ਗ਼ਜ਼ਲ

ਇਸ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਭੀੜ ਭੜੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ
ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬੇ ਧੂਮ ਧੜੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ 

ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿੱਧੇ ਸਾਦੇ ਰਹਿਣਾ ਸਿੱਖਿਆ ਏ
ਫੈਸ਼ਣ ਵੈਸ਼ਣ ਛੂਹ ਛੜੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ 

ਮੰਡੀ ਦੇ ਵਿਚ ਤੁਰਨਾ ਕਿੰਨਾਂ ਔਖਾਂ ਹੈ
ਕਾਰ ਸਕੂਟਰ ਟਾਂਗੇ ਯੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ 

ਗਰਮੀ ਵਗਦੀ ਲੂ ਨੇ ਪਿੰਡਾ ਲੂਹ ਦਿੱਤਾ
ਸਰਦੀ ਦੇ ਵਿਚ ਵਗਦੇ ਠੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ

ਹਰ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕੀ ਜੁੜਦੇ ਨੇ
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੱਜਦੇ ਧੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ 

ਉਂਜ ਤਾਂ ਕੰਮ ਨਜਾਇਜ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਦਾ ਨਈ
ਨਾਕੇ ਉੱਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਡੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ 

ਕੀ ਜਾਣਾਂ ਕਦ ਮੌਸਮ ਧੋਖਾ ਦੇ ਜਾਵੇ
ਤੂਫਾਨਾਂ ਦੇ ਚੌਕੇ ਛੱਕੇ ਤੋਂ ਡਰਾਂ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਗਰਮੀ ਰੁੱਤੇ ਸਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰੇ  ਜੀਕਣ ਠੰਡੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ
ਦਿਲ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਸਕੂਨ ਮਿਲੇ ਨਾ ਜਿਹੜੇ ਪਾਸੇ ਜਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਕੋਨਾ ਕੋਨਾ ਛਾਣਾਂ ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਝਲਕ ਮਿਲੇ ਨਾ
ਭੁੱਲ ਭੁਲੇਖੇ ਤੁਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਜਦ ਵੀ ਏਥੇ ਆਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

ਕਿੰਨਾ ਚੋਖਾ ਭੀੜ ਭੜੱਕਾ ਫਿਰ ਵੀ ਬੰਦਾ ਕੱਲਾ ਜਾਪੇ
ਇਹਨਾਂ ਜੁੜੇ ਹਜ਼ੂਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮਿੱਤਰ ਟਾਵਾਂ ਟਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

ਹਰ ਇਕ ਚਿਹਰਾ ਧੋਖਾ ਦੇਵੇ ਕੀਹਦੇ ਨਾਲ ਮੁਹੱਬਤ ਕਰੀਏ
ਉਚਿਆਂ ਤਾਈਂ ਕਾਹਦੀ ਯਾਰੀ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਸਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

ਗੁਰਬਤ ਦੇ ਘਸਮੈਲੇ ਸਾਏ ਨਜ਼ਰੀ ਪੈਂਦੇ ਬਹੁਤੀ ਥਾਈਂ
ਮੁਰਝਾਏ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਕੇਵਲ ਹਾਉਕੇ ਹਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

ਖੰਡਰ ਜਿਹਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੇ ਮਹਾਂ ਨਗਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਥਰ
ਸਮਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁਆਚੇ ਜਿਹੜੇ ਪਿੰਡ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆ ਥਾਵਾਂ ਲੱਭਾਂ

                    (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੰਘਿਆ ਬਚਪਨ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚੋਂ ਬਾਲਾਂ ਦੀ ਕਿਲਕਾਰੀ ਗਈ
ਢਲਦੀ ਉਮਰੇ ਏਦਾਂ ਲੱਗਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਨਾਲੋਂ ਯਾਰੀ ਗਈ....

ਜਦ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਤੁਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਭਵਾ ਕੇ ਤੱਕਿਆ ਹੈ
ਨਾਲ ਪਸੀਨੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੰਜਿਆ ਕਿੰਨੀ ਦੂਰ ਕਿਆਰੀ ਗਈ

ਦਿਲ ਦਾ ਹਾਲ ਸੁਣਾਈਏ ਕਿਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਸੁੰਨ ਸਰਾਂ
ਦੂਰ ਦੁਰੇਡੇ ਮਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਦਿਲਦਾਰੀ ਗਈ

ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਵੀ ਹੁਣ ਬੜੀ ਦੂਰ ਤੱਕ ਦੇਖ ਲਿਆ
ਥੱਕ ਹਾਰ ਕੇ ਮੁੜ ਆਈ ਹੈ ਜਿਧਰ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚਾਰੀ ਗਈ

ਕਿਸੇ ਕਿਹਾ ਜਦ ਮੁੜ ਜਾ ਘਰ ਨੂੰ ਐਵੇਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਰੋਲੇਂਗਾ
ਨਾਲ ਸਬਰ ਦੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਹਾਂ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਤਿਆਰੀ ਗਈ

ਵਕਤ ਦੀ ਕੈਂਚੀ ਨੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ  ਖੰਭ ਅਸਾਡੀਆਂ ਸੋਚਾਂ ਦੇ
ਪੰਛੀ ਵਾਂਗੂੰ ਰੀਝ ਉਡਣ ਦੀ ਕਿਧਰੇ ਮਾਰ ਉਡਾਰੀ ਗਈ

                                      (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਚਿਹਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅੰਦਾਜਾ ਲਾ ਲਵਾਂਗੇ
ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਲਾ ਕੇ ਅੰਬਰ ਗਾਹ ਲਵਾਂਗੇ

ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ  ਬੇਵਫਾ ਹੈ ਫੇਰ ਵੀ ਪਰ
ਥੋੜਾ ਬਹੁਤਾ ਰੀਝਾਂ ਨੂੰ ਪਰਚਾ ਲਵਾਂਗੇ

ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਹ ਜਦ ਵੀ ਪਿਆ ਤਾਂ
ਓਸ ਘੜੀ ਹੀ  ਓਹਨੂੰ  ਸੀਨੇ ਲਾ ਲਵਾਂਗੇ

ਅੱਗ ਦਾ ਭਾਂਬੜ ਵੀ ਜੇਕਰ ਲੱਭਿਆ ਨਾ
ਜੁਗਨੂੰਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਨ ਗਰਮਾ ਲਵਾਂਗੇ

ਗਮ ਨਹੀਂ ਜੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹਨ ਹਮਸਫਰ
ਪੰਧ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਸਿਰੇ ਵੀ ਲਾ  ਲਵਾਂਗੇ

ਤੁਰ ਪਏ ਹਾਂ ਰਸਤਿਆਂ ਦੀ ਹੈ ਖਬਰ ਵੀ
ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਪੁੱਜ ਕੇ ਹੀ ਸਾਹ ਲਵਾਂਗੇ

                (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਝੂਠ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਉਠਾ ਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਾਹਵੇਂ ਲਿਆ
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਚੁੱਕੇ ਨੇਰ੍ਹ ਵਿਚ ਦੀਪਕ ਜਗਾ

 ਪਰਦਿਆਂ ਦੇ ਓਹਲਿਆਂ ਵਿਚ ਰਾਜਨੀਤੀ ਚੱਲ ਰਹੀ
 ਬਹੁਤੀਆਂ ਨਾ ਦੇਹ ਸਫਾਈਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈ ਸਭ ਪਤਾ

ਕੀ ਪਤਾ ਕਿ ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਯੁੱਧ ਲੜਨੇ ਪੈਣਗੇ
ਵੇਖੀਂ ਕਿਧਰੇ ਭੱਥੇ ਵਿਚੋਂ ਤੀਰ ਨਾ ਦੇਵੀਂ ਮੁਕਾ

 ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਬਰ ਕਹਾਂ ਉਸ ਸ਼ਖਸ਼ ਨੂੰ ਐ ਦੋਸਤਾ
 ਜੋ ਕਹੇ ਕਿ ਕੁੱਲੀਆਂ ਵਿਚ ਦੀਪ ਨਾ ਹਾਲੇ ਜਲਾ

 ਜੇ ਨਾ ਰਲਕੇ ਦੋਸਤੋ ਹੁਣ ਇਸ ਹਵਾ ਨੂੰ ਟੋਕਿਆ
 ਏਸ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਆਲ੍ਹਣੇ ਦੇਣੇ ਗਿਰਾ

 ਜਿਹੜਾ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ ਕਰਦਾ ਬਹਾਨਾ ਸੌਣ ਦਾ
 ਜਾਗ ਕੇ ਵੀ ਕ਼ੀ ਕਰੂ ਉਹ, ਓਸਨੂੰ ਤੂੰ ਨਾ ਜਗਾ

 ਧੁੱਪ ਹੈ ਕਿ ਧੂੜ ਹੈ, ਤੂੰ ਏਸਦੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰ
 ਕੰਮ ਹੈ ਰਾਹੀ ਦਾ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਲਵੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕਾ

 ਪੂਜਦੇ ਹੀ ਆ ਰਹੇ ਨੇ ਲੋਕ ਭਾਵੇਂ ਝੂਠ ਨੂੰ
 ਫੇਰ ਵੀ ਹਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੱਚ ਹੀ ਹੈ ਚਮਕਿਆ
                                 (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬੰਦਾ ਰੱਖਦਾ ਬੜੇ ਹਿਸਾਬ
ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਕਦੋਂ ਖਰਾਬ

ਨੀਵੇਂ ਤਾਈਂ ਅੱਖਾਂ ਕੱਢੇ
ਉਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹੇ ਜਨਾਬ

ਆਏ ਚਾਰ ਕੁ ਪੈਸੇ ਕੋਲ
ਹਰ ਇਕ ਬਣਿਆ ਫਿਰੇ ਨਵਾਬ

 ਲੀਡਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ
ਜੇਕਰ ਲੈਣਾ ਕੋਈ ਖਿਤਾਬ

ਅੱਡਾ ਬਣਿਆ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦਾ
ਰੰਗਲਾ ਸੀ ਇਹ ਕਦੇ ਪੰਜਾਬ

ਲਓ ਗਰੀਬੀ ਕਰ ਲੋ ਦੂਰ
ਹਰ ਇਕ ਚੌਂਕ ਚ ਵਿਕੇ ਸ਼ਰਾਬ

ਰਾਜੇ ਨੇ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅੱਤ
ਦੇਊ ਜੰਤਾ ਕਦੋਂ ਜਵਾਬ

 ਸਾਰੇ ਟੱਬਰ ਟੀ ਵੀ ਦੇਖਣ
ਵਿਰਲੇ ਟਾਵੇਂ ਪੜ੍ਹਨ ਕਿਤਾਬ

 ਮਹਿਕਾਂ ਮਾਣੋਗੇ ਕਿੱਦਾਂ
 ਜੇ ਨਾ ਬੀਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗੁਲਾਬ

            (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਵਫਾ ਨੂੰ ਪਾਲਦੇ ਰਹੀਏ ਕੋਈ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਾ ਆਏ
ਕੁਈ ਰੰਜਿਸ਼ ਗਿਲਾ ਸ਼ਿਕਵਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾ ਆਏ

ਜਦੋਂ ਵੀ ਦੋਸਤੀ ਕਰਨਾ ਸੁਆਰਥ ਦੂਰ ਹੀ ਰੱਖਣਾ
ਵਿਚਾਲੇ ਦੋਸਤੀ ਭੁੱਲ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਦਾਮ ਨਾ ਆਏ

ਇਹ ਜੋ ਕੱਖਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲੀ ਹੈ ਇਹਦੀ ਫਰਿਆਦ ਸੁਣ ਲੈਣਾ
ਇਹਦੇ ਤਿਨਕੇ ਬਖੇਰੇ ਜੋ ਹਵਾ ਬਦਨਾਮ ਨਾ ਆਏ

ਮੰਜ਼ਿਲ ਜੇ ਹੈ ਸਰ ਕਰਨੀ ਨਿਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀਂ
ਤਿਰੇ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ 'ਚ ਕਿਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਨਾ ਆਏ

ਇਹ ਹੱਸਦੇ ਲੋਕ ਸੋਂਹਦੇ ਨੇ  ਵਸੇਂਦੀ ਧਰਤ ਹੈ ਚੰਗੀ
ਕਿ ਸ਼ਾਲਾ ਏਸ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਕੋਈ ਕੁਹਰਾਮ ਨਾ ਆਏ

                        (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਮਿੱਤਰ ਫੁੱਲ ਚਮਕਦੇ ਤਾਰੇ ਦਿਸਦੇ ਟਾਵੇਂ ਟਾਵੇਂ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੁਰੀਏ ਤਾਂ ਜਾਈਏ ਕਿਹੜੀ ਥਾਵੇਂ
 
ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਨੇ ਬੜੇ ਪਿਆਰੇ ਰੀਸ ਕਰੇ ਨਾ ਕੋਈ
ਰਾਹੀ ਵੀ ਬਲਿਹਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਬਹਿ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਛਾਵੇਂ

ਜਦ ਵੀ ਆਏ ਰੁੱਤ ਕੁਚੱਜੀ ਬੰਦਾ ਓਦਰ ਜਾਏ
ਓਦੋਂ ਵੀ ਇਹ ਚੇਤੇ ਆਉਂਦੇ ਨਾ ਭੁੱਲਣ ਸਿਰਨਾਵੇਂ

ਏਸ ਜਿਸਮ ਨੇ ਬੜੇ ਹੰਢਾਏ ਪੱਤਝੜ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ
ਥੋੜੀ ਬਹੁਤੀ ਪੌਣ ਵਗੀ ਹੈ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਭਾਵੇਂ

ਜ਼ਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਕੁੱਛੜ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਿੰਨਾਂ ਉਮਰ ਲੰਘਾਈ
ਓਹਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜੀਣਾ ਸਿਖ ਲੈ ਕਾਹਨੂੰ ਦਿਲ ਨੂੰ ਢਾਵੇਂ
(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਤੇਰਾ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਬੜਾ ਸੀ
ਦਿਲ ਨੂੰ ਚੈਨ ਕਰਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

 ਤੂੰ ਜਦ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਈ
ਝੂਠਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

ਜੀਵਨ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਕਰ ਦਿਆਂ
 ਤੂੰ ਇਸਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਤੁਰਨਾ ਸਿੱਖਿਆ
ਉਚਾ ਤੂੰ ਕਿਰਦਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ ਮਗਰ ਤੁਰੇ ਸਾਂ
 ਤੇਰੇ ਤੇ ਇਤਬਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

ਟੋਪ ਹੈ ਸਾਡਾ ਪੱਗ ਹੈ ਸਾਡੀ
 ਹਰ ਕੋਈ ਦਾਵੇਦਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

ਹੁਣ ਕਾਹਤੋਂ ਹੈਂ ਨਿੰਮੋਝੂਣਾ
ਓਦੋਂ ਤਾਂ ਬਲਕਾਰ ਬੜਾ ਸੀ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਚਿਹਰੇ ਉਤੇ ਪੀਲਾਪਨ ਹੈ ਬੁੱਲਾਂ ਉਤੇ ਲਾਲੀ ਹੈ ਨਈਂ
ਮਹਿਕਾਂ ਵੰਡਦਾ ਵਿਹੜਾ ਹੈ ਨੀਂ ਤੇ ਗੁਲਸ਼ਨ ਦਾ ਮਾਲੀ ਹੈ ਨਈਂ

ਭੀੜਾਂ ਵਿਚ ਗੁਆਚੇ ਬੰਦੇ ਲੱਭਦੇ ਫਿਰਨ ਸਕੂਨ ਮਿਲੇ ਨਾ
ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਕਿਰਸਾਨ ਦਿੱਸੇ ਨਾ ਡੰਗਰਾਂ ਪਿਛੇ ਪਾਲੀ ਹੈ ਨਈਂ

ਨਿੱਤ ਆਵਾਰਾ ਘੁੰਮਦੀ ਫਿਰਦੀ ਏਸ ਹਵਾ ਨੂੰ ਕੀ ਸਮਝਾਈਏ
ਜੋ ਤੇਰੇ ਗਲ ਲੱਗ ਕੇ ਝੂੰਮੇ ਐਸੀ ਕੋਈ ਡਾਲੀ ਹੈ ਨਈਂ

ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਖੇੜੇ ਸ਼ੋਖ ਅਦਾਵਾਂ ਖੌਰੇ ਕਿਹੜੇ ਪਾਸੇ ਗਈਆਂ
ਉਦਰੇਵੇਂ ਤਰਸੇਂਵੇਂ ਹੰਝੂ ਕੋਈ ਦਰ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੈ ਨਈਂ

                            (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਪਾਣੀ

ਕਦੇ ਇਹ ਝੀਲ ਬਣਿਆ ਹੈ ਕਦੇ ਇਹ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ
 ਕਿ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਏਦਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ

 ਕਦੇ ਉਬਲੇ ਕਦੇ ਜੰਮੇ ਕਦੇ ਇਹ ਬਰਫ ਬਣ ਜਾਵੇ
ਇਹ ਮਾਰਾਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਹੀ  ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ

ਇਹਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਵੀ  ਓਦੋਂ ਕਈ ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ
ਜਦੋਂ ਅੱਥਰੂ ਬਣੇ ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਹਿ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ

ਉਦੋਂ ਇਹ  ਸ਼ੋਰ ਨਈਂ ਕਰਦਾ  ਨਿਰਾ ਸੰਗੀਤ ਲਗਦਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਲਹਿੰਦਾ ਪੱਥਰਾਂ ਸੰਗ ਖਹਿ ਰਿਹਾ ਪਾਣੀ

                            (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਦਿਲ ਦਾ ਚੈਨ ਗਵਾਇਆ ਏਦਾਂ
ਰੀਝਾਂ ਨੂੰ ਵਰਚਾਇਆ ਏਦਾਂ

ਹੱਕ ਸੱਚ ਦੀ ਗੱਲ ਜੇ ਕੀਤੀ
ਮੁਨਸਫ ਨੇ ਲਟਕਾਇਆ ਏਦਾਂ

ਔਖੇ ਵੇਲੇ ਲੋੜ ਪਈ ਜਦ
ਮਿੱਤਰਾਂ ਰੰਗ ਵਟਾਇਆ ਏਦਾਂ

ਪੰਛੀ ਸਹਿਮੇ ਦੂਰ ਉਡ ਗਏ
ਬੰਦੇ ਰੌਲਾ ਪਾਇਆ ਏਦਾਂ

ਨੀਵਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਜੀਣਾ ਸਿਖ ਲੈ
ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਾਇਆ ਏਦਾਂ

ਅੱਖ ਖੁੱਲੀ ਫਿਰ ਨੀਂਦ ਨਾ ਆਈ
ਉਹ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਆਇਆ ਏਦਾਂ

                  (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਦਰੰਗੀਆਂ ਬਦਨੀਤੀਆਂ ਦੁਸ਼ਵਾਰੀਆਂ
ਹਿੰਮਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਹਾਰੀਆਂ

ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਕੀ ਪਤਾ ਕਦ ਵਰਸਣਾ
ਚੱਲ ਆਪਾਂ ਬੀਜ ਲਈਏ ਕਿਆਰੀਆਂ

ਐਸੀਆਂ ਕੁਝ ਸੱਧਰਾਂ ਵੀ ਗੁੰਮ ਨੇ
ਲੱਗੀਆਂ ਜੋ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀਆਂ

ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸੈਨਤਾਂ ਇਹ ਕਾਸਤੋਂ
ਨਿੱਤ ਜਿੰਨਾ ਨੇ ਭਰਨੀਆਂ ਉਡਾਰੀਆਂ

ਉਲਝਣਾਂ ਹੀ ਉਲਝਣਾਂ ਹੈ ਜਿੰਦਗੀ
ਨਾ ਕਿਸੇ  ਇਹ ਗੁੰਝਲਾਂ ਸੰਵਾਰੀਆਂ

ਵਕਤ ਹੈ ਰਫਤਾਰ ਚੱਲਦਾ ਆਪਣੀ
ਚੜ੍ਹਦੀਆਂ ਤੇ ਲਹਿੰਦੀਆਂ ਅਸਵਾਰੀਆਂ

ਰਾਹ ਜਿਹੜੇ ਸੱਚ ਵਾਲਾ ਭਾਲਦੇ
ਚੋਟਾਂ ਖਾ ਕੇ ਬਹਿ ਗਏ ਕਰਾਰੀਆਂ

                      (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਬਥੇਰੇ
ਖਾੜੇ ਵਿਚ ਭਲਵਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਨਿੱਤ ਰੈਲੀਆਂ ਜਲਸੇ ਦੇਖੋ
ਚੌਧਰ ਲਈ ਘਮਸਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਜਨਤਾ ਭਾਵੇਂ ਭੁੱਖੀ ਮਰਦੀ
ਕੁਰਸੀ ਲਈ ਵਰਦਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਭੇਡਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਸਾਰੇ ਮੰਨਣ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਫਰਮਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਜੋਕਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਖੂਨ ਚੂਸਦੇ
ਲੀਡਰ ਤੇ ਧੰਨਵਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਹਾਕਮ ਦੀ ਗਿੱਚੀ ਜਾ ਫੜੀਏ
ਪਰ ਰਾਖੇ ਦਰਬਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਰੋਜ਼ ਹਾਦਸੇ
ਲਾਸ਼ਾਂ ਲਈ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਕਰਜ਼ਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਫਾਹਾ ਲੈਂਦੇ
ਏਦਾਂ ਦੇ ਕਿਰਸਾਨ ਬਥੇਰੇ

ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਮਰਦੇ
ਸਿਰੜੀ ਨੇ ਇਨਸਾਨ ਬਥੇਰੇ

            (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਮਿਰੇ ਲਫਜ਼ਾਂ ਚੋਂ ਅੱਜ ਕੱਲ ਚੰਦ ਤਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ
ਕਿ ਫੁੱਲ ਕਲੀਆਂ ਹਰੇ ਪੱਤੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

ਜਦੋਂ ਸੀ ਪਰਬਤਾਂ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਸੀ ਮੈਂ ਸ਼ੂਕਦਾ ਦਰਿਆ
ਥਲਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ ਆ ਕੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

ਬੜੇ ਹੀ ਤੇਜ ਕਦਮੀ ਮੈਂ ਜਿੰਨਾਂ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਤੁਰਿਆ ਸੀ
ਮਿਲੇ ਜੋ ਰਸਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇਸ਼ਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

ਮਿਰੇ ਚਾਰੋਂ ਤਰਫ ਅੱਜ ਵਗਦੀਆਂ ਨੇ ਤੱਤੀਆਂ ਪੌਣਾਂ
ਚਮਨ ਚੋ ਤਿਤਲੀਆਂ, ਭੰਵਰੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

ਉਹ ਜਿਹੜੇ ਆਖਦੇ ਸੀ ਆਜ਼ਮਾ ਲੈਣਾ ਜਦੋਂ ਮਰਜ਼ੀ
ਜਰਾ ਭੀੜਾਂ ਜਦੋਂ ਪਈਆਂ, ਸਹਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

ਬੜਾ ਹੀ ਲਾਮ ਲਸ਼ਕਰ ਹੈ ਬੜੇ ਹਥਿਆਰ ਨੇ ਤਿੱਖੇ
ਸਦਾ ਜੰਗਾਂ 'ਚ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁਲਾਰੇ ਵੀ ਗੁਆਚੇ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)A

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਆਪਣੇ ਤਪਦੇ ਹਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ,ਕੋਈ ਰੀਝ ਵਸਾਈ ਰੱਖੀਂ
ਜਦ ਵੀ ਆਈਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਰਾਤਾਂ,ਜੁਗਨੂੰ ਤਲੀ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਚੰਦਰੀਆਂ ਵਾਵਾਂ,ਤੇਰੇ ਦਰ ਤੇ ਧੂੜ ਉਡਾਈ
ਜੇਰਾ ਤਕੜਾ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਵੀ ,ਸਾਹਾਂ ਨੂੰ ਤਕੜਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਬੰਦ ਪਿਆ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਚਿਰ ਤੋਂ,ਆਹਟ ਤਾਈਂ ਤਰਸ ਰਿਹਾ ਜੋ
ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦਾ ਤਖਤਾ,ਥੋੜਾ ਬਹੁਤ ਹਿਲਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਤਾਂਘ ਬੜੀ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਤੇਰੀ,ਬਾਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਘੁੰਮੇਂ ਗਾਵੇਂ
ਪੱਥਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਤੂੰ,ਕੁਝ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਖਿੜਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਬਹੁਤੀ ਵਾਰੀ ਬੰਦੇ ਤਾਈਂ,ਆਪਣਿਆਂ ਤੋਂ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦੈ
ਤਨ ਦੇ ਫੱਟ ਦੀ ਗੌਰ ਕਰੀਂ ਨਾ,ਚੈਨ ਸਕੂਨ ਬਚਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਮੀਨਾਰਾਂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਗੁੰਬਦ,ਤੱਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਉਪਰ ਵੱਲ ਨੂੰ
ਨੀਵੇਂ ਵੱਲ ਵੀ ਝਾਕ ਜਰਾ ਤੂੰ,ਦਿਲ ਦਾ ਮਹਿਲ ਸਜਾਈ ਰੱਖੀਂ

ਬਾਹਰ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਦੁਰਾਡੇ,ਚੰਦ ਸਿਤਾਰੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ
ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਲਬੂਤੇ ਉੱਤੇ,ਨ੍ਹੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਰੱਖੀਂ

                                (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਾਹਰੋਂ ਦਿਸਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾ ਦੇ,ਅੰਦਰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੂਫਾਨ
ਰੂਹ ਦਾ ਪੰਛੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਇਆ,ਤੜਫੇ ਖੰਭਾਂ ਹੇਠ ਉਡਾਨ

ਸਾਰੇ ਬੰਦੇ ਇਕ ਬਰਾਬਰ,ਊਚ ਨੀਚ ਨਾ ਕੋਈ ਏਥੇ
ਇਹੀ ਹੋਕਾ ਦਿੰਦੇ ਚਾਰੇ,ਬਾਈਬਲ ਗੀਤਾ ਗ੍ਰੰਥ ਕੁਰਾਨ

ਜਿਥੋਂ ਮਿਲਦਾ ਉਥੋਂ ਲੈ ਲੋ,ਪਰ ਹਾਉਮੇ ਨੂੰ ਛਡਣਾ ਪੈਣਾ
ਪੈਸੇ ਵਾਂਗੂ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ ਇਹ, ਵੰਡਿਆਂ ਵਧਦਾ ਹੋਰ ਗਿਆਨ

ਸਹਿਜ ਦਾ ਮਾਦਾ ਮਨਫੀ ਹੋਇਆ,ਬੇਤਹਾਸ਼ਾ ਹਰ ਕੋਈ ਦੌੜੇ
ਸੜਕਾਂ ਉਤੇ ਰੋਜ ਹਾਦਸੇ,ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਨਿੱਤ ਮਕਾਨ

ਖਾਦਾਂ ਬੀਜਾਂ ਨੇ ਉਲਝਾਇਆ,ਫਸਲਾਂ ਉਤੇ ਜ਼ਹਿਰਾਂ ਛਿੜਕੇ
ਰੋਮ ਰੋਮ ਕਰਜਾਈ ਇਸਦਾ, ਸੁਖੀ  ਬੜਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿਰਸਾਨ

ਵਿੱਦਿਆ ਕਾਹਦੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਲਈ,ਬੰਦਾ ਬਣਿਆ ਫਿਰੇ ਮਸ਼ੀਨ
ਕਾਸ਼ ਕਿ ਬੰਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਗੇ ,ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਇਨਸਾਨ  

                      (ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਰੇਤ ਦੇ ਮਹਿਲ ਬਣਾਈ ਚੱਲ
ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗੂੰ ਢਾਈ ਚੱਲ...

ਪੱਲੇ ਭਾਵੇਂ ਕੱਖ ਨਹੀਂ
ਥੁੱਕੀਂ ਵੜੇ ਪਕਾਈ ਚੱਲ

ਫੋਕੀ ਵਾਹ ਵਾਹ ਖੱਟਣ ਲਈ
ਝੁੱਗਾ ਚੌੜ ਕਰਾਈ ਚੱਲ

ਝੂਠੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰ ਕਰ ਕੇ
ਸਭ ਦਾ ਦਿਲ ਬਹਿਲਾਈ ਚੱਲ

ਵਿਚ ਸਿਆਸਤ ਹਿੱਸਾ ਲੈ
ਜਨਤਾ ਲੁੱਟ ਕੇ ਖਾਈ ਚੱਲ

ਬਾਬੇ ਕਰਦੇ ਐਸ਼ ਬੜੀ
ਤੂੰ ਵੀ ਅਲਖ ਜਗਾਈ ਚੱਲ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਨਿੱਤ ਡੂੰਘੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਜਿੰਨਾ ਤਰੀਆਂ ਨੇ
ਉਹਨਾ ਕੋਲੋਂ ਸਦਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਡਰੀਆਂ ਨੇ

ਜਦ ਸਕੂਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਪਈ ਫਿਰ ਦੇਖਾਂਗੇ
ਸਾਡੇ ਖਾਬਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਕੁਝ 'ਕੁ ਪਰੀਆਂ ਨੇ

ਕਿੰਨੇ ਝੱਖੜ ਝੁਲਦੇ ਇਹਨੇ ਦੇਖ ਲਏ
ਪੱਤੀਆਂ ਇਸ ਬਿਰਖ ਦੀਆਂ ਤਾਂ ਵੀ ਹਰੀਆਂ ਨੇ

ਆਉ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਦਿਉ ਸ਼ਰਤਾਂ ਜਿੱਤੋ
ਸਾਡੇ ਜਿੰਨੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਜਿਸਨੇ ਜਰੀਆਂ ਨੇ

ਬਰਸਾਤਾਂ ਵਿਚ ਤੁਰਨ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਵੀ ਦੇਖੋ
ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਅੱਖੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਨੇ

ਦੁਸ਼ਮਣ ਆਪਣੇ ਛੇਤੀ ਬਹੁਤ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ
ਗੱਲਾਂ ਜਿਹੜੇ ਕਰਦੇ ਖਰੀਆਂ ਖਰੀਆਂ ਨੇ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਬਣ ਗਏ ਹਾਂ ਬੰਦੇ ਬੀਬੇ,ਭੁੱਲ ਕੇ ਖਰਮਸਤੀਆਂ
ਦੌਰ ਹੈ ਲਾਚਾਰੀਆਂ ਦਾ, ਲਾਪਤਾ ਨੇ ਮਸਤੀਆਂ

ਆਬ ਸੀ ਏਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ,ਕਰ ਰਹੇ ਮੰਜ਼ਿਰ ਬਿਆਨ,
ਫੋਟੋਆਂ ਤੇ ਛਪ ਰਹੇ ਨੇ,ਰੇਤਾ ਟਿੱਬੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ

ਏਹ ਜ਼ਮੀਨਾ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਨੇ ਵੇਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਮਹਿੰਗੀਆਂ
ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਜੋ ਗਾਹਕ ਨੇ,ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਸਤੀਆਂ

ਅੰਨੇਵਾਹ ਹੀ ਬਣ ਰਹੇ,ਅਸਮਾਨ ਛੂੰਹਦੇ ਬੰਗਲੇ
ਮਿਟ ਰਹੀਆ ਨੇ ਰੋਜ ਹੀ,ਇਹ ਝੁੱਗੀਆਂ ਤੇ ਬਸਤੀਆਂ

ਨਿੱਤ ਬੌਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ,ਆਦਮੀ ਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ
ਦਫਤਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਜੋ ਇਹ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਤਖਤੀਆਂ

ਖਾਧੀਆਂ ਕਸਮਾਂ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਬਦਲ ਦੇਈਏ ਸਿਲਸਿਲੇ
ਕਾਫਲੇ ਬਣ ਕੇ ਚਲੋ ਹੁਣ ਲੱਭੀਏ ਉਹ ਹਸਤੀਆਂ

(ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ)