦੇ ਇਹਨੇ ਦੇਖ ਲਏ
ਪੱਤੀਆਂ ਇਸ ਬਿਰਖ ਦੀਆਂ ਤਾਂ ਵੀ ਹਰੀਆਂ ਨੇ

ਆਉ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਦਿਉ ਸ਼ਰਤਾਂ ਜਿੱਤੋ
ਸਾਡੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਜਿਸਨੇ ਜਰੀਆਂ ਨੇ

ਬਰਸਾਤਾਂ ਵਿਚ ਤੁਰਨ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਅੱਖੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਨੇ

ਦੁਸ਼ਮਣ ਆਪਣੇ ਛੇਤੀ ਬਹੁਤ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ
ਗੱਲਾਂ ਜਿਹੜੇ ਕਰਦੇ ਖਰੀਆਂ ਖਰੀਆਂ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਣ ਗਏ ਹਾਂ ਬੰਦੇ ਬੀਬੇ,ਭੁੱਲ ਕੇ ਖਰਮਸਤੀਆਂ
ਦੌਰ ਹੈ ਲਾਚਾਰੀਆਂ ਦਾ, ਲਾਪਤਾ ਨੇ ਮਸਤੀਆਂ

ਆਬ ਸੀ ਏਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ,ਕਰ ਰਹੇ ਮੰਜ਼ਿਰ ਬਿਆਨ,
ਫੋਟੋਆਂ ਤੇ ਛਪ ਰਹੇ ਨੇ,ਰੇਤਾ ਟਿੱਬੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ

ਏਹ ਜ਼ਮੀਨਾ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ
ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਜੋ ਗਾਹਕ ਨੇ,ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਸਤੀਆਂ

ਅੰਨੇਵਾਹ ਹੀ ਬਣ ਰਹੇ,ਅਸਮਾਨ ਛੂੰਹਦੇ ਬੰਗਲੇ
ਮਿਟ ਰਹੀਆ ਨੇ ਰੋਜ ਹੀ,ਇਹ ਝੁੱਗੀਆਂ ਤੇ ਬਸਤੀਆਂ

ਨਿੱਤ ਬੌਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ,ਆਦਮੀ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ
ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੋ ਇਹ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਤਖਤੀਆਂ

ਖਾਧੀਆਂ ਕਸਮਾਂ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਬਦਲ ਦੇਈਏ ਸਿਲਸਿਲੇ
ਕਾਫਲੇ ਬਣ ਕੇ ਚਲੋ ਹੁਣ ਲੱਭੀਏ ਉਹ ਹਸਤੀਆਂ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕਿਸੇ ਯਾਰ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ,ਬਣਕੇ ਮਸ਼ਾਲ ਆਇਆ
ਹੁਣ ਫੇਰ ਤੋਂ ਲੜਾਂਗੇ,ਦਿਲ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਆਇਆ

ਕਿਤੇ ਸ਼ੋਖੀਆਂ ਅਦਾਵਾਂ,ਕਿਤੇ ਕੋਸੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ
ਇਕੋ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ, ਮੌਸਮ ਕਮਾਲ ਆਇਆ

ਯੁੱਧਾਂ ਦੀ ਕਰ ਤਿਆਰੀ,ਭੁੱਲ ਜਾ ਸਮੇਂ ਪੁਰਾਣੇ
ਮੁੰਦਰੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਜਦ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਰੁਮਾਲ ਆਇਆ

ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਥੋੜੇ, ਗਮ ਦੇ ਬੜੇ ਜਿਆਦਾ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਲਵਾਂਗੇ, ਜੇਕਰ ਭਿਆਲ ਆਇਆ

ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਮਗਰੋ ਆਖਿਰ, ਏਹਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਣੀ
ਪੱਤਝੜ ਦੇ ਤਿਨਕਿਆਂ ਨੂੰ, ਤਾਹੀਂ ਸੰਭਾਲ ਆਇਆ

ਸ਼ਾਇਦ ਹਰਾ ਲਵਾਂਗੇ ,ਇਸ ਆਖਰੀ ਸਿਤਮ ਨੂੰ
ਸੀਨੇ ਦਾ ਦਰਦ ਭਾਵੇਂ ,ਬਣਕੇ ਜੰਜਾਲ ਆਇਆ
                               (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬੌਣਾ ਕੱਦ ਕਈ ਕਈ ਚਿਹਰੇ,ਬੰਦਾ ਅੱਜ ਕੱਲ ਏਦਾਂ ਚੱਲੇ
ਕੂੜ ਦੀ ਹੱਟ ਤੇ ਮਾਲ ਬਣਾਉਟੀ,ਧੰਦਾ ਅੱਜ ਕੱਲ ਏਦਾਂ ਚੱਲੇ

ਚੋਰੀ ਡਾਕੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀ,ਰੇਪ ਕਤਲ ਤੇ ਕੀ ਕੀ ਕਰਦਾ
ਨਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦਾ ਮਾਨਵ ਦੇਖੋ,ਗੰਦਾ ਅੱਜ ਕੱਲ ਏਦਾਂ ਚੱਲੇ

ਜੀਹਨੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਾਉਣਾ,ਗਾਂਧੀ ਵਾਲੇ ਨੋਟ ਦਿਖਾਓ
ਮਾੜਾ ਧਾੜਾ ਕਿੱਥੋਂ ਦੇਵੇ,ਚੰਦਾ ਅੱਜ ਕੱਲ ਏਦਾਂ ਚੱਲੇ

ਅਫਸਰ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਬੰਦੇ,ਤੀਜਾ ਗੁੰਡੇ ਨਾਲ ਰਲੇ ਨੇ
ਜਨਤਾ ਦੀ ਛਿੱਲ ਲਾਹੀ ਜਾਂਦੇ,ਰੰਦਾ ਅੱਜ ਕੱਲ ਏਦਾਂ ਚੱਲੇ

ਜੀਹਦੇ ਕੋਲ ਸ਼ਰਾਫਤ ਹੈਗੀ,ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੋ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੋ
ਇਹਦਾ ਮੁੱਲ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈਣਾ,ਮੰਦਾ ਅੱਜ ਕੱਲ ਏਦਾਂ ਚੱਲੇ

ਅੰਨਦਾਤਾ ਕਰਜਾਈ ਹੋਇਆ,ਖੇਤੀ ਘਾਟੇਵੰਦਾ ਸੌਦਾ
ਇਹਦੇ ਤੋਂ ਨਾ ਖਹਿੜਾ ਛੁੱਟੇ,ਫੰਦਾ ਅੱਜ ਕੱਲ ਏਦਾਂ ਚੱਲੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਮਸਾਂ ਦਿਲ ਰਾਸ ਆਇਆ ਸੀ,ਘਟਾਵਾਂ ਫੇਰ ਆਈਆਂ ਨੇ
ਦੁਬਾਰਾ ਚੈਨ ਜਾਏਗਾ,ਅਦਾਵਾਂ ਫੇਰ ਆਈਆਂ ਨੇ

ਵਫਾ ਦਾ ਜੋਰ ਨਹੀਂ ਚਲਣਾ,ਜੁਦਾਈ ਫੇਰ ਜਿਤ ਜਾਣਾ
ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਕੋਝੀਆਂ ਜਹੀਆਂ,ਬਲਾਵਾਂ ਫੇਰ ਆਈਆਂ ਨੇ

ਇਹਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਸਾਂਭੇ ਸੀ, ਇਹ ਜੋ ਅਰਮਾਨ ਥੋੜੇ ਕੁ
ਉਹਨਾਂ ਵੀ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਣਾ,ਚਿਤਾਵਾਂ ਫੇਰ ਆਈਆਂ ਨੇ

ਮਸਾਂ ਆਦੀ ਜਿਸਮ  ਹੋਇਆ,ਸੀ ਧੁੱਪਾਂ ਤੇ ਉਜਾੜਾਂ ਦਾ
ਇਹਨੂੰ ਹੁਣ ਸੇਕ ਲੱਗ ਜਾਣਾ,ਹਵਾਵਾਂ ਫੇਰ ਆਈਆਂ ਨੇ

ਕਈ ਪਹਿਰੇ ਬਿਠਾਏ ਸੀ,ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ 'ਚ ਗੌਤਮ ਨੇ
ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚੋਰੀ,ਇਛਾਵਾਂ ਫੇਰ ਆਈਆਂ ਨੇ

                                                 (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਉੱਚੀ ਕਰੋ ਉਡਾਰੀ ਹੋਰ
ਰੱਖੋ ਜ਼ਰਾ ਤਿਆਰੀ ਹੋਰ

ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਲਵੋ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ
ਲੱਗਦੀ ਨਹੀਂ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋਰ

ਵਾਰਿਸ ਵਾਂਗੂੰ ਹੀਰ ਲਿਖੇ ਜੋ
ਜੰਮਿਆ ਨਹੀਂ ਲਿਖਾਰੀ ਹੋਰ

ਆਪਣਿਆ ਦੇ ਤਾਅਨੇ ਸੁਣਕੇ
ਵੱਜਦੀ ਚੋਟ ਕਰਾਰੀ ਹੋਰ

ਜਿੱਥੇ ਹਾਕਮ ਜ਼ਾਲਮ ਹੋਵੇ
ਉਥੇ ਖੱਜਲ ਖੁਆਰੀ ਹੋਰ

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰ ਵਧ ਗਿਆ
ਕਰ ਦਿਉ ਬੰਦ ਉਸਾਰੀ ਹੋਰ

ਛੋਟੀ ਬਹਿਰ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਹੈ ਭਾਵੇਂ
ਤਾਂ ਵੀ ਲਗੇ ਪਿਆਰੀ ਹੋਰ

                        (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਉਸਦਾ ਮਨ ਹੈ ਮੰਦਰ ਜੇਹਾ
ਪਰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਖੰਡਰ ਜੇਹਾ

ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਕੋਸਾ ਪਾਣੀ
ਸਭ ਦੇ ਕੋਲ ਸਮੁੰਦਰ ਜੇਹਾ

ਮਨ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ 'ਚ ਬੜਾ ਹਨੇਰਾ
ਕਾਲ ਕੋਠੜੀ ਅੰਦਰ ਜੇਹਾ

ਉਡਣਾ ਤਾਂ ਹਰ ਕੋਈ ਚਾਹੇ
ਪਰ ਕੁਝ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਅੰਬਰ ਜੇਹਾ

  ਕ਼ਤਲ ਕਰੇ ਜੋ ਚੁੱਪ ਚੁਪੀਤੇ
ਇਸ਼ਕ ਵੀ ਤਿੱਖੇ ਖੰਜ਼ਰ ਜੇਹਾ

 ਅਨਪੜ੍ਹ ਨੇਤਾ ਭਾਸ਼ਣ ਦੇਵੇ
ਲੱਗਦਾ ਨਿਰ੍ਹਾ ਕਲੰਦਰ ਜੇਹਾ

ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਝੂਠੇ ਵਾਅਦੇ
ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਰਾ ਅਡੰਬਰ ਜੇਹਾ

                 (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤਨਹਾਈ ਲੈ ਕੇ ਆਈ,ਦਰਦਾਂ ਦਾ ਤਾਣਾ ਬਾਣਾ
ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਤੁਰ ਗਿਆਂ ਨੂੰ ,ਅੱਜ ਫੇਰ ਦਿਲ ਨਿਮਾਣਾ

ਕਿਹੋ ਜਹੀਆਂ ਨੇ ਰੁੱਤਾਂ, ਜੋ ਫੁਟ ਰਿਹਾ ਦੁਬਾਰਾ
ਉਹ ਜ਼ਖ਼ਮ ਤਾਂ ਦਫਨ ਸੀ,ਡੂੰਘਾ ਬੜਾ ਪੁਰਾਣਾ

ਕੱਲ ਰਾਤ ਕਿਸ ਦੀ ਬੀਤੀ,ਏਥੇ ਉਨੀਦਿਆਂ ਹੀ
ਬਿਸਤਰ ਤੇ ਸਿਲਵਟਾਂ ਨੇ,ਗਿੱਲਾ ਵੀ ਹੈ ਸਿਰ੍ਹਾਣਾ

ਬੜੀ ਦੇਰ ਤੋਂ ਜੋ ਬੈਠਾ,ਰੁੱਖ ਤੇ ਉਦਾਸ ਪੰਛੀ
ਉਸਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਦੇਈਏ,ਜ਼ਰਾ ਸ਼ਾਖ ਨੂੰ ਹਿਲਾਣਾ

ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸੁਣਕੇ ਸ਼ਾਇਦ,ਉਹ ਖ਼ਤ ਫੜੇ ਨਾ ਮੇਰਾ
ਬਿਨ ਬੋਲਿਆਂ ਹੀ ਉਸਨੂੰ,ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਇਹ ਫੜਾਣਾ

ਦਿਲ ਤਾਂ ਕਰੇ ਬਥੇਰਾ,ਚੱਲ ਵੇਚੀਏ ਉਦਾਸੀ
ਮੰਡੀ ਦੀ ਚਮਕ ਅੰਦਰ,ਇਸ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵਟਾਣਾ

ਜਿਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਉਠਕੇ,ਭਰਨੇ ਦੋ ਚਾਰ ਹਾਉਕੇ
ਸੁੱਤਾ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੇਵੋ,ਨਹੀਂ ਲੋੜ ਨਾ ਜਗਾਣਾ

ਨਿੱਤ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿੱਦਾਂ,ਖੇਤਾ 'ਚ ਜਾ ਰਹਾਂ ਮੈਂ
ਹੁਣ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਗਲੀ ਤੋਂ,ਪਿੱਛਾ ਤਾਂ ਹੈ ਛੁਡਾਣਾ

ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਕੋਲੋ ਲੰਘਿਆਂ,ਅਕਸਰ ਹਰੇਕ ਸੋਚੇ
ਸਭ ਨੇ ਹੀ ਏਥੇ ਆਉਣਾ,ਇਹ ਆਖਰੀ ਟਿਕਾਣਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਿਹੜੇ ਮੌਸਮ ਸੀ ਕਦੇ,ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਰਦਾਨ
ਅੱਜ ਨੇ ਅੱਗਾਂ ਵਰ੍ਹਦੀਆਂ, ਝੁਲਸ ਰਿਹਾ ਇਨਸਾਨ

ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਦੂਰ ਨਾ, ਢੂੰਡਣ ਕਿਧਰੇ ਹੋਰ
ਮੰਦਿਰ ਦੇ ਵਿਚ ਬੰਦ ਹੈ,ਬੰਦੇ ਦਾ ਭਗਵਾਨ

ਪੁੱਤ ਨਾ ਡੱਕਾ ਤੋੜਦੇ,ਕੀਹਨੂੰ ਦੱਸੇ ਪੀੜ
ਕਿਸਮਤ ਉਤੇ ਝੂਰਦਾ,ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸਾਨ

ਦੁੱਧ ਦਹੀਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਗੇ,ਪੀਜ਼ੇ ਬਰਗਰ ਆਮ
ਦੇਖੋ ਕਿੱਦਾਂ ਰੁੜ ਗਏ,ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਜਵਾਨ

ਪਾਣੀ ਹਵਾ ਪਲੀਤ ਹੈ,ਲਵੇ ਨਾ ਕੋਈ  ਸਾਰ
ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਬਣ ਗਏ,ਥਾਂ ਥਾਂ ਕੂੜਾਦਾਨ

ਬੰਦਾ ਭਾਲੇ ਤੇਜੀਆਂ,ਵਧ ਗਈ ਰਫਤਾਰ
ਵਾਧੂ ਭੀੜਾਂ ਜੁੜਦੀਆਂ,ਮੱਚ ਰਿਹਾ ਘਮਸਾਨ

ਨੇਕੀ ਤੇ ਇਨਸਾਫ ਨੂੰ, ਛੱਡਗੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ
ਝੂਠ ਪਾਪ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ

ਸੱਚ ਹੱਕ ਲਈ ਜੂਝਣਾ,ਹੋਈ ਪੁਰਾਣੀ ਰੀਤ
ਰੱਜ ਕੇ ਕੁਫਰਾਂ ਤੋਲੀਏ,ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਪ੍ਰਵਾਨ

                      (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਚੜ੍ਹਿਆਂ ਸੂਰਜ
ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਮੜ੍ਹਿਆ ਸੂਰਜ

ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਵੀ ਖੇਡ ਨਿਰਾਲੇ
ਅੰਬਰ ਦੇ ਵਿਚ ਜੜਿਆ ਸੂਰਜ

ਕਿੰਨਾ ਉੱਚਾ ਕਿੰਨਾ ਤੱਤਾ
ਜਾਂਦਾ ਨਹੀ ਇਹ ਫੜ੍ਹਿਆ ਸੂਰਜ

ਪੋਹ ਮਾਘ ਵਿਚ ਠੰਡਾ ਲੱਗਦਾ
ਜੇਠ ਹਾੜ ਵਿਚ ਸੜਿਆ ਸੂਰਜ

ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਾਤ ਢਲੀ ਜਦ
ਧਰਤੀ ਓਹਲੇ ਵੜਿਆ ਸੂਰਜ

ਚਾਨਣ ਦੇ ਸੰਗ ਆੜੀ ਇਸਦੀ
ਨਾਲ ਹਨੇਰੇ ਲੜਿਆ ਸੂਰਜ

ਇਹਦੇ ਵਿਚ ਅੰਤਾਂ ਦੀ ਆਤਿਸ਼
ਖੌਰੇ ਕੀਹਨੇ ਘੜਿਆ ਸੂਰਜ

ਖੋਜੀ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੇ
ਅਜੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਫੜਿਆ ਸੂਰਜ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਭੋਲੇ ਚਿਹਰੇ ਹੀ ਨਾ ਤੱਕੋ,ਬਗਲਾਂ ਹੇਠ ਕਟਾਰਾਂ ਦੇਖੋ
ਭੀੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਿੱਤਰ ਲੱਭੋ,ਵੈਰੀ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਦੇਖੋ

ਭਾਵੇਂ ਰੁੱਤ ਕੋਈ ਵੀ ਆਈ,ਫਿਰ ਵੀ ਪੱਲੇ ਵਸਲਾਂ ਨਾਹੀਂ
ਸਾਉਣ ਮਹੀਨੇ ਵੀ ਤਿਰਹਾਏ,ਅੱਜ ਕੱਲ ਦੀਆਂ ਬਹਾਰਾਂ ਦੇਖੋ

ਜਿਹੜੇ ਦੋ ਪਲ ਕੋਲ ਬੈਠਕੇ,ਮਿੱਠੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ
ਮਤਲਬ ਨਿਕਲੇ ਤੋਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ,ਨੌ ਤੇ ਦੋ ਫਿਰ ਗਿਆਰਾਂ ਦੇਖੋ

ਬਚਪਨ ਦੇ ਦਿਨ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ,ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗੂ ਚੁੰਗੀਆਂ ਭਰਦੇ
ਫਿਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਹਿਰੇ,ਤੁਰਦੇ ਵਾਂਗ ਬਿਮਾਰਾਂ ਦੇਖੋ

ਲੋਕਾਂ ਖਾਤਿਰ ਜਿਹੜੇ ਮੋਏ,ਉਹ ਬੰਦੇ ਸੀ ਵਿਰਲੇ ਟਾਵੇਂ
ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦੇ ਰਹਿੰਦੇ,ਇਹਨੀ ਦਿਨੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਖੋ

                                 (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਅੱਜ ਉਹ ਯਾਰ ਗਵਾਚਣ ਲੱਗੇ,ਮਸਾਂ ਮਸਾਂ ਜੋ ਭਾਲੇ
ਜੋ ਸਮਝੇ ਸੀ ਪਾਕ ਪਵਿੱਤਰ,ਨਿਕਲੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਾਲੇ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੇਵਲ ਤਪਦੇ ਮੌਸਮ,ਪਿੰਡੇ ਅਸੀਂ ਹੰਢਾਏ
ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਠੰਡਕ ਦੇਵੇ,ਰੁੱਤ ਨਾ ਆਈ ਹਾਲੇ

ਕੀਰਨਿਆਂ ਵੈਣਾਂ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ,ਚਾਰੋਂ ਤਰਫ ਦੁਹਾਈ
ਹੈ ਕੋਈ ਜਿਹੜਾ ਛੋਹੇ ਏਥੇ,ਗੀਤ ਮੁਹੱਬਤ ਵਾਲੇ

ਅਖਬਾਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਪੰਨੇ,ਹਾਦਸਿਆਂ ਨੇ ਮੱਲੇ
ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜ੍ਹੀਏ,ਝਗੜੇ ਅਤੇ ਘੁਟਾਲੇ

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਔਖੀ ਡਾਢੀ,ਕਹਿ ਗਿਆ ਵੀਰ ਸਰਾਭਾ
ਅੱਜ ਦੇ ਨੇਤਾ ਸੇਵਾ ਦੀ ਥਾਂ,ਕਰਦੇ ਘਾਲੇ ਮਾਲੇ

ਵਕਤ ਦਾ ਪਹੀਆ ਘੁੰਮਦੇ ਜਾਣਾ,ਓੜਕ ਸੱਚ ਨੇ ਰਹਿਣਾ
ਕਾਲ ਨੇ ਤੁਰਨਾ ਤੋਰ ਆਪਣੀ,ਕੌਣ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਟਾਲੇ

                                  (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਇਹ ਮਾੜੇ ਵਕਤ ਨੇ ਸਮਾਂ ਕਦੇ ਬਲਵਾਨ ਆਏਗਾ
ਜਦੋਂ ਮੌਸਮ ਕੋਈ ਬਣਕੇ ਕਦੇ ਵਰਦਾਨ ਆਏਗਾ

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਫਰ ਵਿਚ ਮਿਲਦੇ ਰਹੇ ਕੁਝ ਅਜ਼ਨਬੀ ਬੰਦੇ
ਸਫਰ ਜ਼ਾਰੀ ਰਹੇ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਆਏਗਾ

ਮੇਰੇ ਘਰ ਦਾ ਇਹ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿੱਲਿਆ ਹੋਣੈ
ਮੈਂ ਐਵੇਂ ਸੋਚ ਬੈਠਾ ਹਾਂ ਕੋਈ ਮਹਿਮਾਨ ਆਏਗਾ

ਕਿਨਾਰੇ ਬੈਠਣਾ ਚੰਗਾ ਤਾਂ ਹੈ ਪਰ ਚੱਲੀਏ ਏਥੋਂ
ਹੈ ਕਿੰਨਾ ਸ਼ਾਂਤ ਇਹ ਸਾਗਰ ਜਿਵੇਂ ਤੂਫਾਨ ਆਏਗਾ

ਨੇ ਧਰਮਾਂ ਤੇ  ਜੋ ਕਾਬਜ਼ ਫਿਰ ਦੱਸੋ ਜਾਣਗੇ ਕਿੱਥੇ
ਜਦੋਂ ਨਾਨਕ ਜਦੋਂ ਗੋਬਿੰਦ ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਆਏਗਾ

ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹੁਣ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਾਂ
ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਆਏਗਾ

                                        (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਅੰਦਰੋਂ ਹਰ ਇਕ ਬੰਦਾ ਤਨਹਾ, ਉਤੋਂ ਸਭ ਦੇ ਯਾਰ ਬੜੇ ਨੇ
ਸੱਚ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਨਿਭਦੇ ਥੋੜੇ, ਝੂਠਾਂ ਦੇ ਅੰਬਾਰ ਬੜੇ ਨੇ

ਬਹੁਤੇ ਲੋਕੀਂ ਕਾਹਲੀ ਕਰਦੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਰਨ ਦੇ ਆਦੀ
ਫਿਰ ਵੀ ਟਾਵੇਂ ਮੰਜ਼ਿਲ ਪਾਉਂਦੇ ,ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੜੇ ਨੇ

ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ ਅਸੀਂ ਬਥੇਰੇ, ਕਿਤਿਓਂ ਕੋਈ ਚਾਨਣ ਲੱਭੇ
ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਕੁਝ ਸਿੱਖੀਏ, ਉੱਚੇ ਜੋ ਕਿਰਦਾਰ ਬੜੇ ਨੇ

ਪੁੱਠੇ ਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਵਰਤ ਕੇ ਜਿਹੜੇ ਮਾਇਆ 'ਕੱਠੀ ਕਰਦੇ
ਉਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਬਚ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਉਹ ਲੋਕੀਂ ਬਦਕਾਰ ਬੜੇ ਨੇ

ਰੋਕ ਨਾ ਸੱਕਿਆ ਕੋਈ ਏਥੇ, ਪਾਪ,ਜ਼ੁਲਮ ਤੇ ਹੇਰਾਫੇਰੀ
ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ  ਆਏ ,ਹੁਣ ਤੀਕਰ ਅਵਤਾਰ ਬੜੇ ਨੇ

ਤੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਜੇਕਰ ਆਇਆ ,ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਵਿਚ ਪੌਂਡ ਕਮਾਉਣਾ
ਮੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿੰਡ ਪਿਆਰਾ ,ਏਥੇ ਵੀ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਬੜੇ ਨੇ

                                        (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਫਿੱਕੇ ਫਿੱਕੇ ਹੋਏ ਰੰਗ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ
ਬਦਲ ਗਏ ਨੇ ਸਾਰੇ ਢੰਗ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ

ਜ਼ਹਿਰੀ ਹੋਇਆ ਫਿਰਦਾ ਏਥੇ ਹਰ ਕੋਈ
ਠੂੰਹੇਂ ਵਾਂਗੂੰ ਤਿੱਖੇ ਡੰਗ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ

ਅੱਜ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਰੇ ਥਾਈਂ ਪੈਂਠ ਬੜੀ
ਜਿਹੜੇ ਸੀਗੇ ਕੱਲ ਤੱਕ ਨੰਗ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ

ਵੰਡੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਧਰਮਾਂ,ਨਸਲਾਂ,ਜਾਤਾਂ ਨੇ
ਵੱਖਰੇ ਵੱਖਰੇ ਹੋਏ ਅੰਗ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ

ਅੱਤ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਬੁਰੇ ਅਤੇ ਬਦਮਾਸ਼ਾਂ ਨੇ
ਬੀਬੇ ਬੰਦੇ ਹੋ ਗਏ ਤੰਗ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ

ਏਥੋਂ ਦੀ ਕੋਈ ਰੁੱਤ ਅਸਾਂਨੂੰ ਰਾਸ ਨਹੀ
ਕਿਵੇਂ ਨਿਭਾਂਗੇ ਦੱਸੋ ਸੰਗ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ

              (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਅੱਖਰਾਂ ਭੁਲਾਵਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ
ਢਲੇ ਪਰਛਾਵਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ

ਮਿਲਾਂਗੇ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮਿਲੀਂ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਵਾਂਗ
ਐਵੇਂ ਹੀ ਦਿਖਾਵਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ 

ਅੱਜ ਕੱਲ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ
ਮਿੱਟੀ ਦਿਆਂ ਬਾਵਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ 

ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਹੈ ਲਿਹਾਜ਼ ਵੱਖਰੀ
ਪਰ ਫੋਕੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ

ਅਸੀਂ ਜਾਣ ਚੁੱਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬੀਤੀਆਂ
ਓਹਨਾਂ ਹਾਉਕੇ ਹਾਵਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ 

ਸੱਚ ਦੀਆਂ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਰਦਾ ਰਹੀਂ
ਝੂਠੇ ਸਿਰਨਾਵਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੀਂ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ

ਮਿਤੀ 10/11/12 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾ(ਰਜਿ)ਬੁਢਲਾਡਾ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੰਜਾਬੀ ਲੇਖਕ ਸਭਾ,ਪੰਜਾਬ ਦੁਆਰਾ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਸਮੇਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਸਕੂਲ,ਭਾਦੜਾ ਵਿਖੇ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਕਵੀ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ

http://www.youtube.com/watch?v=pZF8K__Ac3U&feature=youtu.be ਮੇਰੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਸੁਣਨ ਲਈ ਇਸ ਲਿੰਕ ਤੇ ਕਲਿਕ ਕਰੋ ਜੀ।

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕਲਮ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਬਣਦਾ ਦੇਖਿਆ
ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਅੰਗਿਆਰ ਬਣਦਾ ਦੇਖਿਆ

ਗਲੀਆਂ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਝਗੜਾ ਹੋ ਰਿਹਾ
ਇੱਟ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਦਾ ਦੇਖਿਆ

ਪਹਿਨਦੇ ਮੈਲੇ ਜਿਸਮ ਚਿੱਟਾ ਲਿਬਾਸ
ਝੂਠ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਬਣਦਾ ਦੇਖਿਆ

ਨੇਤਾ,ਅਫਸਰ ਤੇ ਗੁੰਡੇ ਰਲ ਗਏ
ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਪਰੀਵਾਰ ਬਣਦਾ ਦੇਖਿਆ

ਅਣਖ ਤੇ ਜ਼ਮੀਰ ਜਿੰਨਾ ਵੇਚਤੀ
ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਮੁਰਦਾਰ ਬਣਦਾ ਦੇਖਿਆ

ਕਲਗੀ ਲਾ ਬਦਮਾਸ਼ ਡੇਰੇ ਬਹਿ ਗਏ
ਰੱਬ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਬਣਦਾ ਦੇਖਿਆ

                   (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਉਹਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਮਿਰਾ ਕੋਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਚੱਲਿਆ

ਕੋਈ ਹਸਰਤ ਜਗਾ ਲੈਂਦਾ, ਮਿਰਾ ਕੋਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਚੱਲਿਆ

ਉਹਦੇ ਕਦਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਸਮਾਂ ਜੇ ਮੇਟ ਨਾ ਦਿੰਦਾ

ਮੈ  ਤੀਰਥ ਵੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ, ਮਿਰਾ ਕੋਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਚੱਲਿਆ

ਇਹ ਜੋ ਵੀ ਹਾਦਸੇ ਹੋਏ ਬੜੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੋਏ ਨੇ

ਕਿਵੇਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹਟਾ ਲੈਂਦਾ, ਮਿਰਾ ਕੋਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਚੱਲਿਆ

ਹਨੇਰੀ ਰਾਤ ਦੇ ਮੱਥੇ ਕਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਾ ਹੁੰਦੇ
ਕੋਈ ਦੀਪਕ ਜਗਾ ਲੈਂਦਾ ਮਿਰਾ ਕੋਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਚੱਲਿਆ

ਮਿਰੇ ਮੂਹਰੇ ਖਲੋਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸੈਨਾ ਕੌਰਵਾਂ ਵਾਲੀ

ਕਿਤੇ ਜੇਕਰ ਹਰਾ ਲੈਂਦਾ,ਮਿਰਾ ਕੋਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਚੱਲਿਆ

ਇਹਨਾਂ ਬਿਰਖਾਂ ਪਰਿੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਤਪਸ਼ ਨੇ ਰਾਖ ਕਰ ਦੇਣਾ

ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ,ਮਿਰਾ ਕੋਈ ਜ਼ੋਰ ਨਾ ਚੱਲਿਆ

                                 (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਦ ਵੀ ਉਸਦਾ ਖਤ ਪੜ੍ਹਿਆ ਪਛਤਾਏ ਹਾਂ

ਹਾਏ ਕਿਹੜੀ ਰੁੱਤੇ ਓਹਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ

 ਸਫਰ ਅਨੋਖਾ ਰਸਤੇ ਵਿੰਗੇ ਟੇਢੇ ਸੀ

ਤਾਂ ਹੀ ਪੈਰੀਂ  ਛਾਲੇ ਅਤੇ ਤਿਹਾਏ ਹਾਂ

ਫੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਲੜ ਜੇਕਰ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਦਾ

ਇਹ ਨਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਮਿਆਂ ਬੜੇ ਸਤਾਏ ਹਾਂ

ਪਰਖਣਗੇ ਜਰਵਾਣੇ ‘ਕੱਲਾ ਕਰ ਕਰ ਕੇ

ਏਸੇ ਖਾਤਿਰ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿਚ ਲਗਾਏ ਹਾਂ

ਸੋਹਲੇ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਨਿੱਤ ਹਰਿਆਲੀ ਦੇ

ਲੇਕਿਨ ਰੁੱਤਾਂ  ਕੜਬਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁਕਾਏ ਹਾਂ

ਕਦ ਸੁਲਝੇਗਾ ਤਾਣਾ ਜਿਹੜਾ ਉਲਝ ਗਿਆ

ਬਸ ਇਹਨਾਂ ਹੀ ਫਿਕਰਾਂ  ਮਾਰ ਮੁਕਾਏ ਹਾਂ

                  (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਮੈਂ ਤੱਕਿਆ ਅਸ਼ਿਕਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਵੀ ਹਾਉਕੇ ਭਰਦਿਆਂ ਤੱਕਿਆ

ਦਰਦ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦਿਆਂ ਤੇ ਜਰਦਿਆਂ ਤੱਕਿਆ

ਜਦੋਂ ਵੀ ਹਾਦਸਾ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੜਕ ਤੇ ਹੋਇਆ

ਉਹ ਮੰਜ਼ਿਰ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸੀ ਮਸਾਂ ਹੀ ਡਰਦਿਆਂ ਤੱਕਿਆ

ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਪਿਆਰ ਤੇ ਤਕਰਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਜਾਇਜ਼ ਹੀ ਹੁੰਦਾ

ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਹਰਦਿਆਂ ਤੱਕਿਆ

ਜੇ ਲੇਬਰ ਚੌਂਕ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਕਦੇ ਉਹ ਦੇਖੀਆਂ ਅੱਖਾਂ

ਜਿਹਨਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨ ਮੌਤੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਰਦਿਆਂ ਤੱਕਿਆ

ਇਹ ਮਾਨਵ ਆਪਣੀ ਹੀ ਜਾਤ ਦਾ ਅੱਜ ਬਣ ਗਿਆ ਵੈਰੀ

ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰਦਿਆਂ ਤੱਕਿਆ

                       (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਨਿੱਕੀ ਨਿੱਕੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਦਿਲ ਤੇ ਲਾ ਬੈਠੇ

ਸਾਰਾ ਦਰਦ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦਾ ਝੋਲੀ ਵਿਚ ਪਾ ਬੈਠੇ

ਜਿੰਨਾਂ ਖਾਤਿਰ ਕਦੇ ਜਾਨ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਲਾਈ ਮੈਂ

ਉਹ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗੈਰਾਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਜਾ ਬੈਠੇ

ਜੋ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਲੋੜ ਪੈਣ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਪਰਖ ਲਈਂ

ਵਕਤ ਆਉਣ ਤੇ ਉਹੀ ਦੋਸਤ ਢੇਰੀ ਢਾ ਬੈਠੇ

ਮੱਝ ਅੱਗੇ ਨਾ ਬੀਨ ਵਜਾਈਂ ਸਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ

ਗੀਤ ਪਿਆਰ ਦਾ ਉਹਦੇ ਮੂਹਰੇ ਐਵੇਂ ਗਾ ਬੈਠੇ

ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਥੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਜਿੱਤਣ ਦਾ

ਹੰਭ ਹਾਰ ਕੇ ਉਸੇ ਹੀ ਚੌਖਟ ਤੇ ਆ ਬੈਠੇ

                              (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕਦਮ ਜਦ ਡਗਮਗਾਏ ਤਾਂ ਸਹਾਰੇ ਭਾਲਦੇ ਰਹਿਣਾ

ਇਹਨਾਂ ਤਪਦੇ ਥਲਾਂ 'ਚੋਂ ਵੀ ਨਜ਼ਾਰੇ ਭਾਲਦੇ ਰਹਿਣਾ

ਹਨੇਰਾ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਵਕਤ ਨੂੰ ਅੱਜ ਲੋੜ ਚਾਨਣ ਦੀ

ਕੋਈ ਚੰਦ ਜੇ ਨਾ ਲੱਭਿਆ ਤਾਂ ਸਿਤਾਰੇ ਭਾਲਦੇ ਰਹਿਣਾ

ਜ਼ਮਾਨੇ ਜਦ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਤੁਰ ਗਏ ਪ੍ਰਦੇਸੀਆਂ ਬਾਰੇ

ਭਰੇ ਸਿਰਨਾਵਿਆਂ ਦੇ ਜੋ ਪਿਟਾਰੇ ਭਾਲਦੇ ਰਹਿਣਾ

ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਗਰਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਗੂੜ੍ਹੀ

ਮਗਰ ਮਹਿਫੂਜ਼ ਥਾਵਾਂ ਲਈ ਕਿਨਾਰੇ ਭਾਲਦੇ ਰਹਿਣਾ

ਸੁਲਗਦੀ ਜੋ ਦਿਲਾਂ ਅੰਦਰ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਚਿਣਗ ਯਾਰੋ

ਕਿਤੇ ਸ਼ੀਤਲ ਨਾ  ਹੋ ਜਾਏ  ਸ਼ਰਾਰੇ ਭਾਲਦੇ ਰਹਿਣਾ

                                (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਹੁਤ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਖੋਟ, ਭਰੋਸਾ ਕੋਈ ਨਾ

ਹਮਦਰਦੀ ਦੀ ਤੋਟ, ਭਰੋਸਾ ਕੋਈ ਨਾ

ਦੁਨੀਆਂ ਵੱਸਦੀ ਰੱਸਦੀ ਢੇਰ ਬਾਰੂਦਾਂ ਤੇ

ਬਾਂਦਰ ਹੱਥ ਰਿਮੋਟ ,ਭਰੋਸਾ ਕੋਈ ਨਾ

ਡਾਕੂ,ਗੁੰਡੇ,ਕਾਤਿਲ ਖੁੱਲੇ ਫਿਰਦੇ ਨੇ

ਸਭ ਨੂੰ ਖੁੱਲੀ ਛੋਟ, ਭਰੋਸਾ ਕੋਈ ਨਾ

ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਿਚ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਮਨ ਡਰਿਆ ਹੈ

ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਵਿਚ ਬੋਟ, ਭਰੋਸਾ ਕੋਈ ਨਾ

ਇਕ ਲੀਡਰ ਨੇ ਜਿੱਤਣਾ ਬਾਕੀ ਹਾਰਨਗੇ

ਕੀਹਦੀ ਕੀਹਨੂੰ ਵੋਟ,ਭਰੋਸਾ ਕੋਈ ਨਾ

ਪੱਥਰ ਵੱਜਿਆ ਬੇਗਾਨੇ ਦਾ ਜ਼ਰ ਲੈਂਦੇ

ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਚੋਟ,ਭਰੋਸਾ ਕੋਈ ਨਾ

ਹਰ ਕੋਨੇ ਵਿਚ ਡੰਕਾ ਵੱਜੇ ਸਿਆਸਤ ਦਾ

ਅਫਸਰੀਆਂ ਨਾ ਘੋਟ,ਭਰੋਸਾ ਕੋਈ ਨਾ

ਉਲਝ ਗਈ ਹੈ ਤਾਣੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਗੜ ਗਿਆ

ਕਦ ਆਊਗਾ ਲੋਟ,ਭਰੋਸਾ ਕੋਈ ਨਾ

                                     (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਉਹ ਜੇਕਰ ਬਾਵਫਾ ਹੁੰਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਸੀ
ਮੇਰੀ ਤਕਦੀਰ ਦਾ ਫਿਰ ਤਾਂ ਸਿਤਾਰਾ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਸੀ

ਮੇਰੇ ਸਾਹਵੇਂ ਕੋਈ ਸੋਨੇ ਤਰਾਂ ਭਾਵੇਂ ਚਮਕ ਜਾਂਦਾ
ਬਿਨਾਂ ਉਸਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਸੀ

ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਕਿਤੇ ਮੌਸਮ ਅਗਰ ਇਹ ਰੁਖ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ
ਮੇਰੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਸੀ

ਚਿਣਗ ਕੋਈ ਸੁਲਗ ਜਾਂਦੀ ਇਸ਼ਕ ਬੇਮੌਤ ਨਾ ਮਰਦਾ
ਇਹਨਾਂ ਅੱਖਾ ‘ਚ ਫਿਰ ਜਗਦਾ ਸ਼ਰਾਰਾ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਸੀ

ਮੇਰੇ ਅਰਮਾਨ ਜੇ ਔਝੜ ਜਿਹੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਨਾ ਪੈਂਦੇ
ਮੇਰੀ ਝੋਲੀ ‘ਚ ਸੱਧਰਾਂ ਦਾ ਪਿਟਾਰਾ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਸੀ

ਤੇਰੇ ਕੋਲੇ ਜੇ ਨਾ ਹੁੰਦੇ ਕਿਤੇ ਹਥਿਆਰ ਠੱਗੀ ਦੇ
ਤਾਂ ਫਿਰ ਜਿੱਤਾਂ ਤੇ ਹਾਰਾਂ ਦਾ ਨਤਾਰਾ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਸੀ

                                (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਗੁੱਸਾ ,ਡਰ,ਪਛਤਾਵਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ
ਦੂਰ ਤੀਕਰ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਵੀਰਾਨੀਆਂ

ਵਾਂਗ ਸੂਲਾਂ ਚੁਭ ਰਹੀ ਵਗਦੀ ਹਵਾ
ਮੌਸਮਾਂ ਵਿਚ ਅਜ਼ਬ ਨੇ ਸ਼ੈਤਾਨੀਆਂ

ਫੁੱਲ ਵਿਛਾਏ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਸਤੇ
ਸਾਡੇ ਹਿੱਸੇ ਕੰਡੇ ਕਿਉਂ ਹੈਰਾਨੀਆਂ

ਗੈਰਾਂ ਦੇ ਵਾਂਗੂੰ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਤੱਕਦੀਆਂ
ਜੂੰਹਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਬੇਗਾਨੀਆਂ

ਬਿਨ ਕਸੂਰੋਂ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਮੜ੍ਹੇ
ਮੈਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਫੇਰ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨੀਆਂ

                          (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤੇਰੇ ਗਲ ਜੋ ਪੈ ਗਿਆ ਪਊ ਵਜਾਉਣਾ ਢੋਲ

ਬਸਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿੰਦਗੀ ਕਰਨਾ ਪੈਣਾ ਘੋਲ

ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਕੌੜਾ ਕਰਦੇ ਲੋਕ

ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬੋਲਦੇ ਇਸ ‘ਚੋਂ ਮੰਦੇ ਬੋਲ

ਵਿਹਲੇ ਰਹਿਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹਰ ਬੰਦੇ ਦਾ ਸ਼ੌਂਕ

ਕੰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਬੇਕਾਰ ਹੈ ਇਹ ਜੀਵਨ ਅਨਮੋਲ

ਸੱਚਾ ਵਣਜ ਵਿਪਾਰ ਹੀ ਫਿਰ ਦੇਵੇਗਾ ਲਾਭ

ਹੱਟ ਤੇ ਬਹਿਕੇ ਤੋਲੀਏ ਪੂਰਾ ਜੇਕਰ ਤੋਲ

ਸਾਗਰ ਛੱਲਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਰਹਿਣਾ ਪੈਣਾ ਸ਼ਾਤ

ਬੇੜੀ ਉਸਦੀ ਡੁਬਦੀ ਜਿਹੜਾ ਜਾਵੇ ਡੋਲ

ਘੁੰਮ ਘੁੰਮਾ ਕੇ ਆਦਮੀ ਪਹੁੰਚੇ ਸਿਵਿਆਂ ਵਿਚ

ਤਾਹੀਂ ਸ਼ਾਇਦ ਆਖਦੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੋਲ

                     (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਰੁੱਸਵਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ 

 ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਬੇਵਫਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਿਲ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਹੰਢਾ ਲਈਆਂ

 ਜੱਗ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਜੋ ਪਰਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

ਜਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਐਸ਼ਾਂ ਤੇ ਅਰਾਮ ਜਿਹੜਾ ਮਾਣਿਆ

 ਵੱਡਿਆਂ ਜੋ ਕੀਤੀਆਂ ਕਮਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

ਸੋਨੇ ਰੰਗੇ ਪਲ ਤੇ ਰੰਗੀਨ ਜਿਹੀਆਂ ਘੜੀਆਂ

 ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਜੋ ਗਵਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

ਬਾਗ ਵਿਚ ਮਾਲੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤਾਂ ਸੀ ਮਗਰ

 ਧੁੱਪਾਂ ਨੇ ਜੋ ਡਾਲੀਆਂ  ਸੁਕਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

ਫੈਸਲੇ ਉਡੀਕਦਿਆਂ ਮੁੱਦਤਾਂ ਜੋ ਬੀਤੀਆਂ

 ਕੋਰਟਾਂ ‘ਚ ਜੁੱਤੀਆਂ ਘਸਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਸਿਲਾ ਇਹੋ ਮਿਲਿਆ

 ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

                  (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਖਤਰੇ ਬੜੇ ਨੇ ਮੋਰਚੇ  ਬੰਕਰ ਬਣਾ ਲਈਏ

ਅਪਣੀ ਹਿਫਾਜਤ ਲਈ ਕੋਈ ਖੰਜਰ ਬਣਾ ਲਈਏ

ਮਿਲਣਾ ਨਹੀਂ ਸਕੂਨ ਹੁਣ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਤੇ

ਆਪਣੇ ਜਿਹਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੰਦਿਰ ਬਣਾ ਲਈਏ

ਕਿਧਰੇ ਨਹੀਂ ਜੇ ਹੋਰ ਜਾਣਾ  ਕਿਤੇ ਅਸੀਂ

ਘਰ ਨੂੰ  ਹੀ ਇਕ ਦਿਲਕਸ਼ ਜਿਹਾ ਮੰਜ਼ਰ ਬਣਾ ਲਈਏ

ਖਿੜਨੇ ਨਹੀਂ ਏਥੇ  ਕੋਈ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਨਾ ਸਹੀ

ਦਿਲ ਦੀ ਧਰਤ ਨੂੰ ਕਾਸਤੋਂ ਬੰਜਰ ਬਣਾ ਲਈਏ

ਦਿੱਤੀ ਨਾ ਪੇਸ਼ ਜਾਣ ਜਦ ਕਾਲੇ ਹਨੇਰਿਆਂ

 ਜਗਦੀ ਜੋਤ ਇਕ ਆਪਣੇ ਮਨਾ ਅੰਦਰ ਬਣਾ ਲਈਏ

                         (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੂਰਜ ਹੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਰੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਰਾਤ ਹਨੇਰੀ ਖਤਮ ਜਾ ਹੋਈ

ਬੂਹੇ ਆਣ ਖਲੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਫੈਲੇ ਵਿੱਦਿਆ ਚਾਨਣ ਹੋਇ

ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਉਸਦੇ ਵਿਹੜੇ ਚਾਨਣ ਖਿੜਨਾ

ਜਿਸ ਰੂਹ ਅੰਦਰ ਬੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਜਦ ਅੰਬਰ ਵਿਚ ਬੱਦਲ ਛਾਏ

ਵਿਰਲਾਂ ਥਾਣੀਂ ਚੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਹਾਕਮ ਨੰਗਾ ਹੋਇਆ

ਜਦ ਵੀ ਓਸ ਲਕੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਨ੍ਹੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕਾਹਤੋਂ ਡਰੀਏ

ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨਰੋਇਆ ਚਾਨਣ

             (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਰੰਗ ਜ਼ਮਾਨੇ ਬਦਲਿਆ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ ਚਾਲ
ਫੋਕੀ ਚੌਧਰ ਵਾਸਤੇ ਕਰਦੇ ਲੋਕ ਪਲਾਲ

ਧੀਆਂ ਸਹੁਰੇ ਤੋਰੀਆਂ ਤੋਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀਂ ਪੁੱਤ
ਵਿਚ ਬੁਢਾਪੇ ਝੂਰਦਾ ਕੋਈ ਨਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਲ

ਪੈਲਿਸ ਦੇ ਵਿਚ ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਬਦਲੇ ਸਾਰੇ ਢੰਗ
ਧੀ ਜਵਾਈ ਪਿਉ ਪੁੱਤ ਨੱਚਦੇ ਨਾਲੋ ਨਾਲ

ਚਰਖਾ ਦਾਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸੁੱਟਿਆ ਵਿਚ ਸਟੋਰ
ਤਿੰਨੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਗੁੰਮ ਨੇ ਤੱਕਲਾ,ਚਰਮਖ,ਮਾਹਲ

ਕਰਜੇ਼ ਹੇਠ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਨਾ ਲੱਭਿਆ ਕੋਈ ਹੱਲ
ਅੰਦਰ ਵੜ ਕੇ ਲੈ ਲਿਆ ਫਾਹਾ ਪੱਖੇ ਨਾਲ

ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰੀ ਰੱਖ ਲੈ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦਾ ਰਾਜ਼
ਕੋਈ ਨਾ ਪਰਦੇ ਢੱਕਦਾ ਦਿੰਦੇ ਗੱਲ ਉਛਾਲ

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਦਾ ਹੱਸਦਾ ਰਹੀਂ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਰਹੀਂ

ਗੀਤ ਲਿਖਦਾ ਰਹੀਂ ਗੁਣਗੁਣਾਉਂਦਾ ਰਹੀਂ

ਤਪ ਰਹੀ ਹੈ ਇਹ ਧਰਤੀ ਬੜੀ ਦੇਰ ਤੋਂ

ਬਣ ਕੇ ਸਾਵਣ ਦਾ ਬੱਦਲ ਤੂੰ ਛਾਉਂਦਾ ਰਹੀਂ

ਇਹ ਹਨੇਰੇ ਮਿਟਣ ਤੇ ਵਧੇ ਚਾਨਣਾ

ਬਣ ਕੇ ਸੂਰਜ ਸਦਾ ਫੇਰੀ ਪਾਉਂਦਾ ਰਹੀਂ

ਜਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀਂ ਤੁੰ ਭੁੱਲ ਹੀ ਨਾ ਜਾਵੀਂ ਕਿਤੇ

ਬਚਪਨੇ ਦੀ ਗਲੀ ਪਿੰਡ ਆਉਂਦਾ ਰਹੀਂ

ਭਾਵੇਂ ਹੈ ਜਿੰਦਗੀ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਸਫਰ

ਸਹਿਜੇ ਸਹਿਜੇ ਕਦਮ ਤੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਰਹੀਂ

ਜਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਨਣ ਦੀ ਲੋਅ ਨਾ ਮਿਲੀ

ਉਂਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਂਦਾ ਰਹੀਂ

ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਮੁਹੱਬਤ

ਮੁਹੱਬਤ ਉਂਜ ਤਾਂ ਦਰਾਂ ਤੇ ਦੀਵੇ ਬਾਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ
ਪਰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਵਸਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ


ਜੀਵਨ ਜਾਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਰਨ ਨੂੰ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ
ਕੋਈ ਆਰਜ਼ੂ ਸਦਾ ਕਬਰ ਤੱਕ ਨਾਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ


ਆਲਮ ਬੇਰੁਖੀ ਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਲ ਤੇ ਹੰਢਾ ਲਿਆ
ਬਦਨਸੀਬੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੰਗ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪਾਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ


ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਹੀ ਕਰੀਏ ਤੁਰ ਗਏ ਪ੍ਰਦੇਸੀਆਂ ਉੱਤੇ
ਯਾਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਐਵੇਂ ਹੀ ਕਈ ਕਈ ਸਾਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ


ਅਸਲੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰਨਾ ਰੋਜ਼ ਪੈਂਦਾ ਹੈ
ਖੁਸ਼ੀ ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਵਕਤ ਪਾਸਾ ਟਾਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ


ਸਾਨੂੰ ਰਾਸ ਨਾ ਆਈ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਬਣਤਰ
ਕੋਝੀ ਤਪਸ਼ ਇਸਦੀ ਹਰ ਨਜ਼ਾਰਾ ਗਾਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਮੌਸਮ

ਮੌਸਮ ਇਹ ਓਦੋਂ ਜਿਹਾ ਮੌਸਮ ਨਹੀਂ

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਮਹਿਕਦਾ ਗੁਲਸ਼ਨ ਨਹੀਂ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਜੋੜੀਏ ਕੁਝ ਪਲ ਸਕੂਨ 

ਲੱਭੀਏ ਦਰ ਜਿਸ ਜਗ੍ਹਾ ਮਾਤਮ ਨਹੀਂ

ਆਪਣਿਆ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਇੰਜ ਕਿਉਂ ਕਹਾਂ

ਆਦਮੀ ਹਾਂ ਆਮ ਮੈਂ ਗੌਤਮ ਨਹੀਂ 

ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਲੱਭਾਂਗੇ ਜੁਗਨੂੰ ਦੋਸਤੋ 

ਨ੍ਹੇਰਿਆਂ ਸੰਗ ਖਹਿਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ

ਤਾਜ ਇਕ ਉਸਰੇਗਾ ਆਪਣੇ ਵਾਸਤੇ 

ਕੌਣ ਕਹਿੰਦੈ ਆਪਣੀ ਇਹ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹੇ ਸ਼ਾਇਰ ਹੁਣ ਲੀਡਰਾਂ ਤੇ ਅਫਸਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ
ਰਿਸ਼ਵਤਾਂ ਦੇ ਅੱਡਿਆਂ ਤੇ ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ


ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਨਜ਼ਾਇਜ ਪੈਸਾ ਪਹੁੰਚਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ
ਉਹਨਾਂ ਚੋਰ ਮੋਰੀਆਂ ਤੇ ਬਣਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ


ਮਣਾਂ ਮੂੰਹੀਂ ਕਾਲਖਾਂ ਰੱਖਦੇ ਦਿਲਾਂ ਅੰਦਰ ਕਿਵੇਂ
ਢੌਂਗ ਸਭ ਬਣਾਏ ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ


ਤਕੜਾ ਬੰਦਾ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਕਨੂੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਖਰੀਦ
ਅਦਾਲਤਾਂ,ਜਮਾਨਤਾਂ ਤੇ ਘੁਣਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ


ਖੋਤਿਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਇਕੋ ਮੁੱਲ ਇਹਨੀਂ ਦਿਨੀ
ਲੱਭ ਕੇ ਕੁਝ ਵੱਖਰੇ ਜਹੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ


ਮਿਹਨਤੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਏਦਾਂ ਦਸ਼ਾ ਬਿਆਨ ਕਰ
ਪੈਰੀਂ ਛਾਲੇ ਤਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਛਿਲਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ


ਜਲਸੇ ਜਲੂਸ ਮਰਨ ਵਰਤ ਤੇ ਹੜਤਾਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ
ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਚ ਜਨਮੇ  ਸ਼ਸ਼ਤਰਾਂ  ਦੇ ਨਾਮ ਲਿਖ


                                     (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗਜ਼ਲ

ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਬਹਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਫਿਰ ਕਦੀ

ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਡਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਫਿਰ ਕਦੀ

ਹਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ ਖੁਦਗਰਜ਼ੀ ਤੋਂ

ਸੱਚੇ ਸੁੱਚੇ ਪਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਫਿਰ ਕਦੀ

ਗੁੰਡਾ ਗਰਦੀ ਸਭ ਪਾਸੇ ਹੈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਣੀ

ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਫਿਰ ਕਦੀ

ਲੂਣ,ਤੇਲ ਤੇ ਸਿਰ ਦੀ ਛੱਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ

ਕੋਠੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਫਿਰ ਕਦੀ

ਪੈਸੇ ਖਾਤਿਰ ਕਰੀਏ ਕੰਮ ਦੋ ਨੰਬਰ ਦਾ

ਸੱਚੇ ਵਣਜ਼ ਵਿਪਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗੇ ਫਿਰ ਕਦੀ

23 ਮਾਰਚ ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ

ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਨਕਲਾਬ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੀਭਾਸ਼ਾ:

"ਇਨਕਲਾਬ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਖੂਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਜਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਵਿਚ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਹੈ।ਉਹ ਬੰਬ ਅਤੇ ਪਿਸਤੌਲ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨਹੀ ਹੈ।ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਵਸਥਾ,ਜੋ ਖੁੱਲੇ ਤੌਰ ਤੇ ਅਨਿਆਂ ਅਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫੀ ਉਪਰ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ,ਬਦਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।ਇਨਕਲਾਬ ਤੋਂ ਸਾਡਾ ਮਤਲਬ ਇਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੇ ਘਾਤਕ ਖਤਰਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਸਰਵਹਾਰਾ ਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵ ਸੰਘ ਮਾਨਵ ਜਾਤੀ ਨੂੰ ਪੂੰਜੀਵਾਦ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸਾਮਰਾਜਵਾਦੀ ਯੁੱਧਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬਰਬਾਦੀ ਅਤੇ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕੇ"