ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸਾਰੇ ਦਰਿਆ ਕਲ੍ਹ ਕਲ੍ਹ ਕਰਕੇ ਵਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ
ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਕਸਰ ਦੀਵੇ ਜਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ
ਦੇਖਣ ਵਾਲੀ ਸੀ ਇਹ ਪੁਰਖੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਬਾਬਰ,ਅਬਦਾਲੀ ਤੇ ਗੌਰੀ ਆਏ ਬਹੁਤੇਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਲੜ੍ਹਦੇ ਖਹਿੰਦੇ ਹੁੰਂਦੇ ਸੀ

ਭਾਰਤ ਹੋਇਆ ਭਾਵੇਂ ਜਦੋਂ ਅਧੀਨ ਫਰੰਗੀ ਦੇ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਵੀ ਉੱਚੇ ਬਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਦੋਸਤ ਉਹਨਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਖੇ ਸੀ ਜੋ
ਜਿਹੜੇ ਦਿਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਕਸਰ ਲਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਖੇਡਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਲੋਕੀਂ ਵੱਡੇ ਸੀ ਜਿਗਰੇ ਵਾਲੇ
'ਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਭਲਵਾਨ ਜਿੱਤਦੇ ਢਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਮੌਸਮ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਬੇਕਿਰਕਾ
ਲੋਕੀਂ ਝੱਖੜ ਝੋਲੇ ਹੱਸਦੇ ਸਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

 ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਿਓਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੰਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਵੀ ਆਪਣਾ ਘਰ-ਬਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਕਲੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਅਜੀਬ ਸਾਂਝ

ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਵੀ ਆਖਦੇ ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਸੂਹਾ ਗੁਲਾਬ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੋੜਦਾ ਕੋਈ

ਦਿਲ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਵੀ ਏਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਔਝੜ ਰਾਹਾਂ ਭਟਕਣ ਰਾਹੀ ਜਿਸ ਵੇਲੇ

ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਓਦੋਂ ਝੰਡਾ ਬਰਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ

ਉੱਚ-ਦਰਜਾ ਜਿੰਨਾ ਦਾ ਕਿਰਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਫਸਲਾਂ ਝੂਮਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

ਵਿਹੜੇ ਅੰਦਰ ਕਲੀਆਂ ਮਹਿਕਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

ਸੁਬਹ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਉਗਮਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 

ਚੌਗਿਰਦੇ ਚਿੜੀਆਂ ਚਹਿਕਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

ਕੋਨਾ ਕੋਨਾ ਖੁਸਬੂ ਹੋਵੇ ਸਾਰੀ ਬਸਤੀ 

ਬਾਲਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਟਹਿਕਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਛੱਡਕੇ ਲੋਕੀਂ ਹਰ ਪੋਥੀ ਦਾ

ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਜੇਕਰ ਪਰਤਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

ਭਾਈਚਾਰਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲੇ ਏਦਾਂ

ਸਾਰੇ ਸਮਝਦਾਰੀਆਂ ਵਰਤਣ ਰੌਣਕ ਹੋਵੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਇਕੱਲਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਹਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਗੁਆਚੇ ਜੋ ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਮੈਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਇਹ ਕੈਸੀ ਜੰਗ ਹੈ ਜੋ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵੀ ਹਾਰ ਬਣਦੀ ਹੈ

ਯੁੱਗਾਂ ਤੋਂ ਲੱਭਦਾਂ ਉੱਤਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਇਨਾਇਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਤੋਂ

ਬੜੇ ਧਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਜਦੋਂ ਵੀ ਖੇਤ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂ ਮਲ੍ਹਿਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਉੱਤੇ

ਅਜੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲਿਖਣਾ ਹੈ ਦੁਬਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਕਹਾਣੀ ਤੁਰ ਗਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪਾਉਣੀ ਹੋ ਗਈ ਆਦਤ

ਮੈਂ ਕਰਦਾਂ ਗੁਫ਼ਤਗੂ ਮੰਜ਼ਰ ਨਿਆਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗੀ ਕਦੋਂ ਇਹ ਆਰਜ਼ੂ ਮੇਰੀ 

ਦਿਨੇ ਮੈਂ ਫੁੱਲ ਕਲੀਆਂ ਰਾਤ ਤਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

ਅਧੂਰੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਇਬਾਰਤ ਲਿਖਦਿਆਂ ਮੈਥੋਂ

ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਜੜ੍ਹਨ ਲਈ ਅਲਫਾਜ਼ ਭਾਰੇ ਭਾਲਦਾ ਰਹਿੰਨਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਏਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਮੌਸਮ ਬਹੁਤੇ ਚੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਮਹਿਕਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਮਿੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਮੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਬਚਪਨ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ ਚੇਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ

ਓਦੋਂ ਸਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਗ਼ਮ ਵੀ ਕਿੱਲੀ ਟੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਬੇਰਸ ਨੀਰਸ ਬੇਰੰਗ ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੋਈ ਵੀ

ਰੀਝਾਂ ਸੱਧਰਾਂ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਪਨੇ ਰੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਅਲੜ੍ਹ ਉਮਰੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਵਗਣਾ ਠੰਡੀਆਂ ਪੌਣਾਂ ਦਾ

ਇਸ਼ਕ ਹਕੀਕੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਅੰਦਰ ਉਹ ਪਲ ਡੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

ਹੇਰਾ ਫੇਰੀ ਜੋ ਵੀ ਕਰਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣਦਾ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਰੇ ਬਹੁਤੇ ਚਿੱਟੇ ਨੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਸੀ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਿਹੜੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਈ ਖੰਡਾ ਬਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਉਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੈ ਕਾਹਤੋਂ ਹੁਣ ਸੰਨਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਰਹਿਬਰਾਂ ਤੋਂ ਆਸ ਕੀਤੀ ਸੀ ਬੜੀ ਲੋਕਾਂ ਕਦੇ

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕੇਵਲ ਦਾਲ ਆਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ ਉੱਡਿਆ ਹੈ ਸਹਿਜ਼ ਸੰਜ਼ਮ ਏਸ 'ਚੋਂ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੁਣ ਰਾਕਟਾਂ ਵਰਗੀ ਫਰਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਪੌਣਾਂ ਅੰਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ

ਸਾਵਣ ਭਾਦੋਂ ਸੀ ਕਦੇ ਜਿਹੜਾ ਛਰਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਉਲਝਿਆ ਹੈ ਆਦਮੀ ਵਣਜਾਂ ਦੇ ਐਸੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ

ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੋੜ ਤੇ ਘਾਟਾ ਹੀ ਘਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

ਵਕਤ ਹੋਏ ਖੌਲਿਆ ਕੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਓਂ ਨਹੀਂ

ਹੁਣ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਜਵਾਰ-ਭਾਟਾ ਸਿਰਜਣਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)



ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤਪਦੀ ਗਰਮੀ ਠਰਦੀ ਸਰਦੀ ਹਰ ਮੌਸਮ ਵਰਦਾਨ ਜਿਹਾ

ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਹਰ ਵਰਤਾਰਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਭਗਵਾਨ ਜਿਹਾ

ਹਰ ਵੇਲੇ ਹੀ ਰਿੜ੍ਹਦੀ ਤੇ ਗਿੜ੍ਹਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਧਰਤੀ

ਸਭ ਦਾ ਏਥੇ ਆਉਣਾ ਰਹਿਣਾ ਤੇ ਜਾਣਾ ਮਹਿਮਾਨ ਜਿਹਾ

ਜਦ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਆਣ ਸਤਾਏ ਯਾਦ ਕਿਸੇ ਹਮਸਾਏ ਦੀ

ਓਦੋਂ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਲੱਗਦਾ ਅੱਧਮੋਏ ਅਰਮਾਨ ਜਿਹਾ

ਨਿੱਤ ਹਾਦਸੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਮੰਜ਼ਰ ਦੇਖ ਕਲੇਜੇ ਧੂਹ ਪੈਂਦੀ

ਚੋਗਿਰਦੇ ਦਾ ਹਰ ਕੋਨਾ ਹੀ ਫਿਰ ਜਾਪੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਜਿਹਾ

ਜਿਥੇ ਮਰਦੀ ਮਾਨਵਤਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾ ਢਾਰਸ ਹੋਵੇ 

ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਜੂਹਾਂ ਦਾ ਵੀ ਦਰਜਾ ਕੂੜੇਦਾਨ ਜਿਹਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹੱਸਣ ਵਾਂਗੂੰ ਕਦੇ ਕਦਾਈਂ ਰੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

ਅੰਤਰ ਮਨ ਦੇ ਸਭ ਐਬਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਖਿੜੀਏ

ਪਰ ਕੁਝ ਮੌਕੇ ਆਉਂਦੇ ਪੱਥਰ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ 

ਕੌੜ ਕੁਸੈਲੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣਾਂ ਬੜਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਭਾਵੇਂ

ਚੰਗੇ ਗੁਜ਼ਰੇ ਵਕਤਾਂ ਅੰਦਰ ਖੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

ਕੱਲਮ ਕੱਲੇ ਬੰਦੇ ਕੋਲੋਂ ਦਰਦ ਵੰਡਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਹੌਲਾ ਕਰ ਕੇ ਭਾਰ ਗ਼ਮਾਂ ਦਾ ਢੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

ਅੜਕ ਵਹਿੜਕਾ ਉਮਰੋਂ ਟੱਪਿਆ ਡਾਢੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ

ਅੱਲੜ ਉਮਰੇ ਉਸਨੂੰ ਹਲ ਤੇ ਜੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

ਇੱਕੋ ਮੰਤਰ ਜੀਵਨ ਅੰਦਰ ਫੇਰ ਬੁਲੰਦੀ ਹਾਸਲ ਹੋਣੀ

ਤਪਦੀ ਧੁੱਪੇ ਯਾਰੋ ਮੁੜ੍ਹਕਾ ਚੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਫੁੱਲ ਬੂਟੇ ਤਾਂ ਯਾਰ ਬਥੇਰੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ 

ਫਿਰ ਵੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੇਮੀ ਠੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ

ਬੜੀ ਕਮਾਈ ਕਿਰਸਾਨਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ

ਤਾਹੀਂ ਗਲ਼ ਵਿਚ ਪਾਏ ਪੁਰਾਣੇ ਝੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ

ਕਿੰਨਾ ਔਖਾ ਔਖਾ ਵਕਤ ਲੰਘਾਇਆ ਮੈਂ ਯਾਰੋ

ਕਾਲੇ ਵਾਲ ਨਾ ਧੁੱਪਾਂ ਅੰਦਰ ਬੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ

ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੱਤਾ ਦਾ ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਦੇਖੋ ਜੀ

ਹਾਕਮ ਨੇ ਵਰਤੇ ਜੋ ਬੰਦੇ ਢੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ

ਸਮਝ ਲਿਆ ਮੈਂ ਚਾਰਾਜੋਈ ਕਰਨੀ ਪੈਣੀ ਹੈ

ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਹੋਏ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਅਸੀਂ ਹਾਜ਼ਰੀ ਭਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਮਸਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿੱਘੇ

ਕਦੇ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਗੇ ਠਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਸੁਬ੍ਹਾ ਸਵੇਰੇ ਨ੍ਹਾ ਧੋ ਕੇ ਜਦ ਕੰਮ ਤੇ ਜਾਈਏ

ਇਉਂ ਜਾਪੇ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਘਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਦੋ ਪੈੱਗ ਲਾ ਲਈਏ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਮੌਜਾਂ ਨੇ

ਲਹਿ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਕੋਈ ਬਹੁਤੀ ਵੱਡੀ ਸਾਡੀ ਹਸਤੀ ਹੈ ਨਹੀਂ

ਏਥੋਂ ਚੁੱਕੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਏਥੇ ਧਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਸਭ ਦੇ ਸਫ਼ਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗਾਥਾ

ਜਿਹੜੇ ਦਰ ਤੋਂ ਆਏ ਓਸੇ ਦਰ ਚੱਲੇ ਹਾਂ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹਾਕਮ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ ਪਰਜਾ ਭੋਗੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

ਦਾਤਾ ਦੇਵੀਂ ਥੋੜੀ ਬਹੁਤ ਸੁਮੱਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

ਠੰਡੀ ਠੰਡੀ ਛਾਵੇਂ ਬਹਿਣਾ ਸਾਰੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ

ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਤੱਕਣਾ ਚਾਹੇ ਸੁੱਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

ਬਾਬੇ ਦੀ ਬਾਣੀ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਔਰਤ ਉੱਤਮ ਹੈ

ਫਿਰ ਵੀ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕੀਂ ਕਾਹਤੋਂ ਪਰਖਣ ਕੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

ਵਿਰਲੇ ਟਾਂਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ

ਨੇਕੀ ਕਰਦੇ ਜਿਹੜੇ ਛੱਡਕੇ ਸਾਰੇ ਸੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

ਨਫ਼ਰਤ ਗੁੱਸਾ ਲਾਲਚ ਤਿੰਨੇ ਬਹੁਤੇ ਮਾੜੇ ਨੇ

ਕੁਦਰਤ ਕਿੱਦਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਇਹਨਾਂ ਭੁੱਖਾਂ ਨੂੰ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਜਿਹੜੇ ਲੋਕੀ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠਾਂ ਖੜ੍ਹ ਫੋਟੋ ਖਿੱਚਵਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਉਹੀ ਆਖਿਰ ਠੇਕਾ ਲੈ ਕੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਵਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਲੀਡਰ ਸੌਦਾ ਕਰਦੇ ਐਸਾ ਰਾਸ ਬਹੇ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੋ ਉਲਟ ਹੈ ਚੱਲਦਾ ਓਸੇ ਨੂੰ ਮਰਵਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਨੇੜੇ ਜਦ ਵੀ ਚੋਣ ਹੈ ਆਉਂਦੀ ਓਦੋਂ ਸਾਡੇ ਨੇਤਾ-ਗਣ

ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਕੇ ਵਾਅਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਬਹੁਤੇ ਸ਼ਾਇਰ ਲਿਖ ਲੈਂਦੇ ਨੇ ਸ਼ਿਅਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹਿਰਾਂ ਅੰਦਰ

ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਫ਼ਲ ਸਾਹਵੇਂ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਸ਼ਰਮਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਕੲੀ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਸੋਹਲੇ ਗਾਉਂਦੇ ਅਕਸਰ

ਜੇਲਾਂ ਤੇ ਫਾਂਸੀ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਸੁਣ ਲੇਕਿਨ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਨੇ

ਲੋਕਾਂ ਅੰਦਰ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝਾਂ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਕਾਇਮ 

ਮਾੜੇ ਅਨਸਰ ਤਾਂ ਵੀ ਦੰਗੇ ਆਏ ਦਿਨ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਸੁਨੇਹਾ ਮੈਂ ਇਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਮੁਹੱਬਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

ਕਿ ਤੋੜੇ ਜੋ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਹਿਮਾਕਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

ਬੜੀ ਘਟੀਆ ਪਿਰਤ ਹੁਣ ਪੈ ਗਈ ਧੋਖੇ ਫਰੇਬਾਂ ਦੀ

ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਰਦ ਨਾ ਹੋਵੇ ਸ਼ਰਾਰਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

ਇਹ ਸੱਤਾ ਦੇ ਦਲਾਲਾਂ ਦੇ ਬੜੇ ਖੂੰਖਾਰ ਨੇ ਤੇਵਰ

ਕਦਮ ਵੀ ਫੂਕ ਕੇ ਧਰਨਾ ਬਗਾਵਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

ਬੜੀ ਲੰਮੀ ਲੜਾਈ ਹੋਏਗੀ ਕਿਰਦਾਰ ਦਿੱਸਣਗੇ

ਓਦੋਂ ਵੈਰੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਨਾਖਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਕਤ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਕਦੇ ਸੰਜੀਦਗੀ ਮੰਗੇ

ਤਕਾਜ਼ਾ ਵੀ ਸਹੀ ਰੱਖਣਾ ਨਜ਼ਾਕਤ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਚੌਗਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੇ ਡਰ ਬੈਠੇ ਨੇ

ਬੇਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਤੇ ਸ਼ੰਕਾ ਦਰ ਦਰ ਬੈਠੇ ਨੇ

ਗੈਰਯਕੀਨੇ ਜਿਹੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਝੜੀ ਹੈ

ਮੌਸਮ ਤਾਂ ਬੇ-ਕਿਰਕੇ ਸਾਡੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਨੇ ।

ਛਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਬੇ-ਨੂਰੀ ਚਿਹਰਿਆਂ ਉੱਤੇ

ਲੋਕੀਂ ਸੱਤਾ ਦੇ ਝੰਬੇ ਘਰ ਘਰ ਬੈਠੇ ਨੇ

ਬੇਵਫਾਈ ਚੇਤੇ ਹੈ ਇਹ ਵੀ ਤਾਂ ਸੋਚੋ

ਲੋਕ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਫਾਵਾਂ ਕਰ ਬੈਠੇ ਨੇ

ਸੀਸ ਨਿਵਾ ਕੇ ਸਿਜਦਾ ਕਰੀਏ ਹੁਣ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ

ਭਾਰੇ ਸਿਤਮਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿਹੜੇ ਜਰ ਬੈਠੇ ਨੇ

ਹੱਕਾਂ ਖਾਤਿਰ ਜੂਝਣ ਤੱਤੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਪਰ

ਵਾਰਸ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਮਰ ਮਰ ਬੈਠੇ ਨੇ

ਨਾਜ਼ਕ ਰੀਝਾਂ ਸੱਧਰਾਂ ਦੇ ਕਾਤਲ ਬਣਦੇ ਜੋ

ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਝੋਲੀ ਉਹ ਜ਼ਾਲਮ ਭਰ ਬੈਠੇ ਨੇ 

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਉੱਜੜ ਚੁੱਕੇ ਇਸ ਗੁਲਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਾਲੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ
ਆਪਮੁਹਾਰੇ ਆਉਣ ਬਹਾਰਾਂ ਖੁਸ਼ਦਿਲ ਡਾਲੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ

ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਏਦਾਂ ਹੁੰਦਾ ਰੂਹ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਸੀਬ ਨਾ ਹੋਵੇ
ਲੋਚੇ ਮਨ ਕਿ ਠੰਢਕ ਉਸਨੂੰ ਝਰਨੇ ਵਾਲੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ

ਰਹੇ ਸੋਚਦਾ ਸ਼ਾਇਰ ਕਿ ਮੈਂ ਐਸਾ ਸ਼ਿਅਰ ਸੁਣਾਵਾਂ ਕੋਈ
ਸਾਹਵੇਂ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲੋਂ ਠੁੱਕਵੀੱਂ ਤਾਲੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ

ਹਰ ਕੋਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਚਾਹੀਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬੜੀ
ਸਾਰੇ ਸੋਚਣ ਅੱਗੇ ਵਧੀਏ ਰਸਤਾ ਖਾਲੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ

ਕਿਰਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਵੀ ਬੂਰ ਪਵੇਗਾ ਉਸ ਵੇਲੇ
ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ  ਜੇ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਹਾਲੀ ਪਾਲੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਖਾਲੀ ਹੋਈਆਂ ਥਾਵਾਂ ਅਕਸਰ ਭਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ

ਕੁਦਰਤ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਹਰਦਮ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ

ਮਾਰੂਥਲ ਵੀ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਹਰਿਆਲੇ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸੀ

ਰੇਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੀ ਜਲ-ਧਾਰਾ ਤਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ

ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਬੱਦਲ਼ਾਂ ਦੀ ਜੇ ਆਹਟ ਸੁਣੀਏ ਉਸ ਵੇਲੇ,

ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਮਮਟੀ ਵਾਲੀ ਸਰਗਮ ਡਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ

ਖਾਹਿਸ਼ ਐਨੀ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਈ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤੇ ਨੇ ਇਸਦੇ

ਜੀਵਨ ਦੀ ਹਰ ਵੇਲੇ ਇੱਛਾ ਜੰਮਦੀ ਮਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ

ਗਰਮ ਹਵਾਵਾਂ ਠੰਡੀਆਂ ਪੌਣਾਂ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ

ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿਰਸਾਨ ਤੇ ਆਖਰ ਖੇਤੀ ਜਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਲਘਦਾ ਲਾਵਾ ਫੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ

ਹਾਕਮ ਧਿਰ ਦਾ ਝੂਠਾ ਤੰਤਰ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ

ਐਨੇ ਸਾਰੇ ਟੈਕਸ ਏਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤਾਂ ਹੈਗੇ ਨੇ

ਜੋ ਵੀ ਬਚਿਆ ਮੰਡੀ ਅੰਦਰ ਲੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ

ਬਾਗ਼ ਬਗ਼ੀਚੇ ਜੋ ਵੀ ਦਿਸਦੇ ਹਨ ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੀ ਯਾਰੋ

ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਫਾਸ਼ੀਵਾਦੀ ਪੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ

ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਹੋ ਗਿਆ ਏਨੀ ਸਖਤੀ ਕਰ ਦੇਵੋ

ਦਫ਼ਾ ਚੁਤਾਲੀ ਲਾਈ ਤੇ ਉਹ ਕੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ

ਬੋਲੇਗਾ ਜੋ ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਉੱਤੇ ਹੁਣ

ਤਾਕਤ ਵਰਤੇਗਾ ਉਹ ਗਿੱਚੀ ਘੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ

ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਜਿਹੜੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਸੀ

ਉਹ ਰੱਦੀ ਦੇ ਬਸਤੇ ਅੰਦਰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਰੱਬ ਦੇ ਘਰ ਟੱਲ ਜਦ ਵੀ ਖੜਕਦਾ ਹੈ
ਮੇਰਾ ਮਸਤਕ ਰਹਿ ਰਹਿ ਕੇ ਠਣਕਦਾ ਹੈ

ਜਦ ਵੀ  ਗੁੰਬਦ ਗੂੰਜਦੇ ਵੱਡੀ ਸਵੇਰ
ਆਲ੍ਹਣੇ ਬੈਠਾ ਪਰਿੰਦਾ ਸਹਿਕਦਾ ਹੈ

ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਦਰ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਹਲਚਲਾਂ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਦਾਂ ਕਿ ਢੱਠਾ ਬੜ੍ਹਕਦਾ ਹੈ

ਅੰਨਦਾਤੇ ਦਾ ਫ਼ਿਕਰ ਹੈ ਜਾਇਜ਼ ਕਿੰਨਾ
ਪੱਕੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਤੇ ਬੱਦਲ ਕੜਕਦਾ ਹੈ

ਪਿੰਡਾਂ ਅੰਦਰ ਹੈ ਅਜਿਹੀ  ਆਸਥਾ ਕਿ
ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਰੋਜ ਜੀਵਨ ਸਰਕਦਾ ਹੈ

ਸਹਿਣ ਕਿੱਦਾਂ ਕਰਣਗੇ ਹੁਣ ਇਹ ਗੁਲਾਮੀ
ਨੌਜਵਾਨੀ ਦਾ ਵੀ ਪਰਚਮ ਲਹਿਰਦਾ ਹੈ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ਼)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਹਰ ਅਦਾਲਤ ਇਓਂ ਸਦਾ ਮਿਲਦੀ ਰਹੀ ਮੈਨੂੰ

ਬਿਨ ਕਸੂਰੋਂ ਹੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਰਹੀ ਮੈਨੂੰ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਪੰਧ ਏਦਾਂ ਦਾ ਰਿਹਾ ਹਰਦਮ

ਛਾਂਵਾਂ ਕੋਲੋਂ ਵੀ ਕਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਰਹੀ ਮੈਨੂੰ

ਵਾਅਦਾ ਖਿਲਾਫੀ ਵੀ ਕਦੇ ਕੀਤੀ ਨਹੀਂ 

ਕੈਦ ਫਿਰ ਵੀ ਬਿਨ ਖ਼ਤਾ ਮਿਲਦੀ ਰਹੀ ਮੈਨੂੰ

ਮਾਣ ਕੀਤਾ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਫੇਰ ਕਾਹਤੋਂ

ਬੇਬਸੀ ਹੀ ਬੇ-ਵਜ੍ਹਾ ਮਿਲਦੀ ਰਹੀ ਮੈਨੂੰ

ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਮਰਜ਼ ਦਾ ਕੋਈ ਇਲਾਜ

ਸੌ ਤਬੀਬਾਂ ਤੋਂ ਦਵਾ ਮਿਲਦੀ ਰਹੀ ਮੈਨੂੰ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਰਾਤ ਆਈ ਚੰਨ ਤਾਰੇ ਆ ਗਏ ਨੇ
ਚਾਨਣੀ ਆਈ ਸ਼ਰਾਰੇ ਆ ਗਏ ਨੇ

ਖੂਬ ਸਜੀਆਂ ਮਹਿਫ਼ਲਾਂ ਸੰਗੀਤ ਵੀ ਹੈ
ਸਾਰੇ ਹੀ ਮਿੱਤਰ ਪਿਆਰੇ ਆ ਗਏ ਨੇ

ਬੀਤਿਆ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਮੰਜ਼ਰ ਰਾਂਗਲੇ ਜੋ
ਜ਼ਿਹਨ ਅੰਦਰ ਫੇਰ ਸਾਰੇ ਆ ਗਏ ਨੇ

ਆ ਗੲੀ ਬਰਸਾਤ ਕਿਣਮਿਣ ਹੋ ਰਹੀ
ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਸੌ ਨਜ਼ਾਰੇ ਆ ਗਏ ਨੇ

ਝੂਮ ਕੇ ਆਈਆਂ ਬਹਾਰਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ
ਪੀਂਘ ਪਾਈ ਤਾਂ ਹੁਲਾਰੇ ਆ ਗਏ ਨੇ

ਕਾਫ਼ਲੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੇਇਆ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ
ਫੇਰ ਵੀ ਕਿੰਨੇ ਸਹਾਰੇ ਆ ਗਏ ਨੇ

ਖੇਡਣਾ ਤੇ ਹੱਸਣਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ
ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਦਰਦ ਭਾਰੇ ਆ ਗਏ ਨੇ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਉਡਿਆ ਸੁਹਜ ਫਿਜ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੁੱਤਾਂ ਦੀ ਫੁੱਲਕਾਰੀ ਗਈ
ਸੋਚਾਂ ਬਚਪਨ ਬੁੱਢਾ ਕੀਤਾ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਕਿਲਕਾਰੀ ਗਈ

ਥਾਂ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਈਆਂ ਨੇ ਕਿਹੋ ਜਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ
ਪੈਸੇ ਦੇ ਕੇ ਡਿਗਰੀ ਮਿਲਦੀ ਵਿਦਿਆ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਗਈ

ਕੋਈ ਚੈਨਲ ਜਦ ਵੀ ਵੇਖੋ ਮੈਂ ਮੈਂ ਕਰਨ ਸਿਆਸੀ ਬੰਦੇ
ਲਾਲਚ ਤੇ ਹਾਉਮੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਅੱਜ ਸਿਆਸਤ ਸਾਰੀ
ਗਈ

ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਸੀ ਇਤਬਾਰ ਕਦੇ

ਅੱਜ ਮੀਡੀਆ ਵਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿੱਧਰ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਗਈ

ਲਾਚਾਰੀ ਗ਼ੁਰਬਤ ਦੇ ਮਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਰ ਅਰਜ਼ੀ ਤਾਂ

ਸਰਕਾਰੇ ਦਰਬਾਰੇ ਸਾਰੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦੁਰਕਾਰੀ ਗਈ

ਫੈਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਵਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਜੈੱਲ ਲਗਾਈ ਫਿਰਦੇ ਜੋ
ਗੱਭਰੂਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜੇ ਪੱਗ ਨਹੀਂ ਸਰਦਾਰੀ ਗਈ

ਗਰਮੀ ਰੁੱਤੇ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਏ ਸੀ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹਾਂ
ਬੋਹੜਾਂ ਪਿੱਪਲਾਂ ਨਿੰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਠੰਢਕ ਤੇ ਛਾਂ-ਦਾਰੀ ਗਈ

ਸਾਰੀ ਉਮਰਾ ਜੂਨ ਹੰਢਾਉਂਦਾ ਫਾਹਾ ਲੈ ਅੰਨਦਾਤਾ ਮਰਿਆ
ਘਾਟੇਵੰਦਾ ਸੌਦਾ ਬਣਿਆ ਖੇਤੀ ਕਰਮਾਂ ਮਾਰੀ ਗਈ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਥੋੜਾ ਥੋੜਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਬਚਪਨਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇ
ਦਿਲ ਕਿਸੇ ਦੀ ਯਾਦ ਅੰਦਰ ਧੜਕਣਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇ

ਹੋਇਆ ਕੀ ਜੇ ਬਣ ਗਏ ਹਾਲਾਤ ਥੋੜੇ ਗ਼ਮਜ਼ਦਾ
ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਵੇਲਿਆਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇ

ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਹੋਵੇ ਸੱਚ ਦਾ
ਮਾੜੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨੂੰ ਹਰਦਮ ਵਰਜਨਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇ

ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਔਕੜਾਂ ਭਰਿਆ ਸਫ਼ਰ ਹੈ ਦੋਸਤੋ
ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਰਸਤਿਆਂ ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇ

ਤਪਦੇ ਥਲ ਦੀ ਆਰਜ਼ੂ ਪੂਰੀ ਵੀ ਹੋਏਗੀ ਉਦੋਂ
ਨੀਵੇਂ ਨੀਵੇਂ ਬਦਲਾਂ ਦਾ ਵਰਸਣਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)